[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]

مقدمه

پرورشطیور به خصوص مرغ از گذشته دور در ایران رایج بوده است . خانواده هایروستایی وعشایری با نگهداری تعدادی مرغ و خروس ، آنها را پرورش می دادند.با استفاده از گوشت ، تخم و پر این طیور، بخشی از نیازهای افراد خانوادهرا بر طرف می کردند. مقدار اضافی آن را نیز به فروش می رساندند .امروزه نیز در بیشتر روستاهای کشور با کمترین هزینه و امکانات ، این کاررا انجام می دهند.
گوشت مرغ به آسانی هضم می شود . به علاوه ، بیماریهای کمتری از راه آن به انسان منتقل می شود. امروزه با رشد جمعیت نیاز بهفراورده های مرغ هم زیادتر شده است. بنابراین باید با استفاده از روش هایجدید برای تولید بهتر و بیشتر تلاش کنیم.
امیدوارم با استفاده از اینروشها ، پرورش طیور بومی در منطقه های روستایی و عشایری شهرستان بیله سواررونق پیدا کند و به این طریق نیاز خانواده خود وحتی شهرستان را تا حدودیبه گوشت سفید برطرف شود .
اولین دستگاه جوجه کشی مصنوعی ، قبل از میلادمسیح ساخته شده است. از روش های جدید جوجه کشی ، اولین بار حدود ۲۴۰ سالقبل استفاده شده است. اولین ماشین جوجه کشی برقی ،حدود ۸۱ سال پیش درآمریکا ساخته شد.

عوامل مهم در جوجه کشی ( در مرغ ) :

سن:

درمرغ های خیلی پیر و خیلی جوان، تعداد کمتری از تخم مرغ ها ، نطفه دارهستند. تولید تخم مرغ نطفه دار در مرغ های جوان بهتر است. برای مرغوبماندن تخم مرغ تولید شده باید مرغ ها را مجبور کرد برای مدتی ، تخمگذارینکنند. به این حالت ، " تولک " رفتن مرغ می گویند. تولک رفتن ، باعث میشودکه مرغها استراحت کنند . وقتی دوباره شروع به تخمگذاری کنند، تخم آنهامرغوب تر می شود.

سن شروع تخمگذاری در مرغ ها به طور معمول ، بین پنج تا شش ماهگی است.

تولید :

میزاننطفه دار بودن تخم مرغ ها در یک مرغ به اندازه تخم مرغ و تعداد تخم مرغهای تولید شده بستگی دارد. یعنی اگر تخم مرغ های تولید شده کوچک باشند ،درصد نطفه داری پایین می آید. و اگر بزرگ، یعنی استاندارد باشند، نطفهداری در آنها بیشتر است.

انتخاب تخم مرغ مناسب:

برای تولید بیشتر و به دست آوردن جوجهء مرغوب تر باید تخم مرغ های جوجه کشی ، ویژگیهای مناسبی داشته باشد.

* نطفه دار باشند.
* ویژگی و شکل ظاهری مناسب داشته باشند.
* دارای خاصیت جوجه در آوردن باشند.

- اجزای اصلی تخم مرغ

نطفه
پرده زیر پوست
سفیده تخم مرغ
پوستهء آهکی
زرده تخم مرغ


ویژگیهای ظاهری تخم مرغ جوجه کشی :

* وزن تخم مرغ

درانتخاب تخم مرغ جوجه کشی باید خیلی دقت کنیم زیرا ممکن است تعداد زیادی ازتخم مرغ ها ، جوجه تولید نکنند . یکسان بودن اندازه تخم مرغها خیلی مهماست. هنگام انتخاب باید ابتدا تمام تخم مرغ ها را وزن کنیم ، سپس انتخابکنیم . مناسب ترین وزن تخم مرغ جوجه کشی ، ۵۱ تا ۶۱ گرم است.
تخم مرغ های ریز ، جوجه های ریز و تخم مرغ های درشت ، جوجه های درشت به وجود می آورد.

* پوسته تخم مرغ

درانتخاب تخم مرغ جوجه کشی به پوسته تخم مرغ نیز باید دقت کنیم . تخم مرغهایی که پوستهء نازک دارند ، زود می شکنند. همچنین عامل های بیماریزا بهراحتی وارد آنها می شوند. به همین دلیل ، این تخم مرغ ها باید کنار گذاشتهشوند.

به طور کلی این تخم مرغ ها از نظر جوجه کشی ، مناسب نیستند:

تخممرغ های کثیف ، شکسته ، پوسته نازک ، پوسته زبر ، لکه دار ، دراز(کشیده) ،سورخ شده ، چروکیده ، تراکم کلسیم ، گرد( کروی) ، بزرگتر از اندازه، بدشکل و تخم مرغ های خیلی درشت و خیلی ریز .

در پوستهء تخم مرغ، بین ۶۰۰۰ تا ۱۸۰۰۰سوراخ ریز وجود دارد. بیشتر این سوراخ ها با لایه ایکه به طور طبیعی روی پوسته وجود دارد ، پوشیده شده اند. این لایه ها ، دراثر شستشو از بین می روند و سوراخ های پوسته باز می شوند. در این حالت ،میکروب ها به راحتی وارد تخم مرغ می شوند.

قسمت پهن تخم مرغ کهاتاقک هوایی در آن قرار دارد باید پاکیزه باشد. زیرا محل ورود اکسیژن وهوا به داخل تخم مرغ است . اگر این قسمت ، کثیف و پوشیده از آلودگی باشدسوراخ های آن بسته شده باشند جوجه دهی چنین تخم مرغ هایی کم می شود. تعدادزیادی از جنین ها در این تخم مرغ ها از بین می روند.


نگهداری تخم مرغ جوجه کشی :

براینگهداری تخم مرغ های نطفه دار نباید از یخچال استفاده کرد. تخم مرغ ،دارای مادهء غذایی و رطوبت لازم است. اگر در وضع نا مناسب نگهداری شود،مادهء غذایی آن فاسد می شود و جنین از بین می رود. بهترین دما براینگهداری تخم مرغ های جوجه کشی هم نباید از ۳ تا ۷ روز ، بیشتر شود.


جوجه کشی طبیعی در مرغ :

میدانید که جوجه کشی طبیعی ، با استفاده از مرغ کُرچ انجام می شود . یعنیمرغ در زمان های به خصوصی مایل است روی تخم ها بخوابد . از این حالت برایجوجه کشی طبیعی استفاده می کنند. مرغ کُرچ ، حرارت ، رطوبت ، تهویه و چرخشلازم را برای رشد جنین ، فراهم می آورد.


برای جوجه کشی طبیعی باید به نکات زیر توجه کنیم :

۱- انتخاب تخم مرغ مناسب

چگونگیانتخاب تخم مرغ مناسب برای جوجه کشی را پیش از این توضیحدادیم.

۲- تشخیص مرغ کُرچ

مرغ کُرچ ، مایل نیست از لانه بیرون برود و خواهان خوابیدن بر روی تخم ها است. این حالت را با

بادکردن و پوش دادن پرهای خود نشان می دهد. حرارت بدن مرغ کُرچ بالا می رودیعنی حدود ۴۱ درجۀ سانتی گراد می شود . صدایش تغییر می کند و خوراکش نیزکم می شود . برای اینکه مرغ کُرچ روی تخم ها بخوابد نباید از مرغ هایترسو و عصبانی استفاده کرد.

مرغ کُرچی که دارای پرهای زیاد ، ظریف و پاهای کوتاه باشد برای جوجه کشی مناسب است.

۳- لانۀ مناسب برای خوابیدن مرغ کُرچ

محلخوابیدن مرغ کُرچ باید دمای مناسب داشته باشد. حرارت لازم ، ۲۵درجۀ سانتیگراد است. هوای کافی ، رطوبت مناسب حدود ۶۰% و دور بودن از سروصدا ،بسیار مهم است.
برای خوابیدن مرغ می توان از یک جعبۀ چوبی استفاده کرد. لبۀ جلویی آن باید ۷ تا ۸ سانتی متر بلندتر باشد تا کاه و کلش از آنبیرون نریزد . تخم مرغ ها نیز باید به صورت منظّم و مناسب ، زیر مرغ چیدهشود . به این ترتیب ، بالهای مرغ به طور کامل روی آنها را می پوشاند . محلخوابیدن مرغ ها باید دور از آفتاب ، باد و باران باشد.

۴- بهداشت لانه

دردوران جوجه کشی باید وضع بهداشت برای مرغ کُرچ ، مناسب باشد . محل خوابیدنمرغ کُرچ باید ضدعفونی شود. همچنین اطمینان پیدا کنیم که انگل یا میکروبیدر آنجا وجود ندارد به علاوه ، خود مرغ را نیز باید معاینه کنیم . مرغباید از نظر وجود انگل های خارجی بررسی شود.

۵- تهیّۀ غذای مناسب

درمدت جوجه کشی طبیعی باید آب و غذای مرغ کُرچ تهیّه شود. مرغ کُرچ بایدروزانه ۳ تا ۴ بار برای خوردن غذا و دفع فضولات از روی تخم مرغ ها بلندشود . یعنی در حدود ۱۰ تا ۲۰ دقیقه تخم مرغ ها را ترک می کند.
غذای مرغکُرچ باید کم حجم ، ولی مقوّی باشد مخلوطی از دانه ها مانند جو ، گندم وذرّت مناسب مناسب است. اگر مرغ کُرچ ، دچار یبوست شد می توان از سبزی هااستفاده کرد. اگر هم دچار اسهال بود دانه ها مفید هستند. برای تحریک مرغ ،بهتر است جیرۀ غذایی را به طور مرتّب تغییر بدهیم.

جوجه کشی مصنوعی :

انسان با بررسی حالت ها و رفتار مرغ کُرچ ، توانست ماشین جوجه کشی بسازد.
با هر دستگاهی که حرارت ، رطوبت ، تهویه و چرخش لازم را برای تخم مرغ ها فراهم سازد می توان جوجه کشی مصنوعی انجام داد.

مزایای جوجه کشی مصنوعی :

- در هر فصلی می توان جوجه کشی مصنوعی انجام داد، در حالی که در روش طبیعی مرغ در آخر بهار و تابستان کُرچ می شود.

- در این روش می توان از تعداد زیادی تخم مرغ استفاده کرد. در روش طبیعی تعداد تخم مرغ ها کم است .

- در این روش کنترل بیماری ها و عامل های محیطی مانند گرما ، رطوبت ، تهویه ،.... به راحتی انجام می شود.

- ماشین جوجه کشی به فضلۀ مرغ آلوده نیست.

- در این روش تعداد از بین رفتن تخم مرغ ها در اثر شکستگی و آلوده شدن کمتر است.

- سالها می توان از دستگاه جوجه کشی استفاده کرد.


ساختمان ماشین جوجه کشی و چگونگی کار با آن :

در ساختمان تمام ماشین های جوجه کشی ، نکته های زیر باید رعایت شده باشند:

۱- دما و تنظیم حرارت ماشین جوجه کشی

۲- میزان رطوبت

۳- تهویۀ حرارت

۴- چرخاندن تخم مرغ در ماشین ها

برای ساخت ماشین های جوجه کشی از حالت ها و رفتار مرغ کُرچ ، هنگامیکه روی تخم خوابیده استغاده شده است.

انواع ماشین های جوجه کشی :

ماشین های جوجه کشی از نظر تهویه به دو دسته تقسیم می شوند:

الف – ماشین های کوچک با تهویۀ طبیعی

ب- ماشین های بزرگ با تهویۀ مصنوعی

ماشین های جوجه کشی از نظر نوع سوخت و حرارت به سه دستۀ : برقی ، گازی و نفتی تقسیم می شوند

حرارت ماشین های جوجه کشی را در هیجده روز اوّل ، ۳۸ درجه و سه روز آخر ۳۷ درجه تنظیم میکنند.

ظرفیت ماشین های جوجه کشی ، بین ۳۵ تا ۲۰۰ عدد تخم مرغ در ماشین های کوچک ، متوسط و دستگاههای تمام اتوماتیک قرار دارد.

محلقرار دادن دستگاه باید قابل شستشو و ضدعفونی باشد. همچنین تهویه باید درآن به سادگی انجام شود. این محل باید نور گیر باشد ولی نور نباید به طورمستقیم ، روی ماشین جوجه کشی بتابد.
محل قرار گرفتن ماشین جوجه کشیباید طراز باشد از دیوار هم یک متر فاصله داشته باشد. برای رفت و آمد بهاتاق و محل جوجه کشی باید نکته ها و دستورهای بهداشتی به طور کامل رعایتشوند. همچنین از ورود افراد گوناگون به آنجا جلو گیری شود.
برای ضدعفونی کردن سالن و ماشین های جوجه کشی باید از مادۀ ضدعفونی کنندۀ مناسب استفاده کنیم.
همچنین بر اساس دستور کارخانۀ سازندۀ محلول ، آن را تهیۀ و استفاده کنیم.
حرارتو رطوبت مناسب در ماشین جوجه کشی ، محیط مناسبی برای رشد میکروب ها است .اگر دستورهای بهداشتی به طور کامل رعایت نشود، عامل های بیماریزا بهآسانی رشد می کنند و باعث آلودگی می شوند. در نتیجه، خسارت زیادی به بارمی آورند.
قسمت های جداشدنی دستگاه جوجه کشی و صفحات آلوده باید ابتداخیس شوند سپس با آب گرم ، برس و مادۀ ضدعفونی کننده به طور کامل، شستهشوند.
برای ضدعفونی محیط ماشین جوجه کشی و تخم مرغ ها در ماشین هایبرقی ، ابتدا سینی مخصوص کف ماشین را پر از آب می کنند سپس مقداری محلولپرمنگنات و فرمالین در آن می ریزند.
پس از نصب دستگاه و انجام کارهایبالا ، دوشاخه را در پریز برق قرار می دهیم و کلید دستگاه را روشن می کنیم. برای کنترلِ ، نبود اتصال در دستگاه و جلوگیری از برق گرفتگی ، می تواناز یک فازمتر استفاده کرد. ماشین جوجه کشی را تا ۲۴ساعت بدون تخم مرغ روشننگه می داریم تا دمای ماشین ، روی ۳۷درجه ثابت بماند.

تمیز و چیدن تخم مرغ های جوجه کشی :

تخممرغ هایی که در ماشین جوجه کشی قرار می دهیم باید تمیز و بدون آلودگیباشند. تخم مرغ های آلوده ، ابتدا باید تمیز شوند زیرا این تخم مرغ هاباعث آلودگی ماشین جوجه کشی می شوند در نتیجه بقیۀ تخم مرغ ها را نیزآلوده می کنند و تلفات زیادی به دنبال دارد.
برای تمیر کردن پوستۀ تخممرغ های کثیف از برس ، کاغذ سمباده و گلوله های سیم ظرف شویی استفاده میشود. این کار را بدون آب انجام می دهند.

پس از ضدعفونی و تنظیمدستگاه در ماشین های جوجه کشی کوچک، ابتذا تخم مرغ ها را علامت گذاری میکنند. زیرا در این ماشین ها، کار چرخاندن تخم مرغ ها با دست انجام می شود.سپس تخم مرغ ها را نوک به نوک یا ته به ته روی میله های چرخان قرار میدهند و درِ دستگاه را می بندند. درجۀ حرارت دستگاه به دلیل سرد بودن تخممرغ ها کمی پایین می آید.ولی بعد از مدتی به اندازۀ طبیعی خود می رسد.
در ماشین های جوجه کشی ، تخم مرغ ها را داخل شانه های مخصوص یا قاب های راک می چینند بطوریکه قسمت پهن تخم مرغ به سمت بالا باشد.

[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]