: گروهي از ستاره شناسان، مهندسان و دانشمندان در همايش » انجمن پيشبردعلوم آمريكا« از سازمان ملل متحد در خواست كردند با توجه به نزديك شدن كمسابقه برخورد يك شهاب سنگ بزرگ به كره زمين در سال2036 ، سازمان ملل متحدبايد مسئوليت اقدامات لازم جهت جلوگيري از برخورد اين قبيل اجسام آسمانيبا زمين راتقبل كند.
به گزارش رويترز، منجمان در حال بررسي مسير حركتشهاب سنگي به نام آپوفيس هستند كه ممكن است يك در45 هزار، در روز13 آوريلسال2036 با زمين برخورد كند. براي همين، ناسا قصد دارد در آينده نزديكبرنامه شناسايي شهاب سنگهاي داراي خطر برخورد با زمين را گسترده تر كرده وصدها سنگ آسماني با اين مشخصات را زير نظر بگيرد.
به گفته »راستياشوايكارت« فضانورد بازنشسته، خطر شهاب سنگها تنها به شهاب سنگ آپوفيسمربوط نمي شود و نياز به تعيين اصولي مشخص درزمينه مواجهه با اين قبيلوقايع ضروري به نظر مي رسد. اشوايكارت يكي از خدمه سفينه آپولو9 است كه درماه مارس سال1969 از كنار ماه عبور كرد. وي در همايش انجمن پيشرفت علومآمريكا در سانفرانسسيكو اعلام كرد قصد دارد هفته آينده گزارشي براي كميتهاستفاده صلح آميز از فضا در سازمان ملل متحد ارسال كرده و خواهان تنظيم وراهكارهاي بين المللي در صورت تهديد كره زمين توسط سنگهاي آسماني شود.انجمن كاشفان فضا در آمريكا كه شامل گروهي از فضا نوردان و منجّمان قديمياست، در سال جاري ميزباني كارگاه هاي آموزشي سطح بالايي را با همين موضوعبر عهده خواهد گرفت تا بتواند برنامه مشخصي را براي مواجهه با اين حوادثآماده كرده و برنامه پيشنهادي خود را تا سال2009 براي سازمان ملل ارسالكند.
به گزارش ايرنا، يكي از نخستين فضانوردان حضور يافته در ايستگاهفضايي بين المللي به نام »ادلو«، در اين باره گفته است كه يكي از پذيرفتهترين روش هاي مقابله با سنگ هاي آسماني كه به زمين نزديك مي شوند عبارتاست از ارسال يك سفينه با حركت در كنار شهاب سنگ براي مدتي مشخص كه بااستفاده از نيروي جاذبه خود مسير شهاب سنگ را اندكي منحرف كرده و ازبرخورد آن با زمين جلوگيري مي كند. به طور مثال براي شهاب سنگ آپوفيس باقطر140 متر، يك سفينه بايد به مدت12 روز در نزديكي آن پرواز كند تا بتواندبا كمك اثر جاذبه اندك خود، مسير حركت شهاب سنگ را به ميزان جزيي تغييرداده و مانع برخورد آن با زمين شود. چنين مأموريتي در حدود300 ميليون دلارهزينه خواهد داشت.
ناسا اعلام كرده است عواقب برخورد شهاب سنگي بهبزرگي آپوفيس با زمين به جنس شهاب سنگ و نيز زاويه بر خورد آن با زمينبستگي دارد. اما به هر حال چنانچه چنين سنگ آسماني در يك شهر فرود بيايد،تمامي شهر را نابود خواهد كرد.



آيا تمدن بشر، مانند آنچه65ميليون سال پيش روي داد و نسل دايناسورها را ناگهان منقرض کرد، با برخورديک شهاب سنگ بزرگ با زمين، پايان خواهد يافت؟ پاسخ به اين سؤال نيازمندبررسي هاي دقيق است.
»لوئيس آلوارتس« فيزيک دان و برنده جايزه نوبل درسال1980 اعلام کرد که علت انقراض نسل ناگهاني دايناسورها، برخورد يک شهابسنگ بزرگ با کره زمين بود. مدرک ارايه شده توسط وي، لايه خاکي نازکي بناممرز K-T بود که ميان سنگهاي فسيلي غني شده دوران زمين شناسي کرتاسيوس وجودداشت. اين عصر با پايان زندگي دايناسورها خاتمه يافت. تجزيه و تحليل اينلايه نشانگر وجود درصد بالايي از عنصر ايريديوم خالص بود که فقط در شهابسنگها يافت مي شود و مقدار آن در کره زمين به صورت پراکنده بسيار ناچيزاست. براساس اين مستندات »لوئيس آلوارتس« چنين استنباط کرد که65 ميليونسال پيش شهاب سنگي به قطر بيش از10 کيلومتر بازمين برخورد کرده و پس ازانفجار و ايجاد يک حفره عظيم تمامي آن تبخير شد. بروز يک آتش سوزي عظيم درکره زمين، دود حاصل از اين انفجار، به علاوه ذرات منتشر شده از باقيماندهشهاب سنگ به وسيله جريان هوا در ساير نقاط پراکنده شد و ابر سياهي تمامسطح زمين را احاطه کرده مانع رسيدن نور خورشيد به زمين شد. با نرسيدن نورخورشيد به زمين و کاهش شديد دما، تمامي موجودات زنده و گياهان بر اثر سرمااز بين رفتند. پس از فرونشستن گردوغبار حاصل از انفجار كه داراي درصدزيادي از ايريديوم بود، تمام سطح كره زمين از لايه نازكي به نام K-Tپوشانيده شد.
بسياري از دانشمندان به ويژه ديرين شناسان، ابتدا بااين فرضيه مخالف بودند ولي با پيدا شدن حفرة عظيمي به قطر بيش از180كيلومتر در زير شهر »چيكسولوب« واقع در »پني سولاي ياكاتان« مكزيك درسال1370 كه مكان برخورد شهاب سنگ با زمين را نشان مي داد، اثبات اين فرضيهبسيار ساده شد.
در گذشته دانشمندان در مورد احتمال تكرار چنين پديده ايترديد داشتند ولي با برخورد اولين تكه شهاب سنگ »شوميكرلوي-9« با سيارهعظيم مشتري در سال1374 تمامي ترديدها از بين رفت. شدت اين انفجار معادل دهميليون بمب هيدروژني و ارتفاع شعله قارچ مانند آن نزديك به2 هزار كيلومتربود. پس از انفجار، لكه سياهي بر فراز منطقه برخورد در اين سياره ايجاد شدكه فرضيه قبلي را مي توانست به خوبي اثبات كند. بعد از اولين برخورد،20شهاب سنگ بزرگ و كوچك ديگر با اين سياره برخورد كرد و بشر يكي از پديدههاي نادر و حيرت انگيز كهكشاني را به چشم خود ديد.
در اين زمان بود كهچنين سؤالي مطرح شد: اگر يكي از اين شهاب سنگها با زمين برخورد مي كرد چهاتفاقي مي افتاد؟ در صورتي كه يكي از شوميكرها به قطر2 الي3 كيلومتر و باسرعتي بيش از200 هزار كيلومتر در ساعت مي توانست پس از عبور از جو زمين باسطح خاكي آن برخورد كند انفجاري معادل دهها ميليون بمب هيدروژني را بوجودمي آورد. حفره ايجاد شده حاصل از اين برخورد به اندازه منطقه »رودآيلند«مي شد و هر آنچه در زمين وجود داشت از بين مي رفت. ابر و غبار ايجاد شدهاز ورود نور خورشيد جلوگيري مي كرد و براي مدتها يخ بندان شديدي زمين رافرا مي گرفت و اگر اين شهاب سنگ، درون اقيانوسي سقوط مي كرد در اثر اينبرخورد، امواجي به ارتفاع دهها كيلومتر ايجاد مي شد كه مي توانست هر آنچهبر سر راه وجود داشت از بين ببرد.
تاكنون شهاب سنگهاي بيشماري بازمين برخورد كرده اند و حفره هاي ايجاد شده به واسطه آنها در طول ميليونهاسال بر اثر عوامل طبيعي چون سايش خاك و يا پوشش گياهان از بين رفته است.در حال حاضر چندين اثر برخورد شهاب سنگ با زمين به صورت حفره هايي باقيمانده است كه با ارزيابي يكي از آنها مشخص شده كه قطر شهاب سنگ فرود آمدهدر آن منطقه به اندازه يكي از شوميكرهاي، S-L9 بوده است. بررسي هاي انجامشده نشان مي دهد در طول ميليونها سال قبل، بيش از200 شهاب سنگ بزرگ بازمين برخورد كرده و باعث از بين رفتن نسل هاي بيشماري از جانداران وگياهان و تخريب سطح زمين شده است. بدترين واقعه مربوط به65 ميليون سال قبلبوده است كه نسل دايناسورها را از بين برد.300 هزار سال پيش نيز شهاب سنگديگري در صحراي استراليا با زمين برخورد كرد كه گودالي به قطر تقريبي120 وعمق30 متر بوجود آورد. وزن تقريبي اين شهاب سنگ50 هزار تن تخمين زده شدهاست و از آنجايي كه فرود آن در مكان دور افتاده اي اتفاق افتاده، خسارتوارده بر موجودات زنده و گياهان اندك بوده است.
احتمال برخورد يكشهاب سنگ با اين اندازه تقريباً هر15 هزار تا25 هزار سال يكبار و احتمالبرخورد شهاب سنگهاي بزرگتر هر15 ميليون سال يكبار پيش بيني شده است.49هزار سال پيش در اثر برخورد يك شهاب سنگ آهني به صحراي اريزوناي آمريكاحفره اي به قطر تقريبي يك كيلومتر ايجاد شد و هر آنچه در صدها كيلومتري ازآن قرار داشت را از بين برد.
آخرين برخورد شديد شهاب سنگها با زمين،در سال1287 خورشيدي(1908 ميلادي) در منطقه دورافتاده تانگوسكا در سيبرياتفاق افتاد كه دانشمندان قطر آنرا30 متر ارزيابي كردند. اين شهاب سنگ كهپس از ورود به جو زمين در ارتفاع8 كيلومتري منفجر شد، هر آنچه در شعاع15كيلومتر در سطح زمين قرار داشت را به شدت منهدم ساخت. شعاع تخريب نهاييحاصل از اين برخورد40 كيلومتر برآورد شد و چون در منطقه جنگلي فرود آمدهبود باعث از بين رفتن بيش از60 ميليون اصله درخت شد. به علت دور افتادگياين منطقه، دانشمندان19 سال بعد، از اين واقعه مطلع شدند و به تحقيق درمورد آن پرداختند. زمين شناسان در خاك اين منطقه مقدار زيادي ايريديوم باخلوص زياد پيدا كردند كه اين موضوع سالهاي بعد توسط لوئيس الوارتس براياثبات فرضيه خود مورد استناد قرار گرفت.
حال سؤال اين است كه آيا مابايد همواره نگران برخورد شهاب سنگها با زمين باشيم؟ راه حل رفع ايننگراني تنها در ارتقاي فناوري براي جلوگيري از وقوع اين حوادث خلاصه ميشود. امروزه سؤال مهم آن نيست كه بدانيم آيا اين واقعه اتفاق خواهد افتاديا نه بلكه بايد بدانيم اين اتفاق چه زماني رخ خواهد داد؟
در سال1375خورشيدي(1996 ميلادي) شهاب سنگي به قطر تقريبي520 متر از فاصله45 هزاركيلومتري زمين- كمي دورتر از كره ماه- عبور كرد كه نفس اخترشناسان را درسينه حبس كرد. اين نزديكترين جسمي بود كه تاكنون رصد شده بود و در صورتبرخورد با زمين مي توانست انفجاري معادل5 تا12 هزار مگاتن انرژي را بوجودآورد. موضوع نگران كننده در اين مورد آن بود كه اخترشناسان فقط4 روز قبلاز عبور اين شهاب سنگ به وجود آن پي بردند.
در دو دهه قبل دانشمندانفضايي در مورد برخورد شهاب سنگها با كره زمين نگراني هاي بسياري داشتند.زيرا دريافته بودند كه زمين همواره در خطر برخورد يكي از شهاب سنگهاست.بيشتر شهاب سنگها از كمربند جاذبه سيارات فرار كرده و به واسطه جاذبه زيادسياره مشتري وارد منظومه شمسي شده وبه سمت خورشيد مي روند. در گذشته اينتفكر وجود داشت كه تعداد شهاب سنگهاي بزرگ كم است ولي پيشرفت تكنولوژي درچند دهه اخير و رديابي شهاب سنگها به وسيله دستگاههاي حس گر، ماهواره ها،دوربين هاي نجومي پيشرفته و نظاير آن نشان داد كه تعداد آنها كم نيست وهمواره خطر برخورد يكي از آنها با زمين وجود دارد. قطر اين اجرام كه بهطور اختصار بنام اجسام نزديك به كره زمين (NEOs) ناميده شده اند از چندمتر تا چندين كيلومتر است. به تازگي دانشمندان آنها را سنگهاي آسمانيبالقوه خطرناك (PHA) ناميده اند.





اخترشناسان ميدانند كه تعداد بيشماري از اين شهاب سنگها در فضا با سرعت و اندازه هايمتفاوتي د رحركت بوده و مي تواند تهديدي جدي براي زمين باشد. به عبارتساده تر ما در مسير حركت بسياري از شهاب سنگها قرار داريم.
در سال1990براي سنجش مقدار خطراتي كه اجسام نزديك به كره زمين (NEOs) براي آن دارند،سيستم مقياسي بنام تورينو اختراع شد. به وسيله اين دستگاه مي توان در اينمقياس اندازه شهاب سنگها، ميزان سرعت و درصد احتمال برخورد آنها با زمينرا در نظر گرفت. برخورد احتمالي بسيار نزديك شامل درجات7 يا8 و بسيار حتميشامل درجات9 و10 است. عدد1 براي نزديكترين شهاب سنگي كه تاكنون از كنارزمين عبور كرده در نظر گرفته شده است.
براي جلوگيري از برخورد شهابسنگها با زمين چه بايد كرد؟ دانشمندان فضايي به تازگي پيشنهاد كرده اند كهبا ارسال سفيه هاي فضايي، مسير حركت شهاب سنگها را تغيير دهيم. اولينآزمايش انجام گرفته توسط يك فضاپيما، برخورد عميق آن با شهاب سنگ »تمپليك« در چهارم تيرماه1384 بود كه شدت انفجار آن به4/5 تن ماده TNT مي رسيد.دانشمندان با شادي فراوان اين واقعه را جشن گرفتند ولي اين برخورد مانندنسيمي بر چهره اين شهاب سنگ بود و سرعت آن را فقط3 صدم سانتيمتر بر ثانيهكاهش داد. شايد بسياري اين واقعه را ناچيز قلمداد كنند ولي اين اولين گامبشر براي محافظت از خانه خود بوده است