سهيلا تمام توهينها و كتكهاي شوهر را تحمل كرد تااينكه شوهرش در سانحه رانندگي دچار آسيب جدي از ناحيه پا شد، يكسال درخانه بستري بود. در طول اين يكسال سهيلا با كارگري در بيمارستان خرج خانهو خانواده را تامين ميكرد تا اينكه پي به رابطه پنهاني شوهرش با زني كهدر جلسات فيزيوتراپي با او آشنا شده بود، برد. سهيلا تصميم به جدايي گرفتو در جلسات مشاوره فهميد طلاق توافقي سادهترين راه براي جدايي است، وليهر بار كه شوهر را راضي ميكرد با سنگاندازيهاي او در مراحل مختلف مواجهميشد، ضمن اينكه فرهنگ بيمار مردسالاري و تعصبات بيحدي مانند دختر بالباس عروس ميرود و با كفن برميگردد مانع همدردي و حمايت خانواده سهيلااز او شد تا اينكه شوهر سهيلا تصميم به ازدواج با آن زن گرفت و اين بهانهخوبي بود تا يك بار ديگر تقاضاي طلاق مطرح شود و در واقع تقاضاي طلاق فقطزماني از سوي شوهرش پذيرفته شد كه قصد ازدواج مجدد داشت.
زندگي در دنياي صنعتي همه مسائلش متفاوت است و گاه عجيب و غريب؛ تولد، بزرگ شدن، ازدواج و طلاق.
تاچند سال پيش طلاق پديدهاي مذموم و قبيح در جامعه بهشمار ميرفت و افراددر شرايط بسيار سخت به فكر طلاق ميافتادند يا گاه آنقدر در پيچ و خمهايمراحل قانوني سردرگم ميشدند كه از طلاق گرفتن انصراف ميدادند؛ اماامروزه با گسترش نوعي از طلاق، ديگر نياز نيست كفش آهنين براي جداشدن ازهم بپوشند. آنها ميتوانند با چاشني گذشت (بخشش مهريه) براحتي به دادگاهمراجعه و پس از مدت كوتاهي از دادگاه خارج شوند، يك نفس عميق بكشند وبگويند آزاد شدم.
تعريف طلاق توافقي
به موجب قانون، دادگاهخانواده، دادگاهي است كه صلاحيت رسيدگي به 14 مورد از دعاوي از جمله نكاحموقت و دائم، طلاق، فسخ نكاح، بذل مدت و انقضاي مدت، مهريه، جهيزيه،اجرتالمثل و نحله ايام زوجيت، نفقه معوقه و جاريه زوجه و اقرباي واجبنفقه، حضانت و ملاقات اطفال، نسب، نشوز و تمكين، نصب قيم و ناظر قيم امينو عزل آنها، حكم رشد، ازدواج مجدد، اهداي جنين داراست؛ بنابراين طلاقتوافقي نيز از مواردي است كه دادگاه خانواده صلاحيت رسيدگي به آن را دارد.
نبود طلاق توافقي در قانون
ما در قانون چيزي به نام طلاق توافقينداريم. در واقع طلاق توافقي محصول ابتكار زناني است كه در برخورد بانواقص قانون مردسالار آن را به وجود آوردهاند ما در قانون طلاقي داريم بهنام خلع. در طلاق خلع زن به واسطه كراهتي كه از مرد دارد بايد مالي كمتر،معادل يا بيشتر از مهريه خود را به مرد بدهد تا او را راضي به طلاق كند.قضات دادگاهها طلاق توافقي را به لحاظ قانوني با مواد مربوط به خلع توجيهميكنند. در طلاق توافقي زن و مرد توافق ميكنند از يكديگر جدا شوند و اينتوافق در حكم دادگاه ثبت ميشود و ضمانت اجراي قانوني پيدا ميكند، ولي ازآنجا كه زنان هيچ حربهاي براي راضي كردن همسر خود براي جدايي ندارند ومطابق با ماده 1133 قانون مدني حق طلاق با مرد است و مرد هر وقت كه بخواهدميتواند زن خود را طلاق دهد معمولا همه حقوق مالي خود را ميبخشند تاهمسرشان را براي جدايي راضي كنند.
علل رواج طلاق توافقي
تغييرشيوههاي همسريابي در سالهاي اخير، توقعات و خواستههاي زوجين وتفاوتديدگاههاي آنها، شناخت كافي و مناسب نداشتن از اوضاع و احوال فرهنگي وشخصيتي يكديگر از مهمترين عوامل درخواست طلاق از سوي زوجين است، از سويديگر اعتياد كه از عوامل اضمحلال و انهدام خانواده است و همچنين بيكاري وترك انفاق. در حالي كه زنان و خانوادههاي ايراني اغلب بسيار سازگار وحاضر به سازش به شرط تامين حداقل امكانات و نيازهاي ماديشان هستند، اماوقتي در تامين همان حداقل با مشكل مواجه ميشوند و به هر سازماني مراجعهميكنند نتيجهاي نميگيرند، چارهاي جز طلاق ندارد.
مراحل طلاق توافقي
برايگرفتن طلاق توافقي زن و شوهر بايد به همراه شناسنامه و عقدنامه به دادگاهبروند و فرم درخواست را پر و همه موارد و مسائل مانند حضانت فرزند، ملاقاتاو و امورمالي مانند مهريه، جهيزيه، نفقه و غيره را مشخص كنند و پس ازتقديم دادخواست طبق روال معمول، دادگاه به آنها تكليف ميكند هريك اززوجين داوري از ميان بستگانشان معرفي كنند كه بايد با زوجين مذاكره و سعيدر مصالحه كنند. اگر داوران به نتيجه نرسيدند گزارش خود را به دادگاهميدهند و دادگاه نيز براساس توافق زوجين گواهي عدم امكان سازش صادرميكند و آنها ميتوانند با ارائه گواهي به دفترخانه طلاق، صيغه طلاق راجاري و ثبت كنند.
گواهي عدم امكان سازش به مدت 3 ماه اعتبار دارد،يعني اگر زوجين ظرف 3 ماه آن را اجرا نكردند ديگر اعتباري ندارد. گفتنياست شوراهاي حل اختلاف درخصوص اختلافات خانوادگي با توجه به تقاضاي طرفينميتوانند براي اصلاح ذاتالبين دخالت كنند، در حاليكه در طلاق توافقيافراد معمولا پيش از درخواست طلاق صحبت كرده و به توافق رسيدهاند و اگرباز هم علاقه داشته باشند كه جلساتي براي سازش و مذاكره بگذارند بالطبع بهشوراي حل اختلاف كه فرصت دوبارهاي براي سازش فراهم ميكنند ارجاعميشوند.
ايجاد مشكل
معمولا پس از صدور حكم طلاق توافقي، شوهرهيچ اجباري براي آمدن به محضر ندارد و چون اين طلاق با توافق طرفين صورتميگيرد به لحاظ قانوني رفتن به محضر هم بايد با توافق طرفين باشد ونميشود توافق طرفين را با الزام همراه كرد، بنابراين براي حل اين مشكلشايد بهترين راهكار اين باشد كه طرفين الزام رفتن به محضر را هم جزيي ازتعهدات خود در دادخواست ذكركنند تا در نهايت در حكم دادگاه منعكس شود. دراين صورت ميشود الزام شوهر را به آنچه خود تعهد داده است از دادگاهدرخواست كرد.
ــ مزاياي طلاق توافقي
ــ عدم تشكيل پروندههاي متعدد در دادگستري
ــ جلوگيري از رجوع مكرر زوجين به محل دادگستري
ــ دخالت طرفين در طلاق و صدور گواهي عدم سازش
ــ كوتاه بودن زمان صدور گواهي مربوط براي جواز اجراي طلاق
ــمدتدار بودن اين گواهي در عرض 3 ماه كه سبب حفظ دوام عقد نكاح است درحاليكه در حكم طلاق، كه بدون مدت اجرايي است هر لحظه دوام زندگي تهديدميشود.
ــ درگيري كمتر و كاهش تنش بينابين خانوادههاي زوجين
ــ احتمال رجوع بيشتر زوجين در آينده به يكديگر و تشكيل مجدد زندگي مشترك به دليل مورد ششم
ــ كاهش استرس فرزندان
آمارها سخن ميگويند
بانگاهي گذرا به ارقام موجود طلاق توافقي ميتوان دريافت نهاد خانواده بويژهدر ميان جوانان از قداست پيشين برخوردار نيست. بر خلاف معيارهاي گذشته درفرهنگ ايراني كه زندگي زير يك سقف تحت هر شرايطي را تجويز ميكرد، بسيارياز كساني كه در گيرودار مسائل و اختلافات زندگي مشترك قادر به ادامه زندگينيستند با استفاده از شيوه طلاق توافقي به فسخ اين قرارداد اقدام ميكنند،به نظر ميآيد قداست زندگي مشترك و كراهت طلاق ميان جوانان به مسائلي نهچندان پيچيده بدل شدهاند.
به گزارش برنا، افزايش طلاق در زندگي هزارهسوم در ايران در حالي مرز هشدار را رد كرده است كه بنا به گفته معاونقضايي رئيس كل دادگستري تهران، 82 درصد طلاقهاي كشور در سال85 توافقيبوده است.
براساس آمارهاي به دست آمده تا سال 79 رشد طلاق در ايرانسيري آرام و تقريبا ثابتي را طي ميكرده است، اما از سال 80 طلاق با سيرصعودي چشمگيري در ايران مواجه شده است.
بنابر گزارشهاي منتشر شده 80درصد طلاقهايي كه در مجتمع قضايي خانواده انجام ميشود به درخواست زنان وحدود 40 درصد مربوط به درخواست طلاق زناني است كه تازه ازدواج كردهاند يادر دوره عقد هستند يا سابقه 3 سال زندگي مشترك را با زوج دارند، همچنينبراساس گزارش منتشر شده از سوي نماينده قوهقضاييه، در سال 85 بيشترينمراجعه دعاوي خانوادگي در كل كشور، دعوي طلاق توافقي با 93075 مورد بودهاست، در چنين شرايطي با ادامه روند صعودي بحران انفجار آمار طلاق، اضمحلالنهاد خانواده چندان دور از انتظار نيست.
برگه دادخواست
در برگه دادخواست صدور گواهي عدم امكان سازش (طلاق توافقي) مواردي كه بايد درج شود عبارتند از:
مشخصات طرفين: نام، نامخانوادگي، نام پدر، شغل، محل اقامت خواهان و خوانده
مشخصات وكيل يا نماينده قانوني (در صورت وجود)
تعيين خواسته و بهاي آن: تقاضاي صدور گواهي عدم امكان سازش (طلاق توافقي) دلايل و منظمات دادخواست: فتوكپي مصدق عقدنامه ازدواج
شرح تقاضا:
رياست محترم دادگاه عمومي...
سلام عليكم
احتراما،با تقديم اين دادخواست به استحضار عالي ميرساند نظر به اين كهاينجانبان... و... (زن و شوهر) از هر جهت براي جدايي به توافق رسيدهايم،لذا با عنايت به ماده واحده مصوب مجمع تشخيص مصلحت نظام هر زمان كه دادگاهمحترم مقرر بدارد، داوران خود را معرفي نموده و تقاضاي صدور گواهي عدمامكان سازش (طلاق توافقي) را داريم.
با تشكر و تجديد احترام
نام و نامخانوادگي (زوج)
نام و نامخانوادگي (زوجه)
امضاء