خلاصه ای از جنگهای صلیبی



در کشورهایی که در انها اسلام بدون مزاحمت به موجودیت خود ادامه داد.رشدآتی به دلایل دیگری .یعنی جنگهای صلیبی وفتوحات مغولان و ترک ها کند شد.



علت ظاهری جنگهای صلیبی این واقعیت بود که رهبر تورکهای سلجوقی.طغرلبیک.که تا آن هنگام بیشتر ایران و اسیای میانه را به تصرف خود در اوردهبود.وسپس الب ارسلان.که هر دو لقب سلطان را از خلیفه عباسی دریافت کردهبودند.نخست به اسیای صغیر که جزو امپراتوری بیزانس بود وسپس به سوریه وفلسطین که به خود عباسیان تعلق داشت حمله بردند(1071-1092)بدین ترتیب انهاراه را بر سیر دائمی زائران مسیحی از اروپای غربی به اورشلیم بستند.اماعلت مهم تر این بود که پس از گسترش مسیحیت به اسکاندیناوی.سواحل بالتیک ومجارستان.هجوم وایکینگها و نورمانها به اروپا متوقف شده.نظم خاصی در املاکفئودالی برقرار گشته.و برخی از سربازانجنگجوی متعلق به شوالیه ها بیکارشده بودند.

در سنت تاریخی اروپا.سازماندهی جنگهای صلیبی یک دورهجوشش<احساسات>مذهبی و روحانی تلقی میشود.درست است که تبلیغات مذهبیاحساسات را برانگیخت:مشهور است که حتی کودکان میکوشیدند <جنگصلیبی>خودشان را برعهده گیرند.اما در واقع جنگجویان صلیبی(این اصطلاحاز آن رو بکار رفتکه انها بر روی سینه زره یا بر روی سپر خویش نشان صلیبرا نقش زده بودند..اعراب آنها را فرنجی مینامیدند)در نیرویی گرد امدهبودند که سازمان دهی ضعیفی داشت و بیشتر به درد راهزنی میخورد تا یک جنگسازمان یافته.در زمان ما میبایست انها را گانگستر مینامیدند:انچه انهامیخواستند اول از همه غارت گری بود.به عنوان یک قاعده.برای انها هیچ چیزمقدس و محترم نبود.انها خیلی مشتاق نبودند که خود را به اورشلیمبرسانند.گاهی بر سر راهشان به اورشلیم برای خودشان تیول بر پامیکردند.مثلا در ارمنستان غربی(که اکنون در اشغال ترکیه میباشد)در شمالغربی میان رودان.و در ساحل شرقی دریای

مدیترانه.همزمان با ان.بین خودشان نیز درگیر جنگ میشدند.

نخستین جنگ صلیبی با تایید و دعای خیر پاپ روبرو شد.او امیدوار بود اینجنگ شکاف بین کلیسای کاتولیک روم و کلیسای ارتدکس یونان را.که در ان هنگامهنوز رسما به ان اذعان نشده بود.پر کند.امپراتور بیزانس الکسیوس اول نیزمیخواست از این فرصت علیه سلاجقه بهره برداری نماید.پیشروی در 1096 اغازشد و در دو جهت ادامه یافت:از راه مجارستان و از طریق البانی.الکسیوسدریافت که.به جای نیروی مورد انتظارش.باید با باندهای تبهکار انضباطناپذیری سرکند که به دنبالش هزاران زائر و جمعیتی گسترده و بی نظم روانبودند.امپراتور انهارا واداشت که نسبت به او سوگند وفاداری یاد کنند ومتعهد شوند که اسیای صغیر و شهر انتاکیه در سوریه را به نفع او دوباره بهتصرف دراورند.واین که سرزمین هایی که در انجا -و همین طور در فلسطین-بهتصرف خود در می اورند باید در اینده وابسته و زیر دست امپراتوری بیزانسباشند.اما تازه واردان تقریبا بلا فاصله شروع به غارت نواحی روستاییکردند.و ان وقت زدوخورد بین جنگجویان صلیبی و سربازان بیزانسی درگرفت.بهمحض اینکه شوالیه ها اسیای صغیر را به مقصد سوریه نرک کردند.الکسیوس قدرتخود را بر سرزمین هایی که انها تخلیه کردند.دوباره مستقر ساخت.

جنگجویان صلیبی انتاکیه را به تصرف خود در اوردند.اما به محض دستیابیبه ان موفقیت مبارزه بین دو مدعی این امیر نشین اغاز شد.وقتی صلیبیونسرانجام در 1099 به اورشلیم رسیدند(که در ان هنگام تحت تسلط فاطمیون قرارداشت)تنها پس از محاصره ای طولانی توانستند شهر را تسخیر کنند.بالدوین اولپادشاه اورشلیم خوانده شد.

در نتیجهء نخستین جنگ صلیبی.تعدادی امیر نشین و کنت نشین پدید امد(کههر کدام به تعدادی بارون نشین تقسیم میشد)اینها از خلیج(شاخابه)عقبه دردریای سرخ تا بخش جنوب شرقی اسیای صغیر امتداد داشتند.در این جا یک نظامفئودالی مطلبق الگوی اروپای غربی به وجود امد.قلمروهایی که جنگجویان صلیبیبه وجود اوردند بین خودشان و با دولت های مسلمان همجوار مدام درگیری ومخاصمه داشتند.عملکرد انها نابخردانه و عاری از موفقیت بود.قوم کشی یکی ازفعالیت های مورد پسند انها بود.بزرگترین قوم کشی در خود اورشلیم به راهافتاد.در دولت های جدید برخی فرقه های نیمه راهبانهء شوالیه ها پدیدامد:تمپلارها{شهسواران پرستشگاه} (شهسواران پرستشگاه که توانستند خود رااز حاکمان محلی تا حدی مستقل نگه دارند.در خلال جنگهای صلیبی ثروت هایبسیاری گرد اوردند.واز ان در راه ربا خواری بهره بردند.به طوری که حسادتپادشاهان و پاپ هارا برانگیختند.همین سبب تباهی انها شد..در اغاز قرنچهاردهم فرقه انها منحل گردید.طلاهایشان مصادره شد و خود انها اعدامشدند)و هاسپیتالرهای{شهسواران مهمان نواز}قدیس یوحنا (فرقه شهسواران مهماننواز در اورشلیم از قرن شانزدهم به بعد معمولا شهسواران مالت نامیده شدندو مدتها موی دماغ عثمانی ها شدند)

دومین جنگ صلیبی (1147 میلادی)بر اثر تسخیر شهر ادسا {الرها}(در کناررود فرات)به دست مسلمانان بر پا شد.که علیه دولت های لاتین در ناحیهمدیترانه شرقی اعلام جهاد کردند.این جنگ صلیبی را لویی هفتم.پادشاهفرانسه.رهبری میکرد.این پادشله زهد فروش .به جای تلاش برای باز پس گیریادسا و تسلط بر انتاکیه.به طرف اورشلیم حرکت کرد.جنگجویان صلیبی به شهرمقدس رسیدند .تصمیم گرفتند دمشق را غارت کنند.اما موفق به تسخیر اننشدند.دومین جنگ صلیبی به جایی نرسید.اگر این واقعیت را به حساب نیاوریمکه سر انجام موجب جهاد مسلمانان علیه مسیحیان شد.فرمانروایان(اتابکها)موصل و حلب -عمادالدین و پسرش نورالدین -به این جهاد دستزدند.انها همچنین موفق شدند مصر فاطمی را تحت انقیاد خود دراورند.پس ازمرگ نورالدین در 1174 قدرت واقعی به سردار او صلاح الدین کرد تبار منتقلگردید.او توانست در 1187 اورشلیم را به تصرف خود دراورد.لردهای فئودال وثروتمند لاتینی ازادی خود را از صلاح الدین خریدند و به اروپابازگشتند.اما لاتینی های فقیر باقی ماندند.صلاح الدین نه به تعقیب و ازارمسیحیان ارتدکس شرقی و مونوفیسیت(تک ذات انگار)و نه یهودیان پرداخت.اماشوالیه های فرقه ای و جمعی از شیعیان را ریشه کن کرد.

سومین جنگ صلیبی (1189 میلادی) را فیلیپ دوم اگوستوس پادشاه فرانسه وریچارد اول شیر دل پادشاه انگلستان (که با توجه به دارایی هایش درنورماندی و دیگر بخش های فرانسه.واسال شاه فیلیپ دوم محسوب میشد)و هم چنینگی دو لوزینیان پادشاه اورشلیم (که به دست صلاح الدین اسیر اما با قول شرفازاد شده و بلافاصله انرا شکسته بود)رهبری کردند.اما فیلیپ اگوستوس.پس ازانکه یک قلعه را گرفت.به اروپا بازگشت و ریچارد را در مواجه با صلاح الدینتنها گذاشت(در این میان گی دولوزینیان که برای بار دوم از اورشلیم اخراجشده بود.در جزیره قبرس برای خودش یک پادشاهی بر پا کرد)ریچارد موفق شدبندر گاههای فلسطین را به تصرف در اورد.اما در سال 1192 فلسطین را ترککرد.



چهارمین جنگ صلیبی (1199)از همه شگفت انگیز تر بود.تیبو دوم کنتشامپانی.انرا طرح ریزی کرده بود.اما جنگجویان صلیبی او برای رفتن بهفلسطین کشتی در اختیار نداشتند.انها از دوک(فرمانروا)ونیز تقاضای کشتیکردند.او قول داد که برای انها کشتی فراهم کند.به شرطی که جنگجویان صلیبی.اولا شهر زادار(در کرواسی امروزی)را که به اشغال پادشاه مجارستان در امدهبود برای او باز پس گیرند.و ثانیا به ونیزی ها کمک کنند تا یک مدعی تاج وتخت بیزانس را که دوست انهاست بر مسند بنشانند.جنگ صلیبی به اشفتگی ونابودی امپراتوری بیزانس انجامید.قسطنطنیه در 1204 غارت شد و یک<<امپراتوری لاتینی>>تازه اعلام گردید.بیزانسی ها توانستند در1262 قسطنطنیه را باز پس گیرند.اما امپراتوری بیزانس هیچ گاه نتوانست قدرتو رفاه پیشین خود را باز یابد (که بعد ها زمینه سقوط ان توسط امپراتوریعثمانی تسهیل شد)تاریخ بعدی اسیای صغیر و شبه جزیره بالکان در قرن هایچهاردهم و نوزدهم به تاریخ ترکیه و سرزمین های وابسته ان تعلق دارد.

پس از چهار جنگ صلیبی نخست.باز هم جنگهای صلیبی پنجم(1218).ششم(1227)و هفتم(1244)پدید امد.جنگ پنجم به محاصره بندر مصریدمیاط.جنگ ششم به احیای کوتاه مدت (شش ساله)پادشاهی اورشلیم(که در واقع یکشاهکار سیاسی بود.که با استقبال مسیحیان مواجه نشد)و یک جنگ خانمانبرانداز ده ساله بین خود شوالیه ها.و جنگ هفتم به یک جنگ بیهوده با مصرانجامید.

جنگ های صلیبی برای اسلام هیچ چیز به همراه نیاورد.مگر شاید چنانخصومتی نسبت به مسیحیان که پیش از ان سابقه نداشت.به نظر میرسد این جنگ هااسلام را سخت گیر تر کرد.به طوری که اختلاف اراء و عقاید در داخل انپذیرفتنی نباشد.این در دوره ای اتفاق افتاد که حرکت مغولان و ترکان ازاسیای مرکزی شروع شده و دوران شکوفایی و کامیابی های اعراب به سر رسیدهبود(هر چند که جنگ های صلیبی را نیز اعراب انجام ندادند و بیشتر تورکان وکردان بودند)جنگ های صلیبی برای امپراتوری بیزانس به معنای پایان اقتدار ورفاه ان بود.برای اروپا تعصب و تحجر بیشتر به همراه اورد که منجر به کشتاریهودیان و بدعت گذاران شد ..اما در ضمن اروپاییان را با فرهنگ متعالی خاورمیانه اشنا ساخت یک تاریخ دان(اچ.اس.فینک)در این مورد چنین مینویسد:<<کشتی هایی که مردان و کالاهایی چون غلات.الوار و اسب رادر حجمزیاد از بنادر اروپای غربی حمل میکردند.در سفر بازگشت برای حمل ارزان قیمتبار جا داشتند.از این رو برای نرخ حمل باربرای تمام انواع کالاهای تجملیشرقی پایین امد..ادویه جات .همه نوعپارچه.فرشینه.پشتی.قالی.دارو.میو .شکر.جواهرالات.عطر.محصولات شیشه ای وفولادی ناب((فولاد خم پذیر))به مقادیری بسیار بیشتر از گذشته به غرب میامد>>فروش همه این کالاها منجر به ثروتمند شدن بازرگانان و اشراف .واز این رو تشدید بهره کشی از سرف ها (رعیت وابسنه به زمین)و دوباره پر شدنخزانه املاک فئودالی شد.تجارت و لزوم انتقال زائران .به رشد سریع رباخواری و فعالیت های اعتباری به طور کلی کمک کرد.هم بازرگانان ایتالیایی وهم شوالیه های تمپلار(شهسواران پرستشگاه)در این کارها مشارکت داشتند.

در شرق منطقه ای که مورد تعرض جنگجویان صلیبی قرار گرفت حوادث زیر رخ داد.

اعراب.در دوران فتوحات اسلامی پادگان های خود را در اکثر شهرهای مهم.نخست در ایران -در نیشاپور.مرو.وهرات و سپس در اسیای میانه -در بخارا وسمرقند مستقر کرده بودند.واین پس از فتح این سرزمین ها به دست قتیبه ابنمسلم(ویران کننده تمدن ایرانی خوارزم)(705-715 میلادی)بود.در اغاز اعراببه اشراف محلی زردشتی یعنی دهقانان .کاری نداشتند.اما بعدها که جمعیت محلیبه نحو فزاینده ای به اسلام روی اورد .انجام ازدواج های میان نژادی اغازگردید و این منجر به پدید امدن ملت تازه <<ایرانی>> و زبانفارسی شد که برای تقریبا تمامی جمعیت شرق عراق(میان رودان) واز سمت شرق تاکوههای هندوکش و مرزهای هندوستان وسیله ارتباطی گردید..و هم چنین حوادثدیگری رخ داد که که بعدا به ان در نوشتار دیگری خواهم پرداخت.