نوبل برای فیزیک ذرهای
ماکوتو کوبایاشی و توشیهیدو ماسکاوا از ژاپن و یوشیرو نامبو از آمریکا جایزه نوبل فیزیک سال 2008 را برای کار نظری راهگشایشان درباره ذرات بنیادی دریافت کردند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه این سه دانشمند به خاطر کارشان در توضیح بیقاعدگیها در مفاهیم مربوط به ماهیت ماده و منشا کیهان، که در "مهبانگ" در 14 میلیارد دلار سال پیش به وجود آمد، برنده جایزه نوبل فیزیک امسال شدند.
کمیته نوبل اعلام کرد نامبو، 87 ساله، نیمی از جایزه را به خاطر کارش در دهه 1960 برای کشف ساز و کارهای "گسیختگی خودبهخودی" در فیزیک زیراتمی است.
به گفته هیات داوران دو دانشمند دیگر نیمه دوم جایزه نوبل را به خاطر "کشف منشا تقارن گسیخته" دریافت کردند.
نامبو برای ایجاد مفهومی به نام "گسیختگی خودبهخودی تقارن" در ابررسانایی و در ذرات بنیادی مورد تقدیر گرفته است.
این نظریهها ستون اصلی "مدل استاندارد فیزیک" هستند، که سه نظریه از چهار نیروی بنیادی طبیعت - نیروی قوی مولکولی، نیروی ضعیف مولکولی و الکترومغناطیس - را به هم میپیوندد. چهارمین نیروی بنیادی، نیروی جاذبه است.
کمیته نوبل اعلام کرد: " گسیختگی خودبهخودی تقارن، نظم طبیعت را زیر سطحی به ظاهر درهم و برهم پنهان میکند. ثابت شده است که این مدل بسیار کارآمد است، و نظریههای نامبو آغازگر مدل استاندارد فیزیک ذرات بنیادی بودند. این مدل کوچکترین واحدهای ساختمانی همه مواد و سه از نیرو از چهار نیروی بنیادی طبیعت را در یک نظریه واحد، یکپارچه میکند."
در دهه 1970، کوبایاشی و ماسکاوا به توضیح مفهوم تقارن گسیخته ادامه دادند. نظریه آنها این ضرورت را ایجاد کرد که مدل استاندارد ذرات بنیادی با سه خانواده جدید ذرات زیراتمی به نام کوآرکها گسترش یابد.
فرضیه آنها تقریبا سه دهه بعد در تجربیات آزمایشگاهی به تایید رسید.
کوبایاشی، 64 ساله، استاد ممتاز بازنشسته در سازمان پژوهش شتابدهنده پرانرژی در تسوکوبا است و ماسکاوا، 68 ساله، همین عنوان را در انستیتوی فیزیک ذرهایی یوکاوا در دانشگاه کیوتو دارد.
نامبو استاد ممتاز بازنشسته در انستیتو انریکو فرمی در دانشگاه شیکاگو است.
آنچه اساس نظریه عدم تقارن را تحکیم کرد، این کشف بود که پس از "مهبانگ" ماده بسیار بیشتری نسبت به "ضدماده" به وجود آمده است. این ماده اضافی بود که به هسته کیهان بدل شد، و آن را با کهکشانها، ستارهها و سیارهها پر کرد.
تلاش برای کشف علت این تخطی اسرارآمیز از تقارن، به حوزه گستردهای از پژوهشها دامن زده است.
بلندپروازانهترین گام تجربی که در ماه گذشته در این زمینه برداشته شد، به کار افتادن "برخورددهنده هاردون بزرگ" Large Hadron Collider, بزرگترین اتمشکن دنیا در ژنو بود.
ماسکاوا گفت که بسیار خوشحال است، دانشمند پیشگام در زمینه کاری او، نامبو، برنده جایزه نوبل شده است.
ماسکاوا به جیجی پرس گفت: "من بسیار خوشحالم که آقای نامبو برنده جایزه نوبل فیزیک شد. فکر میکردم که او امسال بخت بیشتری برای جایزه نوبل داشته باشد.
از طرف دیگر کوبایاشی گفت گه او از شنیدن خبر برنده شدن جایزه نوبل شگفتزده شده است.
او در مصاحبهای با رادیو سوئد گفت: "برای من افتخار بزرگی است. نمیتوانم باور کنم." و افزود: "انتظار برنده شدن را نداشتم."
"سازمان پژوهش شتابدهنده پرانرژی" (KEK) نزدیک توکیو، نیز که کوبایاشی در آن کار میکند، از برندگان نوبل فیزیک امسال تقدیر کرد.
منبع : همشهری