برگزاری رصد عمومی در کشور به مناسبت کشف مشتری و اقمار آن




دبیرانجمن صلح با بیان اینکه پروژه شبهای گالیله یکی از پروژه های سال جهانینجوم است که در آبان برگزار می شود، گفت: این پروژه به مناسبت کشف سیارهمشتری و قمرهای آن توسط گالیله برگزار می شود که طی آن رصدهای عمومی براینشان دادن زیباییهای آسمان انجام می شود.

محمد جواد ترابی در گفتگو با خبرنگار مهر گفت:پروژه شبهای گالیله همانند پروژه 100 ساعت نجوم یکی از برنامه های سالجهانی نجوم است که طی آن با برپایی تلسکوپهایی در کنار خیابانهای شهر ونشان دادن زیباییهای آسمان به عموم مردم، اقدام به رصدهای سراسری می شود.

ویبا بیان اینکه این پروژه در روزهای اول و دوم آبان ماه مصادف با 23 و 24اکتبر 2009 برگزار می شود، افزود: این پروژه به مناسبت کشف مشتری و چهارقمر آن با استفاده از تلسکوپ دست ساز خود در سراسر جهان برگزار می شود. دراین راستا در ایران نیز گروههای مختلف نجومی برنامه های رصد عمومی رابرگزار می کنند.

ترابی به برنامه های این انجمن اشاره کرد و ادامهداد: انجمن صلح آسمانی نیز برنامه هایی را در دستور کار خود دارد که باتایید نهایی آن متعاقبا اعلام می شود.

گالیله و کشف مشتری

یکیاز تاثیر گذارترین خدماتی که گالیله در حق علم انجام داد کشف مشتری و 4قمر آن بوده است و اکنون به افتخار او به نام اقمار گالیله ای شناخته میشوند. گالیله برای نخستین بار این اقمار را در شب 7 ژانویه 1610 و با کمکتلسکوپ دست ساز خود رصد کرد.

گالیله در ابتدا گمان می برد سه ستارهرا در اطراف سیاره مشتری دیده است که در یک خط راست در اطراف این ستارهقرار گرفته اند. عصر روز بعد زمانی که گالیله به این منظره نگاه کرد متوجهشد این ستاره ها در جهتی نادرست در حال حرکت هستند و همین امر باعث جلبتوجه او شد. او در طول هفته بعد به رصدهای خود ادامه داد. در روز 13ژانویه ستاره چهارمی نیز در کنار بقیه ظاهر شد. با ادامه رصدها گالیلهمتوجه شد این ستاره ها هیچگاه سیاره مشتری را ترک نمی کنند و همراه باسیاره مشتری در آسمان حرکت می کنند اما جایگاه خود را نسبت به سیاره ویکدیگر تغییر می دهند.

او از این مشاهدات خود نتیجه گرفت آنچه بهعنوان ستاره رصد می کرده است، در حقیقت اجرامی سیاره ای بوده که به دورسیاره مشتری در حال چرخشند. این کشف ضربه مهلکی به سیستم زمین مرکزی زد وتبدیل به مدرکی مستدل در تایید نظام کپرنیکی شد چرا که برای اولین باراجرامی مشاهده شده بود که به جای زمین به دور جسم دیگری در حال چرخش بودند.

گالیلهدر ماه مارس سال 1610 گزارشی از مشاهدات خود را در مجله "سیدریوس نونکیوس"منتشر کرد و در این گزارش یاداور شد: "...روز 7 ماه ژانویه سال 1610 درنخستین ساعات شب در حال نگاه کردن صورتهای فلکی با تلسکوپ بودم که نگاهمبه مشتری افتاد و به کمک ابزار عالی که در اختیار دارم متوجه چیزی شدم کهتا پیش از این تاکنون متوجه نشده بودم. سه ستاره کوچک اما بسیار درخشان درکنار این سیاره وجود داشت. در ابتدا گمان کردم که این ستاره ها بخشی ازستاره های زمینه آسمان است اما چیزی که باعث جلب نظرم شد این بود که هر سهآنها در یک خط مستقیم موازی با دایره البروج قرار گرفته و درخشان تر ازبقیه ستاره های آسمان بودند. زمانی که هشتم ژانویه بر اساس تقدیر بار دیگربه این سیاره نگاه کردم، چیزی بسیار متفاوت را دیدم. هر سه ستاره در غربمشتری قرار داشتند و نسبت به شب قبل به هم نزدیکتر بودند. از این رو نتیجهگرفتم که این سه ستاره به همراه مشتری حرکت می کنند و با رصدهای بیشترمشخص شد که این ستاره ها نه سه عدد که در حقیقت چهار مورد بودند که به دورمشتری در حال چرخشند."

گالیله این اقمار را به افتخار خانواده پرنفوذ "مدیچی" سیارات مدیچی نامید و آنها را تنها با شماره های یونانیI,II,III, IV مشخص کرد. نامگذاری او چند قرنی دوام آورد تا اینکه سرانجامدر نیمه قرن 19 نامهای فعلی یعنی "یو"، "اروپا"، "کالیستو" و "گانیمد" بهطور رسمی پذیرفته شد.