نمایش نتایج: از شماره 1 تا 2 , از مجموع 2

موضوع: پیشینه خوان هفت سین

  1. #1
    کاربرسایت مرداویز آواتار ها
    تاریخ عضویت
    ۸۷-۰۲-۱۵
    نوشته ها
    372
    سپاس ها
    0
    سپاس شده 0 در 0 پست

    پیشینه خوان هفت سین

    پیشینه ی خوان هفت سین





    هفتسین که به معنای هفت چیز است که نام آنها با حرف «س» آغاز می شود, یکی ازبخش های بنیادین آیین نوروز است که بیشینه ی ایرانیان آن را برپا می کنندو آنها را بر سر خوان سال نو جای می دهند. این سفره بر روی میز یا زمین دراتاقی که ویژ ه ی میهمان است گسترده می شود. بر بالای سفره آینه ای گذاشتهمی شود و در دو سوی آن شمع دان هایی قرار داده می شود. در پایین آن نسخهای از قرآن/شاهنامه/دیوان حافظ و تنگ آب و ماهی سرخاست. برخی یک کوزه که درونش آب باران گردآوری شده است و یا کاسه ای کهدربردارنده ی برگ سبز انار, نارنج, یا شمشاد است به سفره می افزایند. ظرفهای شیر, گلاب, شکر, تخم مرغ رنگ آمیزی شده(1, 3, 5 یا 7 عدد), سبزه یآماده شده از پیش, گلدانی از گلهای گوناگون, میوه(سیب, پرتقال, به) شیرینیهای گوناگون و آجیل(نخودچی, گندم برشته, برنجک, فندق, گردو, بادام, کشمش)و دست کم شش چیز که با «س» آغاز می گردد نیز, از اجزای تشکیل دهنده ی اینخوان رنگارنگ و نغز است. چیزهایی که با «س» آغاز می گردند و بر سر سفرهجای می گیرند معمولا عبارتند از:

    1- سیر 2- سکه 3- سرکه 4- سمنو 5- سبزه 6- سیب 7- سپند.
    چند نکته را باید پیرامون سفره ی هفت سین گوشزد نمود:

    1-به وارونه ی نام سفره ی هفت سین, همواره چیزهای دیگری که با «س» آغاز نمیشود بر سر این سفره گذارده می شود. همچنین می توان گفت که همواره شمارچیزهای سین دار بر سر سفره, بیش از 7 می شود و کمابیش سنجد, سماق, سوهان,سیاه دانه و سرمه نیز بر خوان هفت سین گذاشته می شود.

    2-این سفره تنها ویژه ی نوروز نیست. در بسیاری جاها این سفره در آیین هایعروسی چیده می شود. در برخی جاها نیز در شب جشن چله, چنین سفره ای برپا میگردد. در بخشی از کاشان, این سفره در جشن اِسبندی, در 25 بهمن, برابر باروز نخست اسفند در گاهشماری رسمی, چیده می شود.

    3-شماری از مردمان آریایی نژاد و اقوام ایرانی زبان چون کردها, تاجیک ها,ارمنی ها که سهم بزرگی در گستره ی پهناور فرهنگ ایرانی دارند چنین سفره ایبا این ویژگی ها, در آیین نوروزی خود فراهم نمی کنند. حتی کردها وزرتشتیان که از محافظه کارترین قشرهای پاسدارنده ی آیین های ایرانی اندنیز دارای چنین رسمی نیستند. هر آینه چندیست که به آرامی این آیین در میانایشان نیز رواج یافته است.

    4-می دانیم که در زمان فرمانروایی ساسانیان, مردم با رویاندن هفت گونه تخمبر روی هفت ستون به پیشواز نوروز می رفتند و بر سر خوان نوروز خود, سینیهایی دارای هفت شاخه گیاه(گندم, جو, برنج و غیره) و یک گِرده نان درست شدهاز هفت گونه غله می گذاشتند. ولی تفاوت های بنیادینی میان آن سفره و سفرهی هفت سین امروزی دیده می شود.
    کهن ترین اشاره ای که به چیده شدنسفره ی هفت سین شده, ارجاعی نااستوار است به یک دست نوشته ی کهن پارسی,منسوب به دوران صفوی و مورخان سده ی 19 در گزارش های خود از آیین هاینوروز کمتر به این رسم اشاره نموده اند. تنها Heinrich Brugsch، که در1860 در تهران بود و جشن نوروز را با برخی جزییات آن شرح داده است، ادعامیکند که ایرانیان با کاشتن گلهایی با نامهای آغاز شونده با حرف «س» درباغهایشان به پیشواز جشن ملیشان میروند.


    شاید بتوانریشه های این آیین نغز را در باورهای کهن ایرانیان باستان بازجُست و تااندازه ای به آن دل استوار بود. اگر کلیت سفره ی هفت سین را بپذیریم پس آنرا با امشاسپندان در پیوندخواهیم دید. گستراندن سفره ی هفت سین در شب نوروز و رواج این باور که روانمردگان بر آن فرود می آیند و در آن انباز می شوند, آشکارا آن را با جشنروان ها(فروردینگان) همپیوند می گرداند:شیر: گاو و وهومنه/ بهمن شمعها: آتش پاک و اشه وهیشته (اردیبهشت)سکهها: ثروت و خشثرهویرییه (شهریور) سُنبل: هم هئوروتات (خرداد) و همامرتات (امرداد) بیدمشک: آرمیتی/ سپندارمد ، چنان که سپند (اسفند) آبباران: ایزدبانوی اناهید سمنو: که برای سفره کاملاً بایسته است و آن چناننیروبخش قوای جنسی دانسته میشود که برخی آن را «نیروی رییس خانواده»میخوانند، میبایست به اناهید منسوب باشد، چرا که سمنو را تنها زنان تهیهمیکنند. ماهی: کر Kara، که در دریای اسطورهای وئوروکشه Vourukashaمیزیید و جانوران زیانبار را می زداید.

    به هر روی جشن و سور نوروزتان خجسته بادا-ایدون باد
    نویسنده:مرداویز

  2. #2
    کاربرسایت مرداویز آواتار ها
    تاریخ عضویت
    ۸۷-۰۲-۱۵
    نوشته ها
    372
    سپاس ها
    0
    سپاس شده 0 در 0 پست

    Re: پیشینه خوان هفت سین

    از زمان های بسیار کهن عدد هفت،عدد بسیار محبوب بین قوم ها به ویژه اقوام شرقی بوده است.این عدد هموارهاز تقدمی خاص برخوردار بوده است،و هر جا که لازم بوده مجموعه ای را بدوننقص ذکر کنند ،از این عدد سحر آمیز استفاده میکردند.و سپس جنبه ماوراءطبیعی برای این عدد قائل شدند.(هفت رنگ اصلی و هفت سیاره که سومریها کشفکردند).

    بنای آرامگاه کورش نیزساختمانی با هفت طبقه است،و دیاکونیز در هگمتانه کوشکی ساخت که دارای هفت حصاربود.درتورات یهود نیز عددهفتبه عنوان عدد کامل آمده است(سفر پیدایش – خداوند روزهفتم رامبارک خواند وآنراتقدیس نمود- جانوران نوح هفت هفت بودند- هفت گاو و هفت سنبله در خوابفرعون-) و همچنین در مسیحیت(خطاب کردن یوحنا در مکافات خود به هفت کلیسا –) کاتولیک ها به هفت مناسک .هفت گناه اصلی.هفت توبه.هفت اندوه و هفت شادیو هفت افتخار،معتقدند. در قران هم عدد هفت چندین بار به مناسبتهای مختلفآمده.(و همچنین آداب مناسک حج).فرقه هایی نیز در شیعه وجود دارند که معتقدبه هفت امامند و این به علت احترامی است که برای عدد هفت قائل بودند.

    درآیین زرتشتی نیز احترام و توجه به عدد هفت دیده میشود که مشخص ترین موردآن هفت امشاپسند(اهورا مزدا،بهمن،اردیبهشت،شهریور،سپندار مذ یااسفند،خورداد،امره تات یا امرداد) وهفت دیو یا عاملشر(اکومن،ایندره،ساوول،ناهیه، یریز،زیریز، و آئشمه) و هفت آتشکدهمقدس(آذرمهر،آذرنوش،آذربهرا ،آذرآیین،آذرخرداد،آذربرزین،آذرز دهشت) وتقدسهفت ستاره و هفت آسمان و یا هفت صفت هرمز یا هفت فرشته مقرب.یکی ازقدیمیترین بخش های اوستا (هتین هاییتی)هفت فصل دارد و در متون کهن جهانهفت اقلیم.



    هفت اقلیم در گاتها هپته بومی (هفت بوم) نامیده میشود و در بخشهای دیگر اوستا هپتو کرشوره(هفت کشور)- که توضیح آنرا ضروری نمیبینم.



    همچنین عدد هفت با افسانه ها و داستانهای ایرانی عجین شده است که بنده بهمشهورترین هفت آن یعنی سفره هفت سین اشاره میکنم که احتمالا بازمانده رسمقدیمیتری است به نام هفت شین.تاریخ دقیق ورود هفت سین به مراسم نوروزیدقیقا مشخص نیست ولی در متاثر بودن این آیین از جایگاه ویژه عدد هفت،هیچشکی نیست.یکی از قدیمیترین اسناد در اینباره ،مطلبی است از ابوریحان درآثارالاباقیه :«چون جمشید ......براهریمن پیروز شد باران دوباره باریدنگرفت و گیاهان سبز شدند و مردم گفتند روز نو nowruz (یعنی روزنوین و دورهای تازه)پس هر کسی ظرفی جو کاشت و مردم در روزنوروز در هفت طرح ،هفت گونهغله کاشتند و سبز کردند.



    دوست گرامی همانگونه که شمافرمودید برخلاف جزء اول نام آیین سفره ی "هفت سین" (هفت) درخصوص جزءپایانى آن (سین)، نظرات گوناگونی وجود دارد: بسیارى آن را اشاره اى بر هفتفرشته ی كیش زرتشتى مى دانند كه در نزد ما ایرانیان بسیار ارجمند و والابوده است و هر یك از سین هاى خوان هفت سین را نماینده ی یكى از این فرشتهها مى دانند و مى گویند: هر یك از آن هفت خوانى را كه ایرانیان به هنگامنوروز مى چیدند، نماینده یكى از این هفت سپنتا (امشاسبند) است و چون تلفظسپنتا دشوار بوده، تنها به گفتن هفت "سین" بسنده كرده و رفته رفته «هفتسین» را در یك خوان گردآوردند. وبرخی نیز مانند دکترمهرداد بهار،معتقد استکه آیین «هفت سین» در ارتباط با تقدس هفت سیاره بوده است.



    وهمانگونه که شما نیز اشاره کردید در برخى نوشته ها که از سفره ی «هفت سین»سخن رفته می گویند كه «هفت سین» همان «هفت چین» است و تضادى بین این دووجود ندارد و منظور از «هفت چین» به دو معناى آن بازمى گردد: یكى این كههفت چیزى كه باید بر سفره چیده شود(هفت چیدنی) و دیگر به معنى هفت گونهچیزى كه از درخت چیده شده باشد و پس از حمله ی تازیان، چون تازیان حرف (چ)را نمى توانستند بگویند آن را هفت سین گفتند كه «هفت» چیز با مطلع «س»(سنجد، سیب، سبزه، سمنو، سیر، سركه و سماق) هسته ی اصلى آن راتشكیل مى دهدو خیر و بركت و زیبایى آن با حضور كتاب مقدس مسلمانان (قرآن) و زرتشتیان(اوستا)، گلاب، اسپند، سكه، آیینه، شمع، تخم مرغ هاى منقوش و جام آبى كهماهى سرخى میهمان آن است، مضاعف مى شود.





    میلاد جان بنده تا آنجا که معلومات و تحصیلاتم اجازه میداد سعی نمودم به پرسشتان پاسخ گویم ،امیدوارم رهگشا باشد.

    ممنون از پرسشها و نکاتی که مطرح میکنی.تا به این ترتیب دوستان نیز بهره مند شوند.

    (برای آگاهی بیشتر نگاه کن به«نوروز و فلسفه هفت سین»، سیدمحمد على دادخواه، ۱۳۸۳»)



    مرداویز

    سخن دل

    امسالنیز مانند سالهای پیش نوروز آمد ،ولی دو چیز فکر بنده را به خود مشغولداشت.نخست: هنگام تحویل سال در تلویزیون ایران اینبار با زیر پا گذاشتنسنت ،تحویل سال با صدای اذان شروع شد وبار دیگر ............

    مجرییکی از شبکه های سیما هنگام تحویل سال به گونه ای سخن میراند که توگوییساعتی دیگر عازم عزاداری خواهیم شد.از روزی که آیین نوروز در ایران به طورخصوصی تنها در خانه ها برگزار شد و نشانه هایش در اجتماع روز به روز کمرنگ تر شد ،دزدان همسایه و قوم گرایان آغاز به یاوه گویی نمودند،در اینچند روز شاهد بودم که کردان عراق،جمهوری جعلیآذربایجان،افغانستان،ترکمنستا ن و.....هر یک به گونه ای با برپایی اجتماعاتباشکوه (همان کاری که ما از انجام آن عاجزیم) با گستاخی نوروز را آیین ملیخود میخواندند.پان کردها که دست کمی از پانترکها ندارند میگفتند اینآیینی کاملا کردی است[نوروژ] و ایرانی ها از ما دزدیده اند و سومری ها نیزکرد بوده اند و نوروز را سومریان پایه گزاردند.(ما بالاخره نفهمیدمسومریان ترک هستند یا کرد یا دراویدی یا ......)پانترکان و دنبالهروهایشان میگفتند که نوروز آیینی است اغوزی و از اجداد ترک و مغولمان بهیادگار مانده حتی در ج آذربایجان با دعوت از فردی از یونسکو در حال تلقیناین یاوه ها به او بودند.(در حالی که طبق داستانها هنگامی که ترکان ومغولان شمنیست برای نخستین بار با آیین چهارشنبه سوری ایرانیان مواجه شدندبه دلیل اینکه از آتش وحشت داشتند روبه گریز نهادند و گفتند این گونه آتش،آتش اهریمنی است .همانگونه که از رعد و برق نیز وحشت داشتند).و ترکمنستانو افغانستان نیز به نوعی دیگر یاوه گویی نمودند،اینان به دلیل شدت دشمنی وعقده و حقارت نسبت به فرهنگ ایران ،حاضرند به دروغ نوروز را به بابلی ها وسومریها منتسب کنند ولی به ایران منتسب نکنند.

    البته بنده مقصر رافقط و فقط خودمان میدانم زیرا با زیر پا نهادن آیین هایمان و برگزار نکردناجتماعات نوروزی و...میدان را برای پندارهای لجام گسیخته اینان باز نمودیم.

    آیابه بهانه ی بزرگداشت چنین جشن هایی شایسته است، اصل موضوع را تصاحب کنند؟آیا اگر مردمی، به جز ملت بزرگ ایران با چنین قومگرایی های جاعلانه وجاهلانه ای مواجه می شدند، حاضر به سکوت بودند؟ این سکوت نه از سر انفعال،بل از سر بزرگ منشی و سخاوت تاریخی ِ ایرانیان است.

    دوستی به منمیگفت اینان حق دارند بگویند نوروز برای ماست زیرا بسیار از آن پاسداریمیکنند و ارج مینهند و هزینه متحمل میشوند و هنگامی که در خیابانهایشانراه میروی به تمامی آیین نوروز هویداست.

    اندیشیدم و دیدم که زیاد نیز بیراه نمی گوید،آذری ها مثل دارند به این مضمون:

    AT KİMİNDİ-MİNANIN

    یعنی:اسب برای کسیه که سوار اونه.



    (به خود آییم)

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

موضوعات مشابه

  1. پاسخ ها: 0
    آخرين نوشته: چهارشنبه ۰۸ مرداد ۹۳, ۲۲:۳۰
  2. پیام بسیار مهم میرحسین به ملت ایران
    توسط ارسطو در انجمن اخبار ويژه انتخابات ايران
    پاسخ ها: 0
    آخرين نوشته: شنبه ۲۳ خرداد ۸۸, ۱۷:۱۹
  3. پیروز را بشناسیم؟
    توسط kingsaeid در انجمن تاریخ ایران باستان
    پاسخ ها: 1
    آخرين نوشته: شنبه ۲۸ دی ۸۷, ۱۶:۳۵
  4. ارائه سیم کارت های مخصوص ارسال پیامک (SMS)
    توسط HAMIDREZA در انجمن خدمات و سرويسهاي مخابراتي
    پاسخ ها: 0
    آخرين نوشته: جمعه ۱۱ آبان ۸۶, ۲۰:۰۹
  5. نشان لیاقت لیگ برتر را به سینه پیروانی بچسبانید!
    توسط hrg1356 در انجمن بایگانی اخبار فوتبال ایران
    پاسخ ها: 0
    آخرين نوشته: پنجشنبه ۰۵ مهر ۸۶, ۰۱:۰۹

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •