دردنیای امروز، کامپیوترها در بین مردم روز به روز جای خود را بیشتر باز میکنند و این امر باعث شده که افرادی سودجو اقدام به انجام کارهایی کنند کهبه واسطه آن بتوانند اهداف خود را اعم ازسرقت اطلاعات، هک و نمایش تبلیغاتناخواسته می باشد را برآورده سازند. در این مقاله به بررسی نوع خاصی ازبرنامه ها که به منظور نمایش ناخواسته تبلیغات روی کامپیوتر کاربران ساختهشده است می پردازیم. Spyware یک نام کلی برای برنامه هایی است که رفتارهایمشخص انجام می دهند مثل نمایش آگهی های تبلیعاتی، جمع آوری اطلاعات شخصییا تغییر تنظیمات کامپیوتر شما که معمولا» بدون کسب مجوز اجرا می شوند.ممکن است نرم افزارهای ناخواسته یاSpyware در کامپیوتر خود داشته باشیداگر:
▪ تبلیغاتی را می بینید که به صورت POPUP باز می شوند حتی زمانی که به اینترنت متصل نیستید.
صفحهای که به محض بازشدن اینترنت اکسپلورر باز می شود (صفحه پیش فرض IEشما) یاتغییر تنظیمات مرورگر اینترنت بدون اطلاع شما تغییر پیدا کرده است.
▪یک Tool bar جدید که شما قصد نصب آن را نداشتید در Explorer دیده می شود وخلاص شدن از آن راحت نیست و پس از پاک کردن یا حذف آن دوباره مشاهده میشود. کامپیوتر شما برای تمام کردن و اجرا یک عمل بیشتر از سابق وقت صرف میکند.
Spyware اغلب از طریق نرم افزارهایی منتقل می شود که آگهی هایتبلیغاتی را نمایش می دهند یا نرم افزارهایی که اطلاعات حساس یا شخصی شمارا ردیابی می کنند. البته این به معنی این نیست که هر آگهی تبلیغاتی یا هرنرم افزاری مخرب است. مثلا» شما برای دریافت فایل های موسیقی در یک سایتفرم ثبت نام را پر می کنید اما برای دریافت سرویس های مختلف این سایتمجبور به دریافت آگهی های تبلیغاتی نیز هستید اگر موقع نصب با کلیه مواردتوافق کنید پس باید توجه داشته باشید که امکان حضور آگهی هم در کامپیوترشما وجود دارد و شما اجازه داده اید که آن سایت فعالیت های شما را زمانیکه در اینترنت هستید پیگیری کند.
نوع دیگر برنامه های ناخواستهآنهایی هستند که تغییراتی روی کامپیوتر شما ایجاد می کنند که باعث کند شدنخراب و restart شدن سیستم می شود. این برنامه ها می توانند صفحه اول یاپیش فرضInternet Explrer کامپیوتر شما را تغییر بدهند و یا ابزارهای مختلفدر جست وجوگر کامپیوتر شما اضافه کنند که شما اصلا» تمایلی به نصب آنهانداشته اید. این برنامه ها اغلب به گونه ای نصب می شوندو یا تغییراتیایجاد می کنند که برگرداندن کامپیوتربه حالت قبلی یا به حالت اصلی سیستمگاهی غیرممکن می شود این نوع برنامه های ناخواسته هم Spyware نامیده میشوند. نکته اصلی در همه این موارد این است که شما یا کسی که با کامپیوترشما کار می کند دانسته یا ندانسته برای نصب چنین برنامه هایی موافقت خودرا اعلام می کنید.
یکی از روش های آلوده شدن به Spyware نصب همزمانآن با برنامه های دیگری است که شما واقعا» قصد نصب آنها را دارید مثلبرنامه های به اشتراک گذاری فیلم یا موسیقی هرزمان که برنامه ای را نصب میکنند مطمئن باشید که تمام موافقت نامه های مرتبط و همچنین مستندات آن نرمافزار را به دقت مطالعه کرده اید.
● نشانه های Spyware
اگر هر یک از موارد زیر را در کامپیوتر مشاهده کردید احتمال وجود Spyware یا دیگر برنامه های ناخواسته نصب شده وجود دارد.
● مشاهده آگهی های تبلیغاتی در تمام مدت
بعضیاز برنامه هاشما را با آگهی های تبلیغاتی بمباران می کنند که اصلا» ربطیبه سایت هایی که شما در حال مشاهده آن هستید ندارد و بصورت POPUP دائما»روی صفحه مونیتور باز می شوند اگر به محض متصل شدن به اینترنت POPUPهایمتعدد می بینید به احتمال بسیار زیاد آلوده به Spyware هستید.
تنظیمات کامپیوتر شما تغییر کرده و نمی توانید آن را به حالت اولیه برگردانید.
بعضیاز برنامه های ناخواسته قابلیت تغییر پارامترهای کامپیوتر شما را دارند بهاین معنی که می توانند صفحه home page شما را که به صورت پیش فرض روی لینکخاصی قرار داده اید تغییر دهد و یا اگر بخواهید Search انجام دهید صفحه ایرا مشاهده می کنند که قبلا» ندیده بودید و گاهی ممکن است متوجه شوید کهتغییراتی که در کامپیوتر داده اید ثبت نشده و مجددا» با شرایط قبلی کار میکند.
مرورگر اینترنت شما حاوی ابزارهایی است که شما هیچ گاه نصب نکرده اید.
Spywareمی تواند در مرورگر اینترنت شما Tool barهای مختلفی ایجاد کند حتی اگربخواهید این Tool bar را حذف کنید ممکن است موفق نشوید.
بعضیازSpyware ها در ظاهر کار بخصوصی انجام نمی دهند ولی تمام فعالیت های خودرا پنهانی انجام می دهند و تنها چیزی که شما را مشکوک می کند، کندی بیشازحد معمول، مشغول بودن CUP، مراجعه بی دلیل به دیسک سخت و یا خرابی دراجرای یک برنامه خاص که قبلا» بدون اشکال انجام می شد است که حاکی از وجودSpyware و فعالیت آن در پشت صحنه فعالیتهای کامپیوتر شماست.
چگونه از شرSpyware خلاص شوید:
بسیاریاز برنامه های ناخواسته مثل Spywareها به گونه ای طراحی شده اند که بهآسانی پاک نشود. اگر بخواهید آنها را مثل برنامه های دیگر پاک کنید بعد ازروشن شدن مجدد کامپیوتر برنامه دوباره ظاهر می شود. اگر برای پاک کردن نرمافزارهای ناخواسته دچار مشکل هستید ممکن است نیاز به ابزاری داشته باشیدکه باید از اینترنت دریافت کنید. بسیاری از شرکت های کامپیوتری برنامه هایمجانی و یا بسیار ارزان پیشنهاد می دهند که کامپیوتر شما را چک می کنند وبرنامه های خراب یا Spywareرا پاک می کند.
بعضی از ISPها نرمافزارهای ضد Spywareدر بسته بندی های نرم افزاری خود ارائه می کنند. اگرISP شما ابزار خاصی ارائه نمی کند برنامه های مختلف را بررسی کنید و یا ازدوستان و آشنایان مورد اعتماد در خصوص برنامه هایی که آنها استفاده میکنند سوال کنید. البته بعد از نصب ضد Spywar اغلب نرم افزارهای بدون پولدریافت شده از اینترنت شما کار نخواهد کرد.
● از بین بردن Spyware
۱) یکی از ابزارهای مجانی که در این لیست به آن اشاره شده را اجرا کنید Lavasoft Ad Awaer یا Spybot Search & Destroy
۲) از این ابزار برای اسکن کامپیوتر خود استفاده کنید تا تمام Spywareها یا برنامه های ناخواسته را پاک کنید
۳) فایلهای خراب یا برنامه های مخرب پیدا شده را بررسی و بازرسی کنید
۴) فایلهای مشکوک رابرای پاک کردن علامت گذاری کنید و ازهمان ابزارها برای پاک کردن آنها استفاده کنید.
جلوگیری از Spyware
Spywareهاوارد حریم خصوصی کامپیوتر شما شده و شما را باPOP-UPهای مختلف بمباران میکنند و باعث کم شدن سرعت و یا حتی خراب شدن کامپیوتر شما می شود. در زیربه چند روش جلوگیری از خطرات Spyware اشاره شده است.
▪ مرحله :۱ نرم افزار خود را به روز آوری کنید:
اگراز ویندوز XP استفاده می کنند یک روش جلوگیری از وجود خطرات Spywareاطمینان از به روز بودن تمام نرم افزار است ابتدا از طریقWindows Updateمطمئن باشید که تمام اصلاحیه های ویندوز را دریافت کرده اند و وضعیتاتوماتیک به روزآوری اصلاحیه ها را انتخاب کنید.
▪ مرحله :۲ تنظیم کردن پارامترهای مرورگر اینترنت:
قسمتامنیتی Internet Explorer را به گونه ای تنظیم کنید که نحوه دریافت ومقدار دسترسی به اینترنت را به خوبی کنترل کند. اگر از ویندوز XP یاSP۲استفاده کنید مرورگر اینترنت شما به اندازه کافی در مقابل Spywareمحافظت شده است.
برای بررسی وضعیت فعلی امنیتی مرورگر اینترنت خود Optionهای IEبررسی کنید.
▪ مرحله:۳ از یک فایر وال استفاده کنید:
باتوجه به اینکه اغلب Spywareها به همراه برنامه های مورد نیاز شما نصب میشوند نصب یک دیواره آتش ضروری است. این عمل باعث می شود هکرها نتوانند بهراحتی در سیستم شما نفوذ کنند.
▪ مرحله :۴ دریافت فایلهایی که به سلامت آنها مطمئن هستید:
برای محافظت مناسب از کامپیوتر خود مقابل Spyware رعایت چند نکته ضروری است:
۱) برنامه هایی را که مایل به download هستید فقط از سایت هایی مطمئن بگیرید
۲) تمام اخطارهای امنیتی وتوافق های مربوط به مجوز شرایط اختصاصی سازی نرم افزاری را که نصب می کنید به دقت بخوانید
۳) برای بستن یک پنجره که باز شده هیچگاه کلیدهای »OK« و یا »Agree« را نزنید بلکه علامت X قرمز رنگ را بزنید
تاآنجا که امکان دارد از نصب برنامه های به اشتراک گذاری موسیقی و فیلممجانی خوداری کنید مگر اینکه مطمئن باشید تمام اطلاعات لازم نصب نرم افزاررا می دانید