نقره ، یکی از عناصر شیمیایی، با نشانه Ag ، دارای عدد اتمی 47 ، وزن اتمی107.8682 و در گروه یک فرعی (IB) جدول تناوبی قرار گرفته است. نقره فلزیسفید مایل به خاکستری و براق است و از نظر شیمیایی یکی از فلزات سنگین واز جمله فلزات نجیب و از نظر تجارتی عنصری گرانبها تلقی میگردد. نقره یکیاز عناصری است که از گذشته های دور و دورانهای باستان بعنوان یک فلزشناخته شده و مورد استفاده واقع میشده و از آن در کتابهای فراعنه مصری ،که قدمت این کتابها به حدود 3600 سال قبل از میلاد مسیح بالغ میگردد،بعنوان فلزی که از نظر ارزش دارای {5}{2}frac\ ارزش طلا است، یاد شده است.از نقره ، 25 ایزوتوپ رادیواکتیو شناخته شده اند که دارای اجرام اتمی 102الی 117 میباشند. نقره معمولی از دو ایزوتوپ با جرمهای 107 و 109 تشکیلشده است.

منابع طبیعی
نقره جزء عناصر نسبتا کمیاب بوده و ازنظر فراوانی در قشر جامد زمین ، در مرتبه شصت و سومین عنصر قرار دارد. اینعنصر تشکیل دهنده حدود6-10 ×1% از پوسته زمین است. برخی اوقات نقره بصورتعنصر آزاد یافت میشود (نقره خالص) و گاهی نیز به صورت آلیاژ با سایرفلزات ملاحظه میشود. در هر صورت باید توجه داشت که در اکثر نقاط، نقرهبصورت مواد معدنی حاوی ترکیبات نقره ملاحظه میشود. مهمترین کانیهای نقرهعبارتند از: آرجنتیت (Ag2S,argentite) و سرارجیریت (AgCl ,hornsilver,Ceragyrite).
از سوی دیگر تعدادی از کانیهایی که در آنها نقرهبا سولفیدهای سایر فلزات ترکیب شده است نیز وجود دارد که عبارتند از:استفانیت (stephanite) بفرمول(5Ag2S.Sb2S5) ، پلی بازیت (polybasite)بفرمول (Cu_2S, Ag_2S).(Sb_2S_3, As_2S_3)، پروستیت(proustite) بفرمول(3Ag_2S.As_2S_3)و پیرآرجیریت (pyrargyrite) بفرمول (3Ag_2S.Sb_2S_3).
حدودسه چهارم نقره تولیدی ، در حقیقت فراورده جانبی حاصل از استخراج سایرفلزات است. علاوه بر این ، مقدار مهمی از نقره نیز از طریق بازیافتسکههای از رده خارج شده که باید با مقداری نقره ممزوج شونده و یا ازمقدار نقره آنها کم شود، جمع آوری میگردد.همچنین بازیافت نقره از قراضههای صنعتی که ضمنا شامل باقیمانده های عکاسی است، با اهمیت تلقی میگردد.

خصوصیات فلز نقره
نقرهخالص فلزی براق و نسبتا نرم است که تا اندازه ای سخت تر از طلاست. زمانیکهاین فلز پرداخت شود، دارای درخشندگی میشود و میتواند 95% از نور تابیدهبه خود را بازتاب نماید. این عنصر در میان کلیه فلزات ، مقام بهترین رسانادر زمینه گرما و الکتریسیته را دارا است و در زمینه قدرت چکش خواری ومفتول شوندگی دارای مرتبه دوم پس از طلا است. چگالی نقره 10.5 برابر آباست، بصورتیکه یک متر مکعب از آن دارای وزن 10500 کیلوگرم میباشد. نقرهدر 961 درجه سانتیگراد ذوب شده و در حدود 2200 درجه سانتیگراد میجوشد.
طلاو نقره مانند محلولهای واقعی میتوانند در هر نسبتی با یکدیگر مخلوط شده وآلیاژ تشکیل دهند. کیفیت نقره و یا بعبارت بهتر عیار آن بر حسب تعداد قسمتنقره خالص در 1000 قسمت مخلوط فلزات بیان میگردد و بطور معمول نقره تجاریدارای عیار 999 است.



خواص شیمیایی نقره
اگرچه نقرهاز نظر شیمیایی در میان فلزات نجیب فلزی بسیار واکنش پذیر تلقی میگردد،لکن باید توجه داشت که در مقایسه با سایر عناصر از مرتبه واکنش پذیری قابلملاحظهای برخوردار نمیباشد. این عنصر به آسانی اکسیده شدن آهن اکسیدنمیشود، لکن با گوگرد و هیدروژن سولفید واکنش داشته و تشکیل همان تیرگیآشنا را میدهد که در نقرههایتان ملاحظه میکنید.
برای رفع ایننقیصه میتوان آبکاری نقره را با کمک رودیم به انجام رسانیده و از وقوعتیرگی مورد نظر پیشگیری نمود همچنین با استفاده از کرم (Cream) یا پولیشنقره میتوان لایه تیره بسیار نازکی را که نقره در ترکیب با گوگرد بوجودآورده است را زدوده و آن را مجددا براق نمود. از طرف دیگر این تیرگی رامیتوان از نظر شیمیایی بوسیله حرارت دادن ظرف مورد نظر در محلوا رقیقی ازکلرید سدیم و کربنات هیدروژن سدیم یا قرار دادن قسمت تیره در تماس با فلزیفعالتر مانند آلومینیوم که میتواند با گوگرد ترکیب شود و مجددا فلز را بهحالت اولیه برگرداند، از بین برد.
نقره نمیتواند با اسیدهای غیراکسیدکننده مانند اسیدهای کلریدریک و سولفوریک یا بازهای قوی مانندهیدروکسید سدیم واکنش نماید، لکن اسیدهای اکسنده مانند اسید نیتریک یااسید سولفوریک غلیظ آن را در خود حل کرده و یون یک مثبت نقره (+Ag) راتشکیل میدهند. این یون که در کلیه ترکیبات ساده و محلول نقره وجود دارد،تقریبا بصورت ساده ای با استفاده از عوامل احیا کننده آلی مانند آنچه درآئینه های نقره ای ملاحظه میشود، به فلز آزاد احیا میگردد. برای آبکارینقره لازم است یونهای کمپلکس نقره احیا شود. یون (+Ag)بیرنگ است، لکنتعدادی از ترکیبات نقره بدلیل نفوذ سایر اجزای تشکیل دهنده ساختمانیرنگینند. باید توجه داشت که اکسیژن درحد حیرت انگیزی در نقطه ذوب نقره بهمیزان 20 قسمت حجمی از اکسیژن در یک قسمت حجمی نقره حل میشود. پس از سردکردن مایع مورد نظر نیز اکسیژن به میزان 75% قسمت (از نظر حجمی) در نقرهباقی میماند.

تجزیه و شناسایی
محلولهای حاوی یون نقره رامیتوان به آسانی تشکیل رسوب کلرید نقره بوسیله افزایش اسید کلریدریک ،شناسایی کرد. این رسوب را میتوان از رسوبهای سرب و جیوه یک ظرفیتی ،بوسیله قدرت حل شدن آن درهنگام افزودن هیدروکسید آمونیوم اضافی و ایجادرسوب مجدد با افزودن اسید نیتریک متمایز نمود. مضافا تجزیه وزنی بوسیلهکلرید نقره یا برمید نقره که به آسانی قابل رسوب دادن ، خشک کردن و توزینمیباشند، میسر میباشد. همچنین میتوان یون نقره را بوسیله عمل الکترولیزبه نقره فلزی احیا و بدین روش توزین نمود. از محلول تیوسیانات پتاسیماستاندارد شده نیز میتوان برای تجزیه حجمی نقره استفاده کرد.

ترکیبات نقره
نقرهدر ترکیباتش اکثرا بصورت یک ظرفیتی است. لکن اکسید ، فلوئورید و سولفید دوظرفیتی نقره نیز ملاحظه شده است. تعدادی از ترکیبات مهم نقره عبارتند از:


نیتراتنقره (AgNO_3): ترکیبی بیرنگ ، بسیار محلول ، اساسا سمی و به سادگی بهنقره فلزی احیا میشود و از آن در تهیه ترکیبات نقره ، آئینه های نقره ،جوهرها استفاده میشود.


هیدروکسید دی آمین نقرهAg(NH_3)_2]OH]: ترکیب کوئوردیناسیونی محلول در آب که به وسیله افزودنهیدروکسید آمونیوم به محلولهای املاح نقره ، تشکیل میشود. این ترکیب دراثر ماندن تشکیل ترکیب بسیار منفجره نقره فولمینات شده را میدهد.


سیانیدنقره (AgCN): مورد مصرف بوسیله سیانید سدیم یا پتاسیم اضافی در آبکاریبرای تشکیل یونهای کمپلکس-Ag(CN)_2و --Ag(CN)_3که به فلز نقره احیامیشوند.


کلرید نقره (AgCl): ترکیب سفید نامحلول که درهیدروکسید آمونیوم حل شده تشکیل یونهای کمپلکس +Ag(NH_3)_2 میدهد. درعکاسی و نیز بعنوان آشکار کننده یونیزاسیون برای اشعه های کیهانی، کاربرددارد.


برمید نقره (ArBr): ترکیب نامحلول زرد روشن که نسبت به AgCl نامحلولتر است و بیشتر در عکاسی به مصرف میرسد.


یدیدنقره (AgI): ترکیب نامحلول زرد رنگ و نامحلولتر از AgBr است و برای اصلاحوضعیت ابرها به منظور بارندگی (Cloud Seading) و در عکاسی کاربرد دارد.


سولفید نقره (Ag_2S): نامحلولترین نمک نقره ، سیاه رنگ و جزء اصلی تشکیل دهنده تیرگی ظروف نقره میباشد.



کمپلکس های نقره
نقرهیک ظرفیتی تعداد زیادی از ترکیبات پایدار کوئوردیناسیونی تشکیل میدهد.این ترکیبات اغلب دو کوئوردینانسی بوده، دارای دو گروه یونی یا مولکولیپیوسته به یک یون مرکزی +Ag مانند Ag(CN)_2 میباشند. کمپلکسهایکوئوردیناسی مانند -AgCl_3]2] نیز شناخته شدهاند و احتمالا کمپلکسهایچهار کوئوردیناسی مانند-AgCl_4]3] در محلولها رخ میدهد. نقره دو ظرفیتیمیتواند در برابر تجزیه ، بوسیله تشکیل یون +Ag2 با استفاده از ترکیباتآلی مانند ارتو_ فنانترولین ، پیریدین و alpha' ،\alpha\ _ دی پیریدیلپایدار شود. یون نقره سه ظرفیتی (+Ag3) نیز با استفاده از کمپلکس شدن بهوسیله اتیلن دی بی گوایند پایدار میشود. از طرف دیگر کلیه فلزات ضرب سکه، یعنی مس ، نقره و طلا به آسانی با موادیکه اتمهای نیتروژن ، گوگرد یاهالوژن برای اتصال با آنها تدارک میکنند، کمپلکس میشوند (در مقایسه باموادیکه تدارک اکسیژن مینمایند). بعنوان مثال کمپلکسهای نقره با یونهیدروکسید (در مقایسه با کمپلکسهای هیدروکسیدروی که کوئوردینانسشوندهخوبی با اکسیژن هستند) خیلی پایدار نیستند، بنابراین اکسید نقره درمحلولهای قوی هیدروکسید سدیم فقط به میزان کمی حل می شود، در حالیکههیدروکسید روی با توجه به کوئوردیناسیون شدنش با هیدروکسید ، در آن حلمیشود.

موارد کاربرد نقره
نقره در اغلب مصارفش با یک یا چندفلز ، آلیاژ شده و بدان صورت مصرف میشود. مهمترین مصرف این فلز در ضربسکه است نقره همچنین دارای مصارف معروفی در زمینه جواهر سازی و ظروف نقرهو نیز آب نقره است.


به دلیل ناپایداری در مقابل اسیدهایی غیراکسنده به صورت بوته و یا سایر وسایل شیمیایی مصرف میشود و گاهی ابزارآلات جراحی ، لحیم نقره و باطریهای انبارهای مقاوم در برابر خوردگی را ازنقره تهیه میکنند.


در آینه سازی به مقدار زیاد نقر ه مصرف میشود وهمچنین مقدار زیادی نقره برای تهیه نقره هالیدها در عکاسی مصرف میشود.


رساناییعالی نقره موجب کاربرد هرچه بیشتر آن در الکتروتکنیک شده است. ازآلیاژهایی که در آنها نقره بعنوان جزئی از کل مصرف میشود، میتوانملغمههای دندانپزشکی و پیستونهای موتور بلبرینگ را نام برد.


همچنین نقره دارای خواص قارچکشی است و در مواردی از آن در فرایندهای سالمسازی (Sterilization) آب استفاده میشود.