بررسي حقايقي متفاوت درباره سيارکها


جام جم آنلاين:«دان يئومان» دانشمند ناسا نظريات متفاوتي نسبت به سيارکها اجرامي کهبيشتر به دليل نزديکي به زمين به عنوان عامل تهديد شناسايي شده اند ارائهکرده است و به اعتقاد وي در جايگاهي خاص بايد از اين اجرام به دليل برخوردبا زمين تشکر کرد.


سيارکها يا اخترواره ها اجرام کيهاني بااشکالي نامنظم از جنس سنگ يا فلز هستند که به وفور در داخل منظومه خورشيديديده مي شوند. مسير حرکت اين جرمهاي سنگي به دور خورشيد بوده و اکثر آنهادر ميان سياره هاي مريخ و مشتري قرار گرفته اند.


بسياريبر اين باورند که از اين سياره هار خرد مي توان استفاده هاي متفاوتي ازجمله ساخت و ساز در کره ماه و يا استفاده از ذخائر طبيعي آنها داشت. بهعلاوه سيارکها از گذشته ها به عنوان اجرامي که مي توانند براي سياره زمينو ساکنانش خطرساز باشند، شناخته مي شده اند. نشريه لايو ساينس به ارائهگزارشي به بررسي حقايقي متفاوت درباره اين اجرام فراوان از زبان دانيئومان از دانشمندان سازمان ناسا پرداخته است.

سيارکها هم ماه دارند:در سال 1993 فضاپيماي گاليله ناسا از کنار سيارک آيدا عبور کرده و تصاويريرا به ثبت رساند که اين تصاوير وجود قمري کوچک در ابعاد يک کيلومتر رانمايان ساختند. اين قمر کوچک در نهايت Dactyl نام گرفت و پس از کشف آن بيشاز 150 قمر در کنار سيارکهاي مختلف کشف و به ثبت رسيدند که برخي از آنهااجرام نزديک به زمين را همراهي مي کردند. نظريه هاي متفاوتي درباره چگونگيشکل گيري اين قمرها ارائه شده که هنوز هيچ يک از آنها به اثبات نرسيده است.

منشا احتمالي قمر سيارکها:تقريبا تمامي اخترواره ها از شکلي نامنظم و خصوصيات سطحي متفاوتبرخوردارند. اين به آن معني است که در سطح جاذب نور خورشيد در يک سيارک،قسمتي نور بيشتري به خود جذب کرده و تابشهاي حرارتي آن نسبت به قسمتهايديگر در همان سطح بيشتر است. به دليل وجود اين ناهماهنگي يک ضربه چرخشيکوچک مي تواند بر روي سرعت چرخش سيارک به راحتي ثر بگذارد. طي چند ميليونسال يک سيارک سست با نيروي گرانشي بسيار پايين مي تواند به درجه سرعتچرخشي دست يابد که مواد موجود بر روي سطح استوايي آن به اطراف پرتاب شده وبا ترکيب مجدد با يکديگر قمري کوچک را براي اخترواره به وجود آورند. اينفرايند مطلوب ترين نظريه اي است که مي توان براي توضيح منشا احتمالي قمرهادر سيارکها ارائه کرد.

تاثير نور خورشيد بر حرکت سيارکها:پس از رسيدن نور خورشيد به يک خرد سياره، اين نور توسط سطح سيارک جذب شدهو پس از تاخيري کوتاه به فضا بازتاب داده مي شود. انرژي که از حرارتبازتاب دادن نور به وجود مي آيد باعث ايجاد شتاب کوچکي در حرکت سيارکخواهد شد. اين پديده به شتاب بخشي يارکوسکي شهرت يافته است. با گذشت صدهاهزار سال زمان اين شتاابهاي کوچک مي توانند مسير مداري يک سيارک را بهمنطقه اي به نام منطقه تشديد، جايي که سيارکها به شدت تحت تاثير نيروهايگرانشي سياره هاي کيوان و مشتري قرار مي گيرند، حرکت مي دهد. حرکت مداريسيارکها به تدريج مي تواند مسير حرکت آنها را تغيير داده و آن را به جرمينزديک به زمين و خطرساز تبديل کند.

سيارکها متنوعند:زماني سيارکها تنها صخره هايي سرگردان در فضا پنداشته مي شدند اما اکنوندانشمندان مي دانند که اين اجرام از نظر ساختار و ترکيب بندي کاملا متنوعو متفاوتند. بخشي از اين طيف متنوع به ضعيفترين سيارکها تعلق دارد کهزماني ستاره دنباله دار بوده اند که منبع يخي آنها براي تبخير شدن بهاتمام رسيده و به همين دليل خصوصيات دنباله دار بودن خود را از دست دادهاند و يا در دوره اي از غير فعالي قرار گرفته اند که هيچ يک از ذرات يخيآنا در معرض نور خورشيد قرار نمي گيرد. اين صخره هاي کيهاني بسيار متخلخلو شکننده هستند. از انواع ديگر سيارکها مي توان به سيارکهاي قلوه اي وفلزي اشاره کرد.

همسايه هاي ثروتمند زمين:سيارکها شايد به صورت تئوري بتوانند سير ساخت و ساز را در فضا هموار سازندزيرا ساختار اين اجرام سرشار از مواد با ارزش سنگي و فلزي است. آزمايش برروي شهاب سنگهاي جدا شده از سيارکها نشان مي دهد به صورت ميانگين سيارکهاينزديک به زمين از تمرکز بالايي از فلزات با ارزشي مانند پلاتين برخوردارندکه اين خصوصيت همسايه هاي زمين را بسيار ثروتمندتر از خود زمين خواهد کرد.در عين حال به دليل اينکه در بسيار از موارد رفتن به يک سيارک و بازگشتناز آن نسبت به سفر به ماه بسيار آسان تر است اين مواد بسيار قابل دسترس ترخواهند بود.

سيارکها نزديک ترين همسايه زمين:در حال حاضر سيارکها نزديک ترين همسايگان زمين را تشکيل مي دهند که حتي دربرخي مواقع از ماه نيز به زمين نزديکترند. اين به آن دليل است که برخي ازسيارکها از مدارهايي نامتعارف برخوردارند که در دوره هاي زماني خاص فاصلهآنها تا زمين کمتر از فاصله ماه تا زمين خواهد شد. اين پديده سالانه چندينبار رخ داده و سيارکهاي متعددي را به نزديکي زمين هدايت مي کند.

حمله سيارکها به زمين:زمين روزانه تحت ضربات بيش از 100 تن از موادي قرار مي گيرد که از سيارکهاو ستاره هاي دنباله دار به بيرون پرتاب مي شوند. خوشبختانه اين حجم وسيعمواد به شکل غبار و ذرات بسيار ريز به زمين رسيده و آسيبي به آن وارد نميکنند. نمونه بارز آن شهاب بارانهايي است که در زمانهايي خاص از سال نمايانمي شوند. همچنين تقريبا يک بار در روز جرمي به اندازه يک توپ بسکتبال و بهصورت سالانه اجرامي به اندازه يک خودرو کوچک با اتمسفر برخورد مي کنند. بهطور کلي مي توان گفت سياره زمين به صورت مداوم تحت يورش اين ذرات ناشي ازسيارکها و ستاره هاي دنباله دار قرار دارد.

سيارکها عامل شکل گيري حيات:پس از شکل گيري منظومه خورشيدي در حدود 4.6 بيليون سال پيش بر اساس نظريهاي برخورد سيارکها و ستاره هاي دنباله دار حاوي آب و مواد کربني باعث شکلگيري ابتدايي ترين عوامل تشکيل حيات در زمين شد. پس از تشکيل حياتبرخوردهاي متعدد ديگر تغييراتي از قبيل انقراض دايناسورها و تغيير سيرتکامل را در زمين به وجود آورد. اين فرايند زمينه ساز گسترش گونه هاي قابلانطباق با يکديگر از جمله پستانداران شد و شايد بتوان گفت بسياري ازجاندارن در صورت عدم برخورد اين سيارکها با زمين هرگز امکان حيات بر روياين سياره زنده را نداشتند.