الگوهاي شخصيتي با هدف طبقه بندي افراد به دسـتـه هاي متـمـايـز از يكديـگر در علم روانشناسي مورد استفاده فراوان قرار مي گيرند. يـكـي از ايـن الـگوهـاي شخصيتي كه توسط ويليام شلدون ابداع گرديده است شخصيت افـراد را بـر اساس ساختار جسماني و جثه بدنشان به 3 دسته اصلي كه سوماتوتيپ ناميده مي شوند، طـبـقـه بـنـدي كرده است.

شما مي تـوانـيـد بـا بـكارگـيـري ايـن الـگوهـا بـه شخصيت افراد مورد نظر خود تا حدودي پي برده و با آنان بهتر و موثرتر ارتباط برقرار كنيد.

سوماتوتيپ ها بدين قرار مي باشند:

آندومورف ( فربه )
اكتومورف ( لاغر )
مزومورف ( عضلاني )
اكنون يك به يك به تشريح آنها ميپردازيم:


1- آندومورف(endomorph): آنـدومورف ها از نـظر فـيـزيك بدني معمولا داراي دور كمر پـهن و شانه هاي باريك و كم عرض هستند (گلابي شكل). چـربـي فـراوانـي سـرتـاسـر بدنشان را فراگرفته است بـخصوص در نواحي زانوها وبازوها. امـا قـوزك پـاهـايشان و مچ دستهايشان باريك ولاغر مي باشند كه سـبـب بـيشتر به چشم آمدن ديگر نواحي چاق بدنشان مي گردد.

شكل ظاهري: گوشتالو، فربه، اجزاء احشايي رشد يافته، گلابي شكل.

خصايص شخصيتي: لذت گرا، خوش مشرب، بردبـار، راحـت طـلـب، صلح جـو، شـوخ طبع، خيره سر، آسوده خاطر، خواب سنگين و طولاني مدت، عاشق خوراكي، مـحـتاج محبت، خونسرد، كارها را پشت گوش مي اندازند.

خصايص فيزيولوژيكي: موهاي چرب، رنگ پوست رنـگ پـريده، مـتـابـوليـسـم پايـيـن، مستعد عوارض كلسترول بالا، چاقي مفرط، آلرژي و ناراحتي هاي سينوسي .





2- اكتومورف(ectomorph): اكتـومـورفها نقطه مقابل آندومورفها مي باشند. از لحاظ فيزيكي داراي شانه ها و دور كمر باريك، صورت لاغر و پـيـشاني بلند و كشـيـده، قفسه سينه لاغـر و بـاريـك و دسـت و پـاهـاي نـحـيـف بـوده و چـربي اندكي در بدنشان موجود ميباشد. هرچند ممكن است به اندازه آندومورف ها غذا بخورند اما چـنين بنظر ميايد كه هيچگاه اضافه وزن پيدا نميكنند (بزرگترين دغدغه آندومورف ها).

شكل ظاهري: لاغر و نحيف، ظريف، عضلات ضعيف، قـفـسه سيـنـه صـاف و مسطـح، بلند قامت، مغز بزرگ، اجزاء صورت و رگهاي بيرون زده و برجسته.

خصايص شخصيتي: متفكر، آرام و ساكت، شكننده، خجالتي، حسـاس، كنـاره گيـر، درون گرا، دلواپس، عدم ابراز احساسات، هنرمند، غير قابل پـيـش بـيـنـي، خـلاق، قـوه تخيل بالا، بد خلق، كارها را خوب شروع كرده اما درست به پايان نمـي رسـانند.

خصايص فيزيولوژي: پوست خشك و سرد، متابوليسم بالا، مستعد عوارض اظطراب، بي خوابي، دردهاي قاعدگي (در زنان) و يبوست.





3- مزومورف(mesomorph): مـزومـورف هـا بـيـن آنـدومـورف هـا و اكـتومورف ها جاي دارند. از لحاظ فيزيكي داراي تركيب مطلوبتري بـوده و بـه اصـطـلاح داراي تـنـاسـب انـدام مي باشند. داراي سر بزرگ، شانه هاي پهن(چهار شانه) و مـيـان تـنـه بـاريـك هـمراه با بازوها و زانوهاي نيرومند و چربي خيلي كمي در بدنشان هستند.

شكل ظاهري: عضلاني، مستطيل شكل، پوست كلفت، سر بزرگ.

خـصايص شخصيتي: عمل گرا، فعال، نـيـرومـند، سـتـيـزه جـو، مـاجـراجـو، بـي بــاك، بيتفاوت نسبت به عقايد ديگران، گستاخ، سلطه جو، عاشق ريسك كردن،قدرت طلب، طعنه زن، علاقه مند به فعاليت هاي بدني، تغذيه وخواب منظم.

خصايص فيزيولوژيكي: تعرق زياد، احساس عطش، مستعد عـوارض مـعده، بواسيـر، تبخال.



تـوجه داشـته باشـيد كه الزاما تقسيم بندي فـوق هميشه براي همه صادق نبوده و اين احتمال وجود دارد كه مثلا فردي داراي جثه و اندام اكتومورف بوده اما برخي ازخصوصيات شخصيتي آندومورف ها و يا مزومورف ها را از خود بروز دهد. بـنابراين از آنجايي كه هيچ چيز %100 نيست، از پيش داوري ها وقضاوتهاي زود هنگام اشخاص خود داري كنيد.