هيدروكربنهاي داراي كلر، فلوئور، برم و يد(هالوژنها) با هيدروكربنهاي نفتي تفاوت دارند، چرا كه اكثر آنها به راحتيطي اكسيداسيون شيميايي يا فعاليت باكتريايي تجزيه نمي گردند. و مشابهفلزات آلاينده هاي پايدار بوده و اضافات دائمي در محيط زيست دريايي هستند.بر خلاف فلزات بيشتر آنها ساخته دست انسان بوده و به صورت طبيعي وجودندارند و در ضمن در رسوبات و در بدن جانوران مجتمع مي شوند. اكثريت بزرگياز آنها حاوي كلر هستند و تحت عنوان هيدروكربن هاي كلر دار شناخته مي شوند.

تركيبات با وزن مولكولي كم:

هيدروكربنهاي هالوژن دار شامل محدوده بسيار وسيعي از تركيبات هستند. هيدروكربنهايبا وزن مولكولي كم، خصوصاً متان، توسط جلبكهاي دريايي و احتمالاً به وسيلهتعداد كمي از بي مهرگان ساخته شده ومعمولاً حاوي كلر، برم يا ندرتاً يد ميباشند. بنابراين شايد افزايش غلظت اين تركيبات ناشي از منابع طبيعي و نهنتيجه فعاليتهاي انساني باشد.

حتي هيدروكربن هاي هالوژن دار فراربا وزن مولكولي كم، در مقادير بسيار زياد ساخته شده و تقريباً تمامي اينتوليدات به محيط زيست راه مي يابند. آنها شامل حلالهاي صنعتي دي كلر واتان (CH3CHCL2) و وينيل كلرايد (H2C=CCL2)، حلالهاي تتراكلريد كربن(CCL4) و پركلرواتيلن (CL2=CCLC2) مورد استفاده در خشكشويي ها، و تريكلرواتان(CH3CC3L) و تري كلرواتيلن(CLHC2)CCL= مي باشند. گروه ديگري ازهيدروكربنهاي هالوژن دار با وزن مولكولي پايين، فرئونها يا كلروفلوركربنها(CFC) ها مانند CCL3F و CCL2F2 و دستگاههاي خنك كننده هوا، به ميان آمدند.اما بعدها در مقياسي وسيع به صورت محركهاي آئروسل و در فرم هاي پلاستيكيبكار گرفته شدند. برخي از هيدروكربنهاي هالوژنه با وزن مولكولي پايين، بهخصوص CFC ها، عامل تخريب لايه ازن در بالاي اتمسفر هستند.هيدروكربن هايكلر دار با وزن مولكولي كم، فرار هستند. تمام آفت كشهاي كلردار آلي فرارندو خصوصاً در مناطق گرم سير كه همچنان در مقادير زيادي استفاده مي شوند.شرايط آب و هوايي براي آزاد سازي آنها به اتمسفر مناسب است.

ذخيره و تجمع حياتي:

مداركيوجود دارند كه دفع هيدروكربن هاي كلر دار به سختي صورت گرفته و در نتيجهدر بدن تجمع مي يابند، چون محلول در چربي هستند. در بافت هايي با غلظتهايچربي بالاتر از سايرين دارند. اين مسئله دو خطر را به دنبال دارد:

1-در اوقات تغذيه كم، حيوانات از ذخائر چربي خود استفاده مي كنند در نتيجهغلظت هيدروكربنهاي كلردار در حال گردش در بدن، احتمالاً تا يك سطح خطرناكافزايش مي يابد.

2- همانند ساير آلاينده هاي قابل تجمع حياتي،احتمال زيادي براي انتقال در طول شبكه هاي غذايي و بزرگنمايي بيولوژيكوجود دارد و در حقيقت در تعدادي از حيوانات هم اين حالت وجود دارد.

بهدليل تمايل هيدروكربنهاي كلردار براي تجمع در بافت هاي چرب، مراقبت و توجهدر مقايسه سطوح الودگي در موجودات زنده متفاوت الزامي است. مقادير و غلظتهاي متفاوتي در بافت هاي چربي، ماهيچه ها، گنادها و غيره حضور دارند و حتياگر كل مقدار هيدروكربنهاي كلردار در بدن معلوم باشد، اثرات نامطلوبكاملاً متفاوتي بر روي يك حيوان چاق و يك حيوان لاغر خواهند داشت.

سرنوشت در دريا:

هيدروكربنهايكلردار كاملاً غير محلول، با يك غلظت اشباع، كمتر از 1PPB هستند اما درچربي ها حل شده و شديداً بر روي ذرات و قطعات جذب مي گردند. بنابراينتوزيع آنان در دريا، يكنواخت نيست.

لايه سطحي دريا داراي اسيدهايچرب است. تركيبات آلي كلردار به دليل حلاليت در چربي، احتمالاً در اينناحيه تجمع مي يابند. در حالي كه شايد مقدار كلي زياد نباشد، غنا و پرباريفيلم سطحي از تركيبات آلي كلردار، اهميت زيادي براي موجودات زنده سطح زييا پرندگاني مانند مرغ طوفان كه چربي را از سطح دريا جدا مي كنند. خواهندداشت. از آنجايي كه سطح دريا جايگاه تبادلي با اتمسفر است تركيبات آليكلردار توسط قطرات آئروسل به هوا انتقال مي يابند.

هيدروكربنهايهالوژن دار، خصوصاً DDT و مشتقات آن، در تمام موجودات زنده و در همه محيطهاي زيست وجود دارند. و مقدار قابل ملاحظه اي از كل هيدروكربنهاي هالوژندار در دريا در بدن موجودات زنده دريايي است و بر چرخش در داخل شبكه هاي غذايي ادامه خواهد داد.
...