«از12 سالگي تنيس را شروع کردم. آن زمان فقط مي توانستيم در زمين امجديه تنيسبازي کنيم. يادم مي آيد بازيکني به نام مشتاق احمد به ايران آمده بود و تادو سال در ايران ماند. من توانستم زير نظر او و با تشويق هاي خانم وکيليتنيس را ياد بگيرم.»
به گزارش اعتماد، پروين افشار يکي از معدودتنيسوران زن پيش از انقلاب بود. هر چند در آن روزها دختران به راحتي ميتوانستند در مسابقات شرکت کنند ولي اعتقادات مذهبي خانواده ها مانع ازحضور تعداد زيادي از دختران علاقه مند به تنيس و شرکت در اين رشته ورزشيبود. شايد 34 سال از آخرين حضور بين المللي دختران تنيسور ايراني گذشتهباشد ولي اينک با طراحي پوشش اسلامي براي دختران تنيسور و تاييد آن درفدراسيون جهاني تنيس، از اين پس آنها مي توانند در مسابقات شرکت کنند.انتظار 34ساله براي دختران تنيسور ايراني به سر آمده است. اين نقطه شروعياست.
تنيس مانند اغلب رشته هاي ورزشي توسط انگليسي ها، هنگامي که براياستخراج نفت به جنوب ايران آمده بودند، وارد ايران شد. در فاصله سال هاي1318-1315 باشگاه بوستان ورزش که داراي چندين زمين تنيس در محلي روبه رويورزشگاه امجديه بود به مديريت شادروان شکوهي گشايش يافت. ورزشگاه شهيدشيرودي (امجديه سابق) نيز همزمان با ورزشگاه بوستان ورزش با يک زمين تنيسدر محل کنوني افتتاح و نخستين مسابقات قهرماني تنيس کشور در سال 1318 درهمين ورزشگاه برگزار شد. گفتني است ورزش تنيس به خاطر حضور اتباع انگليسيدر آبادان رونق خاصي داشت و اولين مسابقه تنيس بين تيم هاي آبادان و تهراندر سال هاي 1320-1317 برگزار شد.
پس از جنگ جهاني دوم مسابقات قهرمانيتنيس کشور تا سال 1322 جريان داشت که برادران نعماني (هانري و ژوزف) درصدر بازيکنان قرار داشتند. از سال 1322 تا 1332 مقام قهرماني تنيس کشور دراختيار ژرژ آفتاندليان قرار داشت. با اين حال اولين حضور تيم ايران در جامديويس به سال 1959 بازمي گردد. تيم تنيس جام ديويس ايران در 31 دوره جامديويس شرکت کرده و مجموعاً 64 بازي انجام داده است.
همزمان دخترانعلاقه مند به تنيس نيز وارد اين رشته ورزشي شدند. از تنيسوران نامي قبل ازانقلاب که جزء افتخارآفرينان اين رشته محسوب مي شوند، مي توان از صديقهاکبري و پروين افشار نام برد. پيش از اين دو از خانم وکيلي به عنوان اولينتنيسور زن ايراني نام برده مي شد. او سال ها تنها تنيسور مقتدر دخترانايراني به حساب مي آمد. بيشتر تنيسوران در اين دوران خارج از کشور تعليمديده بودند و داخل کشور توپ مي زدند.
سال هاي 1343 ، 1344 و 1345 درمسابقات اوپن بانوان که در تهران برگزار شد پروين افشار و صديقه اکبري بهمقام قهرماني دست يافتند. در سال هاي 1353و 1354 در مسابقات جام کيهانورزشي که در باشگاه استقلال برگزار شد پروين افشار مقام اول را در انفراديو دو نفره به دست آورد. وي در مسابقات آسيايي به همراه صديقه اکبري که اونيز ورزش را از دوران کودکي و به صورت تجربي و به دليل نزديکي محل زندگياش به زمين هاي تنيس فراگرفته بود، به مقام سوم رسيد. اولين حضور تيم تنيسبانوان در مسابقات برون مرزي به سال1972(1351) مربوط مي شود. اين اتفاقمصادف با زماني است که تسهيلاتي به وجود آوردند تا بازيکنان براي پيشرفتخود بتوانند در مسابقات ديگر WCT و ILTF هم بازي کنند. تيم ايران با دوبازيکن صديقه اکبري و پروين افشار در مسابقات تيمي قهرماني فدکاپ که درکشور آفريقاي جنوبي و در شهر ژوهانسبورگ برگزار شد، شرکت کرد و پس از شکستمقابل تيم هاي تنيس بانوان ژاپن و اکوادور از دور مسابقات حذف شدند. دراين سال ها پروانه خيل تاش نيز يکي از قهرمانان تنيس زنان ايران درمسابقات داخلي بوده است. پيروزي انقلاب اسلامي، تحولات اجتماعي و سياسيبسياري در داخل کشور به وجود آورد و به تبع آن ورزش نيز دچار تغييراتي بهويژه در بخش بانوان شد. در اين ميان ورزش تنيس هم بي نصيب نبوده است. ورزشزنان در بين مردم وجهه خوبي نداشت. هيچ کدام از خانواده ها به دليل اهميتمساله حجاب نمي پذيرفتند زنان و دختران شان پا به عرصه ورزش بگذارند. بههمين خاطر ورزش در دوران قبل از انقلاب موفق نشد مقبوليت عام پيدا کند وپس از انقلاب اسلامي هم به اين دليل که ورزش زنان مخالف شئون اسلامي تصورمي شد از برنامه هاي کشور حذف شد.
فائزه هاشمي در تعريف خاطراتش از آنسال ها تصور مردم را از ورزش زنان تصوري بسيار ناخوشايند تعريف مي کند وهمين مساله باعث مي شود ورزش زنان تا مدت زيادي در ايران وجود خارجينداشته باشد.
عده يي پس از انقلاب معتقد بودند دليلي ندارد زميني بهابعاد زمين تنيس براي بازي تنها دو نفر اختصاص پيدا کند و مي توان از اينفضا براي 10 ميز پينگ پنگ استفاده کرد. مي توان گفت ورزش زنان تا سال 1360در کما فرو رفته بود. در اسفند 1360 تشکيلاتي با نام مديريت امور ورزشيبانوان با مسووليت کبري خليقي پور راه اندازي شد و تا سال 65 ورزش زناننيمه جاني گرفت.طبق آمار، بودجه ورزشي سرانه هر زن در سال 65، نيم ريالبود.
پروانه خيل تاش از سال هاي بعد از انقلاب چنين سخن مي گويد؛ «ورزشتنيس تقريباً از سال هاي 1368 - 1367 به تدريج از سر گرفته شده و پيشرفتکرده است و تا به امروز تنها شرکت در چند دوره مسابقات کشورهاي مسلمان کهبه ميزباني ايران برگزار شده امکان کسب مقام و تجربه را براي دختران ماايجاد کرده است.» اين وضعيت و همچنين جنگ هشت ساله، فعاليت تنيس زنان راتا سال 1367 متوقف کرد. در حالي که کشور در دوران سخت بازسازي پس از جنگبه سر مي برد صرف اين بودجه هاي سنگين براي ايجاد امکانات زنان به شدتدشوار و غيرقابل توجيه بود به خصوص توجه به ورزش تنيس که بهاي کمتري به آنداده مي شد.
در اين دوران فائزه هاشمي با نفوذي که داشت و با استفادهاز نفوذ پدر رايزني هايي در ايران نزد امام جمعه هاي شهرهاي مختلف و ازطرف ديگر با کشورهاي ديگر براي راه اندازي بازي هاي زنان مسلمان انجام دادو موفق شد برگزاري بازي ها را عملي کند که اکنون به صورت چهار سال يک باربرگزار مي شود. با برگزاري مسابقات بانوان کشور هاي اسلامي فرصتي فراهمآمد تا زنان ايراني که تا آن زمان به دليل مساله حجاب از چنين رقابت هاييکه در آن بتوانند با بازيکنان کشورهاي ديگر روبه رو شده و مهارت هاي خودرا بيازمايند محروم بودند، شرکت کنند چرا که بازي ها هم زنانه بود، هم باحجاب. وي به عنوان رئيس مسابقات زنان کشورهاي اسلامي تابستان سال 1380دختر 14ساله يي به نام ارغوان رضايي را که در شهر سنت اتين فرانسه زندگيمي کرد به همراه خانواده اش به تهران دعوت کرد. ارغوان رضايي با وجوداينکه حدود 10 سال کوچک تر از حريفانش بود اما موفق به کسب مقام قهرمانيتنيس زنان کشورهاي اسلامي شد و بعد از کسب قهرماني به کشور فرانسه بازگشتتا چهار سال بعد براي دومين مرتبه، قهرمان تنيس مسابقات ورزشي زنانکشورهاي اسلامي شود.
وي اگرچه بيشتر به عنوان يک تنيس باز فرانسوي بازيمي کند اما دو بار در سال هاي 1380و 1384به عنوان بازيکن تيم تنيس زنانايران در مسابقات اسلامي زنان مدال طلا کسب کرده است.
در ادامه، به دستآوردن چنين موفقيت هايي مسوولان را بر آن داشت بستري را براي دخترانمسلمان ايراني مهيا کنند تا آنان نيز بتوانند با حريفان بين المللي روبهرو شده و با حضور در چنين رقابت هايي توانايي و مهارت هاي خود را ارتقادهند.
نوريان مربي تيم ملي زنان تنيسور ايراني در مورد حل مساله حجابدختران تنيسور، طراحي لباس و چگونگي امکان حضور در مسابقات چنين مي گويد؛«مردادماه گذشته (1387) در مسابقات فد کاپ ثبت نام کرديم. با اين حالامکان حضور در مسابقات وجود نداشت. شايد به همين دليل طراحي لباس اسلاميبراي تنيس دختران ايراني جدي تر از پيش پيگيري شد. از ويژگي هاي اين لباسمي توان به راحتي و سبکي آن اشاره کرد و به خصوص براي تنيسوري که احتياجبه چرخش کتف و بهره گيري از ساعد و بازوي خود دارد هيچ مشکلي ايجاد نکردهو در ضمن هدف ما که طراحي لباسي پوشيده و در شأن زنان ايراني مان باشدتامين شده است. اين لباس شامل مقنعه، کاور، بلوز و شلواري از جنس نخ وپنبه است. بعد از تصويب طرح لباس تنيس بانوان توسط مراجع ذي صلاح درسازمان تربيت بدني و همچنين پيگيري هاي مستمر فدراسيون تنيس و به خصوصعزيزي نايب رئيس فدراسيون سرانجام موافقت رسمي فدراسيون جهاني تنيس برايحضور در اين رقابت ها جلب شد.»
موضوع طراحي لباس اسلامي بانوان ورزشکارکشورمان براي شرکت در مسابقات برون مرزي حدود سه سال پيش توسط سازمانتربيت بدني عنوان شد. با اين حال شرکت در مسابقات تنيس با حجاب کامل قبلاز اين زمان توسط بازيکن زن ايراني، صديقه مدرس زاده انجام شده و بدون هيچمشکلي با دارا بودن چنين شرايطي در گروه بزرگسالان شرکت کرده است. مي توانگفت طرح اوليه از جانب اين تنيسور بوده است. او در حال حاضر عضو تيم مليتنيس بانوان کشور و همچنين نفر اول بانوان کشور است.
در ادامه نورياناضافه مي کند؛ «پس از اخذ موافقت فدراسيون جهاني در 20 شهريورماه طيفراخواني از دختران تنيس باز ايراني اقدام به ثبت نام براي استعداديابي شدکه از ميان نزديک به 30 نفر 16 تنيسور انتخاب شدند. مراحل انتخابي بهتدريج طي شد تا در آخر شش نفر از بهترين ها باقي ماندند که با انصرافياسمين سعادت آنها به پنج نفر تقليل يافتند که از 20 مهرماه تا زمان اعزامتيم ملي تنيس دختران که 10 بهمن ماه است در اردو به سر مي برند. هر چند ميتوان به جرات گفت هر کدام ازتيم هاي شرکت کننده تاکنون حداقل در 10 دورهشرکت داشته اند و ما تنها اولين دوره است که شرکت مي کنيم. اين مسابقاتنقطه شروعي براي مقاطع بالاتر است.» آرزو يورلقوني ملي پوش تنيس دخترانايران در مورد لباس طراحي شده مي گويد؛ «تمرينات اوليه بسيار سخت برگزارشد. از سوي ديگر بازيکنان تيم ملي در مورد پوشش شان اظهار رضايت مي کنند.در ابتدا کنار آمدن با چنين پوششي به نظر سخت مي آمد و تصور مي کردند سرعتبازي شان را خواهد گرفت. هنوز به لباس طراحي شده عادت نداشتيم و بيشتربرايمان دست و پاگير بود ولي به مرور زمان به لباس جديد عادت کرديم.»
اگرچهتاکنون برنامه منظمي براي خانم ها در نظر گرفته نشده و مي توان گفت خلاء34 ساله را نمي توان در پنج ماه جبران کرد ولي هدف از حضور در اين مسابقاتمي تواند حتي بدون توجه به نتيجه يک موفقيت بزرگ باشد.
تدارکات بهتربراي اعضاي تيم تنيس بانوان و نبود آب و هواي مناسب و زمين هاي هارد کورتدر تهران مسوولان را بر آن داشته اقدام به برگزاري چند سفر تدارکاتي بهکيش و کشوري با آب و هوايي مشابه شرايط مسابقه کنند تا آمادگي لازم رابراي شرکت در مسابقات کسب کنند.
شهرزاد شاه نظري، غزاله ترکمن و آنينظري از تهران و مدونا نجاريان و آرزو يورلقوني از اروميه پنج نفر حاضر دراردوي تيم ملي هستند. اعضاي اين تيم از 17 تا 24 سال سن دارند که به نظرمي رسد براي برنامه ريزي بلندمدت انتخاب مناسبي باشد.
اعضاي تيم مليبانوان ايراني در بهمن ماه امسال در مسابقات فد کاپ منطقه 2 آسيا واقيانوسيه در سال 2009 شرکت کرده و به مصاف تيم هاي هنگ کنگ، قزاقستان،اردن، فيليپين، سنگاپور، سريلانکا، سوريه و ترکمنستان مي روند.
مسوولانفدراسيون هدف اصلي از شرکت در چنين مسابقاتي را بالا بردن بيشتر سطحآگاهي، حضور در عرصه جهاني و کسب تجربه عنوان مي کنند و کسب مقام اگرچهناممکن نيست وليکن ساده به نظر نمي رسد. با وجود اين خوشحالي بيشترمسوولان به دليل شکستن طلسمي 34 ساله است که موجبات حضور در مسابقات بينالمللي را فراهم آورده است.