منشور کوروش که نخستین منشور حقوق بشر جهان است،اردیبهشت سال آینده خورشیدی برای نمایش دوباره در ایران از موزهبریتانیا به تهران منتقل می شود.

به گفته مسئولان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران، این منشور به مدت چند ماه در موزه ملی ایران به نمایش درخواهد آمد.

منشورکوروش کبیر دربخش ایران باستان در موزه بریتانیا نگهداری می شود اما اخیرادر جریان برگزاری نمایشگاه تمدن بابل در این موزه، منشور کوروش در کنارمجموعه آثار این نمایشگاه پربازدید کننده به نمایش در آمده است.

استوانهکوروش در سال ۱۲۸۵ خورشیدی توسط هرمز رسام، باستان شناس بریتانیایی اصلآسوری تبار، در شهر باستانی بـابـل در بینالنهرین کشف شدلوح کوروش تنهایک بار در جریان جشنهای ۲۵۰۰ ساله برای نمایش در ایران از موزه بریتانیاخارج شد. آن زمان یعنی در سال ۱۳۵۰ خورشیدی، منشور را ۵ هزار پوند بیمهکردند و شی یاد شده تنها به مدت ۱۰ روز در ایران و در موزه برج آزادیتهران به نمایش در آمد.

یک کپی از منشور کوروش به عنوان کهنترینفرمانِ شناختهشده تفاهم و همزیستی ملتها در ساختمان سازمان ملل متحد درنیویورک نگهداری میشود. این استوانه در فضای بین تالار اصلی شورای امنیتو تالار قیمومت قرار دارد.

تلاش برای بازگشت دوباره منشور کوروش به ایران
درجریان برگزاری نمایشگاه "امپراتوری فراموش شده: جهان هخامنشی" در دی ماهسال ۱۳۸۳ اعلام شده که موزه بریتانیا منشور کوروش را در مقابل بیش از ۵۰شی تاریخی که برای نمایشگاه جهان هخامنشی از موزه ملی ایران امانت گرفتهبود، به ایران امانت می دهد.


منشور کوروش ۳۷ سال پیش در جریان جشنهای ۲۵۰۰ ساله برای نمایش در ایران از موزه بریتانیا خارج شد
استوانهکوروش در سال ۱۲۸۵ خورشیدی توسط هرمز رسام، باستان شناس بریتانیایی اصلآسوری تبار، در معبد بزرگ اِسَـگیلَـه (نیایشگاه مَـردوک، خدای بزرگبابلی) در شهر باستانی بـابـل در بینالنهرین کشف شد.


ایناستوانه ۲۳ سانتیمتر طول و ۱۱ سانتیمتر عرض دارد و دور تا دور آن درحدود ۴۰ خط به زبان آکادی و به خط میخی بابلی نوشته شدهاست.

گماننخستین باستان شناسان این بود که این لوح توسط یکی از پادشاهان بابلینگاشته شده است. اما پس از بررسی خط شناسان مشخص شد که این استوانه در سال۵۳۸ پیش از میلاد به هنگام ورود سپاه ایران به بابل و فتح ای شهر به فرمانکوروش کبیر بنیانگذار پادشاهی ایران و آغازگر سلسله هخامنشیان نوشته شدهاست.

ترجمه و انتشار متن این استوانه گلی نشان داد آن چه از خاک بابل کشف شد،"نخستین منشور جهانی حقوق بشر" است.

بههمین مناسبت در سال ۱۳۴۸ در گردهمایی حقوق دانان سراسر جهان که در کنارآرامگاه کوروش برگزار شد، او را نخستین بنیانگذار حقوق بشر نامیدند.

استوانه کوروش به شدت آسیب دیده است، بسیاری از سطرهای آن از بین رفته یا بر اثر فرسودگی بیش از اندازه قابل خواندن نیست.

بازتاب احترام به اقوام و ادیان در منشور کوروش
نوشتههایبخشهای آسیبدیده را تنها با توجه به اندازه فضای خالی و برخی حروف باقیمانده در آن میتوان تا حدودی بازسازی کرد که در این بازسازی احتمالاشتباههایی وجود دارد.

علاوه بر از آنجا که در خوانش و ترجمهنوشتههای بابلی، هنوز اتفاق نظر وجود ندارد، متن منشور کوروش درترجمههای گوناگون تفاوت دارد با این وجود محتوای اصلی آن که در بردارندهاحترام به اقوام و ادیان و مذاهب گوناگون است از سوی همه باستان شناسانتایید می شود.

بر اساس نوشته های این منشور، کوروش کبیر، پس از تسخیر بابل، در این شهر تاجگذاری کرد و اعلام عفو عمومی داد.

کوروش برای جلب نظرمردم بینالنهرین، مردوک که کهنترین خدای بابل بود را به رسمیت شناخت.

او بر اساس اسناد تاریخی در جریان فتح بابل هیچ گروه انسانی را به بردگی نگرفت و سپاهیانش را از تجاوز به مال و جان رعایا بازداشت.

کوروشتمامی کسانی را که به اسارت به بابل آورده شده بودند گرد هم آورد ومنزلگاه آنها را به ایشان بازگرداند. کوروش همچنین قوم یهود را نیز ازاسارت در بابل آزاد کرد.

به فرمان کوروش، شرح وقایع و دستورات ویروی یک لوح استوانهای سفالین نگاشته شد به عنوان سنگ بنای یادبودی درپایههای شهر بابل قرار گرفت.