فناوری اطلاعات در سالهای اخیر تاثیرات دوسویه ای بر صنایع مختلف داشتهاست. از سویی قدرت ارتباطی قوی از طریق اینترنت، امکان هماهنگی، کنترل،عملیات بهتر و اطلاع رسانی مناسب را فراهم ساخته است و باعث ایجاد فرصتبرای سازمانهای متکی بر کسب و کار الکترونیکی شده و از طرف دیگر،تهدیداتی را همچون ایجاد بازارهای جهانی، امکان از دست دادن سهم بازار،ورود رقبای جدید و معرفی محصولات جانشین متنوع برای سازمانهایی که دراستفاده از این فناوریها دچار تعلل شده اند، ایجاد کرده است. الگوبرداریمناسب از کشورهایی که هم اینک در این صنعت، چه از لحاظ تعداد و چه از حیثدرآمد، از رتبه بندی مناسبی در سطح جهان برخوردار هستند،
می تواند مسیررسیدن به موفقیت را تا حد امکان کوتاه و بهینه سازد. البته در این الگوبرداریها آنچه مهم است، توجه به شرایط درونی کشور و قابلیتهای فعلی استو عملکرد تطبیقی بایستی بهگونه ای باشد که این راهبردها تاثیر مخربی درچرخههای اجتماعی، اقتصادی، هنری و فرهنگی کشور نداشته باشد.
● فناوری اطلاعات در صنایع کوچک
گسترشفناوری اطلاعات در مراحل مختلف طراحی، تولید، بازاریابی و فروش، فرایندهایموجود سازمانهای مختلف را به کلی تحت تاثیر قرار داده است. عمده تاثیراتیکه به کارگیری فناوری اطلاعات برای عرضه کنندگان بههمراه داشته است،عبارتند از:
۱) کاهش زمان طراحی تا فروش.
۲) کاهش هزینههای خرید کالا و مواد اولیه.
۳) دسترسی به بازار گسترده تر.
۴) صرفه جوییهای حاصل از مقیاس.
۵) امکان شخصی سازی کالاها و محصولات.
کلیهاین موارد سبب خواهد شد تا عرضه کنندگان در یک قیمت مشخص بتوانند تعدادبیشتری از محصولات خود را عرضه کنند. به عبارت دیگر و بر مبنای دیداقتصادی، نمودار عرضه محصولات و خدمات با استفاه از فناوری اطلاعات حرکتیبه سمت راست خواهد داشت. بنابر شرایط ایجاد شده و کاهش قیمتی که در بازاربه وجود می آید، میزان تقاضا برای کالا افزوده می شود. افزایش تقاضا برایکالاهای تولید شده، نمودار مربوط به تقاضا را به سمت راست حرکت می دهد.تغییر در میزان عرضه و تقاضا، بازار را از حالت تعادل خارج کرده و نقطهتعادل جدیدی در بازار الکترونیکی ایجاد می شود .
بنابر آنچه در نمودارنشان داده می شود، بازار در نقطه ای با حجم بالاتر به تعادل و توازن میرسد. به عبارت ساده تر، یعنی در یک قیمت ثابت حجم بیشتری از کالا ومحصولات ارایه میشود.
بنابراین دستاورد حاصل از به کارگیری فناوریاطلاعات برای تولید، توزیع و فروش صنایع دستی (و سایر محصولات) را می توانبه دو دسته تقسیم کرد:
۱) افزایش میزان اشتغال: افزایش تعداد کالایفروخته شده، در یک دوره زمانی، در یک سطح قیمت مشخص نیاز به نیروی کاربرای تولید بیشتر را افزایش می دهد. در حقیقت برای برآورده کرد حجمبالاتری
۲) افزایش میزان درآمد: با توجه به اینکه میزان درآمدهای یککشور برابر حاصلضرب تعداد کالای فروخته شده در قیمت کالا است، با توجه بهثابت بودن قیمت و افزایش تعداد کالای فروخته شده، منجر به افزایش درآمدهایملی میشود.
● راهکارهای گسترش به کارگیری فناوری اطلاعات
▪ گسترشامنیت الکترونیکی: تکنولوژی تا حدودی این مشکلات را مرتفع کرده است.استفاده از کد کردن اطلاعات ارسالی و یا ارسال نامههای الکترونیکی بدوننام، تا حدود زیادی دسترسی افراد و سازمانهای غیر مجاز را به اطلاعاتشخصی محدود میسازد.
▪ پرداخت الکترونیکی: قیمت گذاری یا روشهای متنوعپرداخت همواره به عنوان یکی از عوامل ایجاد انگیزه مشتریان در اکثر صنایعتولیدی و خدماتی شناخته میشود. قیمت به عنوان یکی از آمیختههایبازاریابی بر روش پرداخت و یا نوعی قیمت گذاری برای مشتری اطلاق میشود کهاز طریق آن انگیزه بیشتری برای خرید در مشتری ایجاد شود.
▪ ایجادنامهای تجاری: گسترش نام تجاری همچون ماده چسبناکی است که وظایف وبرنامههای متعدد بازاریابی را در کنار یکدیگر نگه میدارد. بر اساس تعریفانجمن بازاریابی امریکا، نام تجاری عبارت است از "یک نام، واژه، علامت،نشان، طرح و یا ترکیبی از این موارد که در پی معرفی یک کالا و با یک خدماتاز سوی فروشنده و متمایز ساختن آن با سایر رقبا باشد، به گونهای کهبتواند بر رفتارهای مشتریان (در انتخاب محصولات) تاثیرگذار باشد".
▪گسترش همکاریهای خارجی و استفاده از توانمندیهای کانالهای توزیع جهانی:این کانالها به تدریج سهم کانالهای توزیع سنتی را به خود اختصاصمیدهند. این کانالهای الکترونیکی کلیه امکانات و فناوریهای مورد نیازدر یک فرایند تصمیم تا خرید را در بر میگیرند. امکانات گسترده اینسایتها در اطلاع رسانی، تبلیغات، پرداخت الکترونیکی، اعتبار و امنیتبالا، در شرایط فعلی که در کشور هنوز زمینه برای استفاده از همه اینامکانات فراهم نیست، به عنوان جایگزین مناسبی برای محدودیتهای داخلی بهشمار میرود.
▪ برون سپاری فعالیتهای غیر استراتژیک: برون سپاریفعالیتهایی همچون پرداخت الکترونیکی که همواره یکی از مشکلات اساسی کشوردر زمینه فعالیتهای الکترونیکی محسوب میشده است میتواند کمک شایانی بهتسهیل روند جذب مشتریان کند. این خدمات اگر از سوی سازمانهای معتبر جهانیانجام شود که از مقبولیت بالایی در سراسر نقاط دنیا برخوردارند، تصوری ازامنیت بالا را در تراکنشها برای مشتریان که از طریق کانال اینترنت قصدخرید دارند، ایجاد میکنند.
▪ داده کاوی اطلاعات: تحلیل اطلاعات جمعآوری شده توسط هر یک از واحدهای تولیدی صنایع دستی این امکان را بهدستاندرکاران و مدیران صنعت میدهد که روندهای جاری بر اطلاعات راشناسایی کنند و در طراحی خدمات بعدی از آن استفاده کنند. حاصل فعالیتهایاین سیستمها، اطلاعاتی است که مدیران و کاربران را برای تصمیم گیریهاپشتیبانی میکنند. این سیستمها با بررسی اطلاعات از جنبههای مختلفزمانی، مکانی و دموگرافیک، دادهها را از حالت انجماد خارج و امکان بهرهبرداری از آنها را برای ارایه محصولات مطلوبتر و منطبق بر نیازهایمشتریان فراهم میکند.
▪ گسترش پرتال جامع کشور با امکان دسترسی بهکلیه فعالان در صنعت: ارایه زمان بندیهای برنامهها، فستیوالها و مراسممختلف، شرایط آب و هوای مناطق مختلف، اظهار نظر سایر مشتریان و بازدیدکنندگان، تغییر واحد پول سایر کشورها و جاذبهها، که از این طریق امکانخرید و پرداخت برای بازدید کنندگان فراهم شود. این پورتالها، سیستمهایجامعی هستند که امکان ارتباطات کلیه ذینفعان و علاقهمند یک سازمان را براساس دسترسیهای تعریف شدهای امکانپذیر میسازند.
▪ استفاده از ابزارچندرسانهای و مولتی مدیا، بروشورهای الکترونیکی و تشکیل گروههای مباحثه:تحقیقات زیادی تایید کننده این مطلب است که مشتریان به مراتب بیشتر تحتتاثیر گفتههای سایر همنوعان خود در خصوص خریدهای گذشته هستند. بنابراینانتقال و مراودات مشتری با مشتری در صنایع دستی در بسیاری از تصمیمگیریها و انتخاب گزینهها موثر است. برای این منظور سایتهایی ایجاد شدهکه در آن افراد به راحتی میتوانند تجربیات خود را در اختیار سایرین قراردهند.
▪ تورهای مجازی: یکی از روشهای جدیدی که امکان دسترسیالکترونیکی مشتریان را به محصولات مختلف ممکن میسازد استفاده از تورهایمجازی است که این حس را در مخاطبان به وجود میآورد که بهصورت سه بعدی واز زوایای مختلف به بررسی مقاصد مورد نظر بپردازند. این تصاویر، با ارایهواقعی شرایط یک محصول، تاثیر زیادی در انتخاب شدن آن دارد.
▪ گسترشاستفاده از بروشورهای الکترونیکی: این بروشورها معمولا دارای هزینههایپیاده سازی بسیار کمتری نسبت به بروشورهای چاپی هستند و امکان دسترسی بهآنها از همه نقاط دنیا ممکن است. توزیع این بروشورها نیز از طریقکانالهای توزیع هر یک از عرضه کنندگان صنعت شامل وب سایتها، ایمیلها ونیز پورتال جامع کشور امکانپذیر است. یکی از ویژگیهای مهم این بروشورهاامکان به روزرسانی سریع این بروشورها است.
▪ به کارگیری سیستمهایارتباط با مشتریان: تمرکز ویژه بر مدیریت روابط با مشتری به منظور بهینهسازی و شناخت هرچه بیشتر تمایلات مشتریان و ثبت رفتارهای حین خرید آنهابرای شناخت روندهای آینده در صنعت لازم است. از طریق سیستمهای مدیریت بامشتری، اطلاعات کاملی از مجموعه رفتارهای مشتریان بر اساس خواستههایآنها، ابزاری که سبب جذب آنها به سازمانها شده و تعداد دفعات حضور آنهادر مقصد، در اختیار مدیران و تصمیم گیران سازمان قرار میگیرد.
▪ گسترشکلوپهای تخصصی: یکی دیگر از روشهای جدید بازاریابی که از طریق اینترنتانجام میشود و تا حدود زیادی سبب افزایش وفاداری مشتریان و برگشت مجددآنها میشود، استفاده از کلوپها است. در این روش، عرضه کنندگان به منظورایجاد جوامع کوچکی تلاش میکنند که افراد حاضر در این جامعه، همگی به یکموضوع علاقهمند شوند؛ برای مثال، کلوپهای علاقهمندان به رشتههای ورزشیخاص مانند اسکی، گلف، صخره نوردی، قایقرانی در رودخانههای خروشان و یاعلاقهمندان به اماکن تاریخی. این کلوپها با استفاده از نوآوریهای دایمسعی در نگهداری اعضای کلوپ و گسترش تعداد آنها و از آن مهمتر افزایشفعالیت آنها دارند.
به کارگیری روشهای بازاریابی تمرکزی: آگاهی ازنگرشها و تمایلات درونی گردشگران، کمک زیادی در ارایه محصولات شخصی سازیشده و نیز طراحی محصولات نوآورانه منطبق بر نیازهای مشتریان خواهد کرد.برای این منظور میتوان پس از تعیین بازار هدف برنامهریزیهای ویژهای رابرای جذب گردشگران این مناطق انجام داد.
کسب مزیتهای رقابتی زمانی:استفاده از سیستمهای ردیابی بستهها و محصولات خریداری شده توسط مشتریان،امکان کاهش تاخیر در زمان انتظار مشتریان را برای دریافت محصولات فراهم میکند. استفاده از پایگاه اطلاعاتی مشتریان میتواند تا حد زیادی از اطلاعاتمربوط به مشتریانی که در گذشته نیز خریدهایی داشته اند فراهم کند و بسیاریاز فرایندهای مربوط به ثبت نام و خرید آنها را کاهش دهد.
به کارگیریسیستمهای بازمهندسی فرآیندها: گسترش همکاریها، ادغامهای افقی و عمودیبا سایر سازمانهای فعال در صنایع وابسته، گسترش خدمات اتوماسیون شده،پرداخت الکترونیکی و گسترش کانالهای توزیع الکترونیکی، همگی نیاز بهبازمهندسی فرآیندهای فعلی را در کشور الزامی میسازند. پیاده سازیاینچنین سیستم کارآمدی، نیازمند بازمهندسی در فعالیتهایی در زمینه صنایعدستی، شامل طراحی، تولید و توزیع است، به گونهای که همگی این واحدهابتوانند بر اساس به کارگیری یک سیستم واحد به فعالیتهای خود ادامه دهند.
● نتیجه گیری
براساس اطلاعات به دست آمده، به کارگیری فناوری اطلاعات سبب ارتقای سطحتعادل در بازار می شود و تعادل در سطح بالاتر، آن گونه که بحث شد، افزایشسطح اشتغال و درآمد ملی را در پی خواهد داشت. با توجه به برخی از مشکلاتموجود در کشور، می توان بسیاری از فعالیتهای توزیع، فروش، ارتقا وپرداختهای الکترونیکی را از طریق شرکتهایی انجام داد که دارای این زیرساختها باشند و همکاری با آنها چشم انداز نسبتا روشن و امیدوارکنندهایدارد. استفاده از خدماتی که واسطههای الکترونیکی برای عرضه کنندگانمحصولات مختلف ایجاد می کنند، می تواند صنایع دستی کشور را از ناتوانی دررقابت برای توزیع الکترونیکی محصولات و خدمات نجات دهد.