اشاره :
بحث بر سر تيمهاي ورزشي همواره با حرارت و تب و تاب خاص طرفداران آنها دنبال ميشود، اما اين روزها اوج هيجان و حرارت را ميتوان در جاي ديگري يافت؛ جايي كه بحث بر سر مرورگرهاي وب بسيار پرحرارت و داغتر از هر بحث ورزشي، در ميان طرفداران و منتقدان دوآتشه مرورگرها در جريان است!


در اين ميان افراد بسياري از تمايل خود براي استفاده از مرورگر همراه با سيستمعامل كامپيوترشان (اينترنت اكسپلورر مرورگر مايكروسافت براي ويندوز يا سافاري مرورگر اپل براي مكينتاش) صحبت ميكنند. گروهي از كاربران، مرورگرهاي گمنام و كمرواجتري همچون مرورگر اپرا را بر ديگر گزينهها ترجيح ميدهند و طرفداران پر و پا قرص و هميشگي اپنسورس نيز همواره از برتريهاي فايرفاكس، مرورگر شركت موزيلا، در قياس با رقباي تجاريش سخن ميگويند. بنابراين هر كسي بهترين مرورگر از ديدگاه خود را مطالبه مينمايد.


آنها با تمام وجود از مرورگر محبوب و برگزيده خود حمايت و پشتيباني ميكنند؛ زيرا معتقدند مرورگر منتخب آنها از لحاظ ظرافت، قابليت، امنيت و بسياري جنبههاي ديگر از ساير رقبا برتر است. با اين حال اگر با گذشت زمان گزينهاي بهتر از انتخاب آنها از راه برسد، آنها با مسرت و رغبت به آن كوچ ميكنند و از آن پس با صداي رسا آن را تبليغ خواهند كرد! ما نيز در همواره در انتظار مرورگرهاي قدرتمندتري هستيم. در نوشتار حاضر به بررسي مقايسهاي چهار مرورگر مطرح كنوني، يعني اينترنت اكسپلورر، فايرفاكس، اپرا و سافاري خواهيم پرداخت.

مقدمه

بر اساس آمار و ارقام مربوط به سهم هر مرورگر در بازار، برنده كاملاً آشكار و مشهود است. بر اساس جديدترين برآوردها، اينترنت اكسپلورر با سهم 80 تا 85 درصدي، يكهتاز بازار مرورگرها است. فايرفاكس با در اختيار داشتن سهم هشت تا سيزده درصدي از بازار، نزديكترين رقيب اينترنت اكسپلورر محسوب ميشود.

سافاري با سهمي بين دو تا چهار درصد در رتبه سوم قرار دارد و Opera و aol Netscape نيز هر كدام با سهمي حدود يك درصد، نزديكترين رقباي Safari در بازار مرورگرها محسوب ميشوند.

با اين همه، بر اساس كيفيت، برنده مطلقي وجود ندارد. تا قبل از ورود 7IE سالها بود كه ضعف در قابليتها و امنيت، اينترنتاكسپلورر را در رقابت با ديگر مرورگرها به عقب رانده بود، اما اصلاحات ساختاري اساسي در IE7 بار ديگر اين مرورگر پير را قدرتمندانه وارد ميدان رقابت كرد.

تقريباً همزمان با 7IE، موزيلا نيز Firefox 2.0 را منتشر و روانه بازار كرد و در همين اثنا، سافاري (با ارائه نسخه 04/2) و اپرا (با ارائه نسخه 02/9 و نسخه آماده براي انتشار 1.9) آرام و دور از هياهو و جنجال در مسير رشد و اصلاح بودند.

به اين ترتيب، براي اولين بار در طي چند سال اخير، مرورگرهاي برتر در سطحي تقريباً يكسان و مساوي قرار گرفتند. (يادآوري: به علت وجود اشكالات عمده و مهم در بررسيهاي انجام شده درباره مرورگر Netscape، از بررسي اين مرورگر در زمره مرورگرهاي برتر صرفنظر كرديم.)

بنابراين سؤال اين است: بايد از كدام مرورگر استفاده كنيد؟ حقيقتاً بهترين كدام است؟
براي راهنمايي شما در انتخاب بهتر، از چهار كاربر حرفهاي درخواست كرديم به دفاع از مرورگر منتخبشان بپردازند. هر يك از اين كارشناسان معتقد هستند كه مرورگر منتخبشان بهترين است و با تمام وجود تلاش ميكنند شما را نيز متقاعد و قانع كنند!

بنابراين تنها مرور بخشي از مقاله چندان منطقي نيست؛ زيرا هر قسمت از مقاله صرفاً حمايتي يك جانبه براي متقاعد كردن شما به برتري يك مرورگر است. پس براي نتيجهگيري منطقي توصيه ميكنيم كل مقاله را مطالعه كنيد.
فايرفاكس؛ بهترين مرورگر دنيا!

تمام ساكنان دنياي مجازي وب، يكصدا به شما ميگويند: فايرفاكس بهترين مرورگر وب براي سيستمعامل ويندوز و مكينتاش است. حتي بعد از آنكه مايكروسافت IE7 را پيش از آغاز سال جديد ميلادي به بازار ارائه كرد، بسياري از كاربران ويندوز كه وب را به خوبي ميشناسند، مرورگر فايرفاكس را برگزيدند.

جالبتر اينكه، كاربران ويندوز، فايرفاكس را نه فقط به دليل ويژگيهاي آن، بلكه به خاطر سازگاري مناسب، امكان تطبيقپذيري عالي با نياز و خواسته كاربر، و همچنين سهولت كاربرد، بر IE7 ترجيح ميدهند.

ضعفهاي فراوان IE6 بيش از هر دليل ديگري مسير پيشرفت و ترقي فايرفاكس را فراهم كرد؛ زيرا IE6 غيراستاندارد بود. در مورد اينترنتاكسپلورر 7 نيز قضيه تفاوت چنداني ندارد.

سرانجام آنچه فايرفاكس را از ديگر مرورگرها متمايز و متفاوت ميكند، بهرهمندي از مجموعه گستردهاي از برنامههاي افزودني است كه كاربران مختلف براي بهبود عملكرد مرورگر و افزودن قابليتهاي جديد به آن تدارك ديدهاند.

كاربران فايرفاكس با استفاده از اين افزودنيها ميتوانند مرورگر را آن گونه كه ميپسندند، تنظيم نمايند. در حالي كه واسط كاربري IE7 اجازه تنظيمات چنداني را به كاربر نميدهد.

همچنين نوار ابزار مناسبي كه در IE4 تا IE6 به چشم ميخورد در IE7 چندان مشهود نيست. IE7 حتي امكان حذف بسياري از برنامههاي افزودني موجود براي اين مرورگر را در صورت عدم نياز كاربر فراهم نكرده است
اندازه و عملكرد

اپرا دقيقاً در نقطه مقابل فايرفاكس قرار دارد. همه چيز درباره اپرا در قابليتهاي آن خلاصه شده است. اگر چه اپرا با مجموعهاي از قابليتهاي متنوع تزئين شده است، بسياري از اين قابليتها هيچگاه توسط كاربران مورد استفاده قرار نميگيرد. البته اين نقص تنها بخشي جزئي از عيوب اين مرورگر محسوب ميشود.

طراحان اپرا براي ايدههاي كوچك، كارشناسان ماهر و بزرگي هستند، اما قادر به پيادهسازي صحيح، روان و بينقص افكار و انديشه هاي كوچك خود نيستند و به همين دليل، اپرا سراسر نقص و ايراد است!

تنها مزيت و برتري اپرا، حجم كم كارايي و عملكرد مناسب و قابل اطمينان آن است.

البته فراموش نكنيم كه حجم نسخه International مرورگر اپرا در ويرايش 02/9 (نسخه ارائه شده در سايت6/72 (opera مگابايت است. در حالي كه حجم Firefox 2.0 تنها 62/5 مگابايت است. همچنين البته به خاطر داشته باشيم كه حجم Internet Explorer 7 برابر با 78/14 مگابايت است.

برخلاف محدوديتهاي موجود در ديگر مرورگرها، کاربران فايرفاکس مجموعهاي بينظير از برنامههاي افزودني را براي بهبود عملکرد مرورگر در اختيار دارند.

با اين حال بايد پرسيد: كدام يك از اين چهار مرورگر، اين سه مرورگر به اضافه سافاري، سريعترين است؟ به نظر من سرعت ملاك چندان مناسبي براي مقايسه نيست؛ زيرا هر چهار مرورگر به قدري سريع عمل ميكنند كه در عمل سرعت يكساني را از خود به نمايش ميگذارند. به علاوه، سايتهاي مختلف بسته به نوع محتويات و كدنويسي زمانهاي بارگذاري متفاوت و گوناگوني دارند

امنيت؟ آنچه IE به آن محتاج است

امنيت چيست؟ سيستم امنيتي مداخله جوي IE7 مكرراً شما را با ميله هاي زردرنگ و ديگر اعلان هاي پيدرپي متوقف ميكند. IE7 سعي ميكند با اين روش، امنيتي همطراز با امنيت بالاي فايرفاكس (بدون اعلانهاي مكرر و دست و پا گير) را فراهم كند

اگر وبگردي محدود و دست و پا بسته شما را ناراحت و عصباني نميكند، IE7 ميزبان مناسبي براي وبگردي شما خواهد بود، اما من حس خوشايند آزادي با فايرفاكس را ترجيح ميدهم.

فايرفاكس، اپرا و سافاري به ActiveXها اجازه اجرا نميدهند و اين قابليت يكي از اصليترين دلايلي است كه اين مرورگرها را ذاتاً ايمنتر و مطمئنتر از IE ساخته است.

اگرچه حقيقتاً ActiveX ابزاري مناسب و آسان براي برنامهنويسان و توسعهدهندگان نرمافزار است، با وجود تمام ويژگيهاي خود از قابليتهاي امنيتي جاوا بيبهره است. در واقع ما تاوان اشتباه مايكروسافت در اوايل سال 1990 را ميپردازيم. اما مطمئناً آينده از آن جاوا و جاوااسكريپت خواهد بود.


با اين همه، قابليت ضدفيشينگ در كدام مرورگر بهتر است؟ در حال حاضر اينترنتاكسپلورر تنها مرورگري است كه شديداً به اين فناوري نيازمند است. البته وجود فناوري ضدفيشينگ تنها يكي از نيازمنديهاي امنيتي ضروري براي اينترنت اكسپلورر در تمام سيستمعاملهاي مايكروسافت و به ويژه ويستا به شمار ميرود.

IE بدون در اختيار داشتن ابزارهاي ضدجاسوسافزار و ضدفيشينگ، مرورگري ناامن و غيرقابل اطمينان خواهد بود. در حالي كه نبود اين ابزارهاي حفاظتي در ديگر مرورگرها تا اين اندازه خطرآفرين نيست. در حقيقت اين تفاوت نه به دليل طراحي بهتر مرورگرهاي فايرفاكس، اپرا و سافاري در قياس با IE، بلكه به اين خاطر است كه اكثر جاسوسافزارها و ابزارهاي سرقت آنلاين، رايجترين مرورگر دنيا يعني IE را هدف قرار دادهاند.

هدف اصلي سازندگان اينگونه كدهاي مخرب، كسب درآمد بيشتر است و اين همان دليلي است كه IE را در كانون توجه سارقان آنلاين قرار داده است. البته فايرفاكس نيز به عنوان دومين مرورگر رايج دنيا، توجه بسياري از سارقان آنلاين را به خود معطوف كرده است، اما موزيلا زرنگتر و با هوشتر از آن است كه بازي را به سارقان آنلاين واگذار كند

يك مرورگر واقعي

هنگامي كه مايكروسافت از ويژگيهايي همچون پشتيباني از RSS و قابليت كار با Tabها بهعنوان ويژگيهاي جذاب IE7 سخن ميگويد، كاملاً مطمئن ميشويد كه IE7 ويژگيهاي جذاب و مبتكرانهاي ندارد.

اين دو ويژگي كه به عنوان قابليتهايي جذاب در IE7 معرفي شدهاند، در Firefox 2.0 نيز وجود دارند؛ مرورگري كه قابليت سودمندي همچون ابزار كنترل املاي صحيح لغات با قابليت استفاده در انجمنهاي وب، بلاگها، نظرات ارسالي براي سايتهاي وب و فرمهاي وب را دارد و همچنين قابليت Undo Close Tab (توانايي بازگشت به عقب براي بازگشايي Tabهاي بسته شده توسط كاربر) و بسياري قابليتهاي سودمند ديگر را ارائه داده است.

هنگامي كه در نهايت مايكرسافت تقاضاي كاربران IE براي پشتيباني از RSS و افزودن قابليت استفاده از Tabها را پذيرفت، مسئله ضعف امنيتي و عدم سازگاري مناسب، بسيار نامساعدتر از آن كه به سادگي قابل اصلاح و ترميم باشد، نمود يافت.

مايكروسافت همچنين تلاش كرد با ارائه IE7 همراه با بروزرسانيهاي ضروري و حياتي در بخش Automatic Updates ويندوز، مرورگر خود را بيش از پيش به كاربران سيستم عاملش معرفي كند و سهم IE7 را در بازار مرورگرها ارتقا دهد.

مايكروسافت اين قابليت را «نصب به صلاحديد كاربر» ناميد؛ زيرا ميتوان از Automatic Updates خواست كه IE7 را نصب نكند، اما به نظر ميرسد عنوان «عدم نصب به صلاحديد كاربر» براي آن مناسبتر باشد؛ زيرا انتخاب پيشفرض، نصب IE7 است. به اين ترتيب مايكروسافت بدون توجه به نظر و خواسته شما، مرورگر 78/14 مگابايتي خود را به شما تقديم ميكند.

فايرفاكس مرورگري است كه به جاي توجه به نيازهاي شركت سازنده، صرفاً نيازهاي كاربران را الگوي توسعه خود قرار داده است. اين موضوع در نسخه نهايي اين مرورگر قاطعانه اثبات شد. اگرچه Firefox 2 را نميتوان يك ارتقاي بلندپروازانه دانست، قطعاً در قياس با نسخه 5/1 نسخه كاملتر و بهتر است. فايرفاكس در مجموع بهترين قابليتها را براي كاربران فراهم كرده است. اين مرورگر تمامي فاكتورهاي لازم براي كسب عنوان برترين مرورگر را در اختيار دارد.

با ويژگي Quick Tabs در IE7 ميتوانيد تمام Tabهاي باز را در قالب تصاوير بندانگشتي (Thumbnail) مشاهده کنيد.

اينترنت اكسپلورر؛ اثبات شايستگيها

در دنياي كامپيوتري نيز درست همانند ديگر زمينهها، همه از برنده تنفر دارند. به همين دليل همه با مايكروسافت دشمني دارند! اما دشمني هميشگي با مايكروسافت دليل مناسبي براي تنفر از مرورگر جديد اين شركت نيست. در واقع، شما تعصبات خود را براي يك لحظه كنار بگذاريد، حقايق بسيار مهم و قابلتوجهي را درخواهيد يافت: مايكروسافت بهترين مرورگر دنيا را ارائه كرده است. استفاده از قابليت Tabها براي مرور صفحات، پشتيباني عالي مرورگر از RSS و بهبود چشمگير در امنيت دلايلي است كه IE7 را به عنوان بهترين مرورگر در بازار مرورگر ها معرفي ميكند.
سرانجام Tabها آمدند

پس از كشوقوسهاي فراوان، مايكروسافت با تأخير زيادي Tabها را به IE افزود، اما با افزوده شدن اين قابليت، IE از ديگر مرورگرها پيش پا افتاده است.

باز كردن، بستن و مرتب نمودن Tabها بسيار ساده و آسان است. در IE7 برخلاف مرورگرهاي ديگري كه از قابليت Tab استفاده ميكنند، كليد «X» (بستن Tab) روي تمام Tabهاي باز ديده نميشود و تنها Tab فعال قابل بستن است. با انتقال به Tab جديد كليد «X» نيز روي آن قرار ميگيرد. (اين قابليت امكان مديريت بهتر Tabهاي متعدد را براي كاربر فراهم ميكند).

قابليت Quick Tabs در حال حاضر بهترين روشي است كه امكان نمايش تمام Tabها در قالب نماهاي بندانگشتي (thumbnail) را در يك صفحه فراهم ميكند. با كليك روي هر thumbnail به سادگي به آن Tab منتقل ميشويد و با كليك روي كليد «X» به سادگي آن Tab را ميبنديد.

ابزار Tab List يكي ديگر از قابليتهاي مفيد و سودمند IE7 است. با كليك روي كليد مربوط به اين ابزار، تمام Tabهاي فعال در قالب يك فهرست به كاربر ارائه ميشود. با اين قابليت قادريد به راحتي Tab مورد نظر را در ميان تمام Tabهاي باز، بيابيد و به آن سوييچ كنيد. همچنين ميتوانيد گروهي از Tabها را همانند يك آدرس در Favoritesذخيره كنيد.

با استفاده از اين قابليت ميتوانيد از مرورگر بخواهيد فهرستي از سايتهاي خبريِ مورد علاقه يا سايتهاي مربوط به يك موضوع دلخواه را به صورت دستهجمعي براي شما باز كند. تنها كاري كه بايد انجام دهيد اين است كه تمام سايت هاي مورد نظر را در Tabهاي مجزا باز كنيد و سپس اين فهرست را همانند ذخيره يك آدرس در بخش Favorites، ذخيره نماييد. به اين ترتيب مي توانيد در دفعات بعد تمام اين فهرست را يكجا باز كنيد.


مديريت عاليRSSها





در واقع آنچه IE7 را از ديگر رقبايش متمايز ميكند، پشتيباني مؤثر و مناسب مرورگر از RSS است. كار با ابزار RSSخوان اختصاصي IE7 به قدري ساده و آسان است كه حتي كاربران ناآشنا با RSS هم قادرند به راحتي از آن استفاده كنند. سادگي كار با اين RSSخوان ممكن است شما را متقاعد نمايد كه نرمافزار RSSخوان محبوبتان را براي هميشه كنار بگذاريد.




هنگامي كه از يك سايت وب با خروجي RSS بازديد ميكنيد، كليد كوچك مربوط به RSS روي نوار ابزار مرورگر نارنجي رنگ ميشود. با كليك روي اين كليد ميتوانيد خروجي RSS مورد نظرتان را دريافت كنيد.

با كليك روي گزينه «Subscribe to this feed» ميتوانيد آدرسهاي RSS مورد علاقه را همانند ديگر آدرسها در بخش Favorites ذخيره كنيد. همچنين ميتوانيد آدرسهاي RSS را در يك پوشه جداگانه ذخيره نماييد.

RSSخوان آدرسهاي RSS شما را در يك قسمت جداگانه و مجزا در IE Favorites Center قرار ميدهد. با انتخاب Feeds در بخش Favorites Center ميتوانيد فهرست آدرس RSS موردنظر و پوشههاي مربوط را مشاهده كنيد.

با كليك روي آدرسهايRSS ميتوانيد آن را باز كنيد و بخوانيد. همچنين با كليك روي هر پوشه، آدرسهاي موجود در آن به شما ارائه ميشود. براي بهروزرساني RSSهاي موجود در بخش Favorites، نياز نيست اقدام خاصي بكنيد. چون IE به صورت خودكار آن ها را برايتان بروزرساني ميكند.

يك RSS Feed هر قدر هم كه طولاني باشد، IE آن را در قالب يك صفحه با امكان مرور ساده و آسان در اختيار شما قرار ميدهد. امكان جستوجو، مرتبسازي RSSها بر اساس تاريخ، عنوان و نام نويسنده و همچنين امكان فيلترگذاري روي خروجي ايجاد شده براي ارائه مطالب در يك موضوع خاص نيز وجود دارد.

به عنوان مثال، اگر در حال مطالعه يك RSS Feed از يك وبلاگ با موضوع مايكروسافت هستيد، ميتوانيد آن را براي ارائه مطالب مربوط به ويستا يا اينترنت اكسپلورر يا هر عنوان ديگري فيلترگذاري كنيد.

IE در ويندوز ويستا، در قياس با اكسپي عملكرد به مراتب بهتري را ارائه ميدهد. در ويستا RSS Feedها به صورت زنده و به همان ترتيبي كه وارد ميشوند، در يك نمايشگر جذاب RSS كه روي دسكتاپ تعبيه شده است، نمايان ميگردند. با اين قابليت ميتوانيد بدون نياز به هيچ اقدامي به مطالعه RSSها بپردازيد؛ زيرا آنها به صورت خودكار روي دسكتاپ شما قرار گرفتهاند
بهبود امنيت

همواره بيشترين انتقادها درباره مشكلات و ضعفهاي امنيتي در IE بوده است. اگر چه در مورد نسخههاي پيشين IE انتقادهاي امنيتي مطرح شده كاملاً صحيح و منطقي است، در مورد IE7 به هيچ وجه پذيرفته نيست. در نسخه اخير IE سطح امنيتي بسيار بالايي براي كاربر فراهم شده است.

شايد از ديد كاربر مشهودترين ابزار امنيتي در IE7، ابزار ضد فيشينگ مرورگر باشد، اما قابليتهاي امنيتي IE تنها در اين ابزار خلاصه نشده است. بيشتر قابليتهاي امنيتي مرورگر در پشت اينترفيس مرورگر نهفته است؛ جايي كه براي كاربر مشهود و قابل رويت نيست.

IE7 از تواناييها و قابليتهاي متعددي براي محافظت در برابر بدافزارها بهره ميبرد. از جمله قابليت محافظتي جديد موسوم به URL-handling كه سيستم را در برابر URLهاي مخرب (URLهايي با عملكردي مشابه با بدافزارها و اكسپلويتها به سيستم آسيب ميرسانند) محافظت مينمايد و از سرريزشدن بافر به واسطه اجراي كدهاي مخربي كه بدون اطلاع كاربر اجرا ميشوند، جلوگيري ميكند.

همچنين در نسخه اخير IE روش محافظتي جديدي در برابر اسكريپتها ارائه شده است كه اجازه ميدهد اسكريپتها تنها روي محتواي همان دامنه منبع اثر كنند. (اين قابليت در مقابله بهتر با حملات فيشينگ نيز مؤثر است).

محافظت در برابر ActiveXها يكي ديگر از قابليتهاي امنيتي IE7 است. محافظت در برابر خطرات مربوط بهRSS ها نيز يكي ديگر از قابليتهاي امنيتي پيشبيني شده در اين مرورگر است. (براي مثال، IE7 تنها RSS Feedهاي كاملاً معتبر را قبول ميكند و از پذيرش RSSهاي مشكوك و نامطمئن خودداري ميكند).

Protected Mode، قدرتمندترين ابزار امنيتي در IE7 است كه تنها در ويستا قابل استفاده است. Protected Mode، سيستمعامل را از آسيبپذيري در برابر خطرات ناشي از عملكرد اينترنتاكسپلورر يا ديگر برنامههاي افزودني اينترنتاكسپلورر محافظت ميكند.

به عبارت ديگر، حتي اگر بدافزارها بتوانند از تمام ابزارهاي محافظتي IE عبور كنند، باز هم قادر به آسيبرساني به كامپيوتر شما نخواهند بود؛ زيرا Protected Mode، اينترنت اكسپلورر را در درون يك گاوصندوق امن و غير قابل نفوذ حفاظت ميكند.
رقبا در يك نگاه

فايرفاكس تنها رقيب اصلي IE در بازار مرورگرها است. سهم اپرا و سافاري در بازار مرورگرها به قدري ناچيز است كه ميتوان از آنها چشمپوشي كرد، اما فايرفاكس تلاشي گسترده و بيوقفه را براي كسب سهم بيشتر در بازار مرورگرها آغاز كرده است.

بسياري از كاربران، مايكروسافت را به ناتواني در ارائه نوآوري و ابتكار محكوم ميكنند. حال آنكه فايرفاكس نيز در همين آغاز راه علايم اين ناتواني و ضعف را از خود بروز داده است به Firefox 2.0 نگاه كنيد. آيا ميتوانيد يك ويژگي اصلي جديد و منحصربه فرد را در اين مرورگر نام ببريد؟

اينترفيس مرورگر هيچ تغييري نكرده است و همان نما و ظاهر قديمي را دارد. پشتيباني مرورگر از RSS بسيار نامناسب و به عبارت بهتر، نااميد كننده است. قابليت Live Bookmark مرورگر نيز چندان مناسب و قابل استفاده نيست.

موزيلا لااقل ميتوانست با افزودن قابليتي مشابه با Quick Tabs در IE، مديريت Tabها را در نسخه اخير فايرفاكس بهبود بخشد، اما حتي زحمت افزودن اين ويژگي مناسب را نيز متحمل نشده است. به استثناي ويژگي پشتيباني از اكستنشنها در مرورگر فايرفاكس كه از قابليت پشتيباني از برنامههاي افزودني (add - in) در IE بهتر و مناسبتر است، ميتوان چنين نتيجه گرفت كه IE به سادگي فايرفاكس را مغلوب كرده است.
كلام آخر

بدون ترديد تاكنون درباره مقايسه مرورگرهاي IE ،Firefox ،Opera و Safari علاوه بر اين مقاله، مطالب بسياري را شنيده يا خواندهايد. مطالعه و مقايسه گفتهها و نظرات منتقدان مختلف درباره مرورگر ها ميتواند به شما در انتخاب بهترين مرورگر كمك نمايد.

البته راه بهتري هم وجود دارد. به آمار و ارقام دقت كنيد. اعداد هيچ گاه دروغ نميگويند. اينترنت اكسپلورر بيش از هشتاد درصد از سهم بازار را در اختيار دارد و شواهد حكايت از آن دارد كه اين رقم در آينده نزديك تغيير نخواهد كرد. مردم به قدري باهوش و زيركند كه در صورت عدم رضايت از IE مرورگرهاي رقيب را دانلود و تجربه كنند، اما شواهد نشان ميدهد كه كاربران از IE راضي بودهاند و با توجه به اصلاحات فراوان صورت گرفته در IE7، كاربران راضيتر از هميشه خواهند بود.
اپرا؛ ستاره حقيقي در ميدان رقابت

سرانجام با انتشار نسخه نهايي IE7 و Firefox 2.0 هيجانها به اوج خود رسيد، اما من از اين موضوع به هيچ عنوان هيجانزده نيست؛ زيرا اپرا مرورگر برگزيده است.

در دهه 1990 ميلادي اپرا را به خاطر جمع و جور بودن، سرعت و ايمني جايگزين IE كردم. گهگاه مرورگرهاي ديگر را دوباره آزمايش كردهام، اما پس از هر بار تجربه باز هم اپرا را بر ساير مرورگر ها ترجيح دادهام.

اپرا، ويرايش نُهم مرورگر خود را در اواخر ژوئن 2006 منتشر كرد. هم اكنون نسخه 02/9 از اين مرورگر نيز منتشر شده است و شايد زماني كه اين مقاله را ميخوانيد، ويرايش 1/9 نيز ارائه شده باشد.

اپرا مرورگري متفاوت است. اپرا، در سال 1995 آغاز به كار كرد و قادر بود چندين سند را در يك پنجره از مرورگر باز كند. آنچه امروزه با عنوان Tab معروف است، همان قابليتي است كه اپرا در سال 2000 به مرورگر خود اضافه كرد. اين مرورگر در اواسط دهه 1990 ميلادي روي كامپيوتر قديمي من به خوبي اجرا ميشد و امروزه نيز نسخههاي جديد اين مرورگر با كمترين امكانات سختافزاري و نرمافزاري (ويندوز 95، 32 مگابايت حافظه رم و يك پردازنده پنتيوم 100) به خوبي قابل اجرا است.

اپرا حتي با همين حداقلها نيز وب را با تمام قابليتهاي موجود به شما ارائه ميدهد. اين مرورگر از تمام ويژگيها و استانداردهاي وضع شده توسط W3C بدون كوچكترين افت در سرعت و امنيت پشتيباني ميكند


قابليتهاي فراوان

اپرا در ارائه ويژگيها و قابليتهاي مبتكرانه و جديد، همواره پيشگام و پيشقدم بوده است. به عنوان مثال، Firefox2 در صورت بروز خطا در اجراي مرورگر تمام Tabهاي باز را ذخيره ميكند. بنابراين ميتوانيد تمام آنچه را كه از دست دادهايد، بازيابي كنيد.

همچنين ميتوانيد گروهي از Tabها را همانند ذخيره يك URL در فهرست Favorites ذخيره كنيد. (اين قابليت از ويژگيهاي جديد در هر دو مرورگر Firefox2 و IE7 است). حال آنكه اين ويژگيها خيلي پيشتر در ويرايش هفتم مرورگر اپرا (نسخه ارائه شده در سال 2003) گنجانده شده بود.

در صورت بروز خطاهاي ناگهاني يا بسته شدن سهوي مرورگر، اسناد وب در حال اجرا را از دست نخواهيد داد؛ زيرا اپرا در اجراي مجدد اسناد قبلي را برايتان بازيابي ميكند.

همچنين ميتوانيد تمام صفحات وب در حال مرور را از طريق گزينه مربوط در منوي فايل مرورگر در قالب يك sessionذخيره كنيد و از نسخه هشتم مرورگر يك آيكون سطل زباله در سمت راست نوار Tabها اضافه شده است. همچنين در صورت درخواست كاربر Tabهاي بسته شده و صفحات pop - up مسدودشده را در اين سطل زباله ذخيره ميكند.


اپرا بهعنوان مرورگر پيشقدم در ابتكار و نوآوري، در هر ويرايش جديد ويژگيهاي تازهاي را معرفي ميكند.

بهعنوان مثال، در نسخه نهم قابليت پيشنمايشهاي كوچك گرافيكي يا همان thumbnail را معرفي كرد كه يافتن يك سند وب در ميان چندين Tab باز را بسيار آسان ميكند.

كافي است نشانگر ماوس روي هر يك از Tabها قرار گيرد تا مرورگر تصويري كوچك از آن صفحه وب را به كاربر نمايش دهد. يكي ديگر از قابليتهاي جديد در اين نسخه مسدودكننده محتوا است.

اگر مايل نيستيد برخي از محتويات يك صفحه وب (براي مثال يك تصوير) را مشاهده كنيد، كافي است از منوي راستكليك، گزينه «Block content» را انتخاب كنيد تا مرورگر آن بخش را ناپديد و محو نمايد.

اپرا گزينه انتخابي شما را به خاطر ميسپارد و در مراجعات بعدي به آن صفحه، محتويات مورد نظر شما را نمايش نميدهد






[img]ويرايش نهم اين مرورگر قادر به اجراي Widgetها1 نيز هست. Widgetها ميتوانند در قالب بازي، مراجع، ابزارهاي تصويري و حتي يك ويرايشگر متني باشند. Mac OS X ،Windows Vista و Yahoo اين برنامههاي كوچك را بهعنوان هديه به كاربران خود تقديم ميكنند، اما جذابيت و زيبايي Widgetهاي اپرا در اين است كه ميتوان آنها را مستقيماً و بدون نياز به سيستمعامل مكينتاش، ويستا يا موتور Widget ياهو تنها با استفاده از مرورگر اپرا اجرا كرد. در زمان تهيه اين مقاله بيش از هشتصد Widget در وبسايت اپرا موجود است كه توسط برنامهنويساني از سراسر دنيا نوشته شدهاند.

همچنين Opera9 به خوبي از سرويس اشتراك فايلي BitTorrent براي نقل وانتقال فايلها پشتيباني ميكند. در حالي كه اين امكان در فايرفاكس صرفاً با دريافت و نصب يك برنامه افزودني مهيا ميشود. 2

اين سرويس سرعت انتقال فايلها را تا حد بسيار بالايي افزايش ميدهد. با استفاده از جستوجوگر BitTorrentفايل مورد نظر براي دانلود را مييابد و سپس به سادگي تنها يك كليك دانلود آغاز ميشود. (اين جستوجوگر در فهرست موتورهاي جستوجو در مرورگر Opera موجود است).

با اين حال اگر قصد استفاده از اين سرويس را داريد، اين نكته را به خاطر بسپاريد: BitTorrent از شما ميخواهد فايلهايي را كه دانلود ميكنيد، با ديگران به اشتراك بگذاريد. هنگامي كه اپرا را ميبنديد، اشتراك فايلها نيز خاتمه مييابد. BitTorrent به صورت پيش فرض در اپرا فعال است، اما به سادگي ميتوان آن را براي استفاده از پهناي باند محدود پيكربندي كرد يا آن را بهطور كامل غيرفعال كرد.
تنظيم دلخواه مرورگر

اين مرورگر همواره براي پيكربندي متناسب با نياز كاربر، قابليتهاي بالايي داشته است. اگر تنظيمات پيشفرض مرورگر دلخواه شما نيست، ميتوانيد آنها را به سليقه خود تغيير دهيد. انجام اين تغييرات در اغلب موارد تنها با استفاده از ويژگي Drag and Drop (كشيدن و رها كردن) امكانپذير است.

پس از انتخاب نوار ابزار دلخواه از ميان شش نوار ابزار موجود، ميتوانيد آن را در مكان دلخواه قرار دهيد. همچنين ميتوانيد با افزودن رنگها و پوستههاي دلخواه، پنجره مرورگرتان را مطابق سليقه خود تنظيم كنيد.

مرورگر فهرست پيشفرضي از حدود دوازده موتور جستوجو را در اختيار شما قرار ميدهد كه در صورت نياز ميتوانيد آن را به دلخواه تصحيح و تنظيم كنيد. اپرا ميتواند همانند يك مرورگر متني تنها متن را نمايش دهد، صرفاً تصاوير و لينكها را نشان دهد، يا تنها تصاوير حاويِ لينك را به شما ارائه دهد.

[img]ميتوانيد از مرورگر بخواهيد از دانلود و نمايش تصاوير موجود در صفحات خودداري كند. اگر از اتصال اينترنتي dial - up استفاده ميكنيد اين راهكار سرعت شما را در مرور صفحات افزايش خواهد داد.

ميتوانيد صفحهكليد را به شكلي ديگر پيكربندي كنيد يا ماكروهايي را براي اجراي برنامهها در هنگام كار با اپرا ايجاد نماييد، ميتوانيد جاوا را فعال يا غيرفعال كنيد، براي كوكيها مجوز صادر كنيد يا آنها را مسدود نماييد و بسياري امكانات و قابليتهاي ديگر كه اپرا در اختيار شما قرار ميدهد.

در نسخههاي پيشين اپرا روال دسترسي و استفاده از ابزارهاي پيكربندي مرورگر گنگ و گيجكننده بود. بنابراين، در نسخه هشتم، شركت تمام گزينههاي پيكربندي را در قالب منويي با چهار منوي فرعي يكپارچه كرده و در منوي Tools قرار داده است.

به منظور ايجاد تغييرات عميقتر در نسخه نهم مرورگر يك Preferences Editor ارائه شده است. (عبارت «opera:config» را در نوار آدرس وارد كنيد). با اين روش ميتوانيد هر آنچه را كه ميخواهيد (رنگها، فونتها، امنيت،Widget ها و ...) پيكربندي كنيد.

در صورتي كه تنظيمات جديد مورد پسندتان نبود، به سادگي ميتوانيد به تنظيمات پيشفرض برگرديد. اگرچه اين يك ابزار قدرتمند و مناسب است، بهتر است كاربران مبتدي و تازهكار در صورت عدم آشنايي با تنظيمات، به همان ظاهر پيشفرض مرورگر اكتفا كنند

امنيت

تنظيمات امنيتي پيشفرض مرورگر اپرا محافظهكارانه و محتاطانه، اما غيرمحدودكننده است. بيشتر كوكيها مجازند، اكثر up-popها مسدود ميشوند و ...، اما همه اين تنظيمات ميتوانند توسط منوي «Quick preferences» تغيير كنند.

البته پس از آن كه اپرا پشتيباني از ActiveX يا Visual Basic را نپذيرفت، از آسيبپذيريهاي فراواني كه هماكنون گريبانگير IE است، رهايي يافت.

اپرا از يك فاكتور امنيتي ديگر نيز به نام «امنيت به واسطه گمنامي» بهرهمند است و به دليل در اختيار داشتن سهم كمي از بازار مرورگرها، هدف چندان قابل توجهي براي نويسندگان بدافزارها نيست و به همين دليل كمتر در معرض آسيب قرار دارد.

آخرين ويژگي امنيتي اپرا، قابليتي موسوم به «nuclear option» است. با دو كليك ماوس ميتوانيد فوراً تمام Tabها را ببنديد، كوكيها را از بين ببريد، لينكهاي موجود در history را پاك كنيد، تمام اطلاعات شخصي كه براي پر كردن فرمهاي اينترنتي در اختيار مرورگر قرار دادهايد و كلمات عبور ذخيرهشده در مرورگر را نيز حذف نماييد. به عبارت ديگر، تمام ردپاها را از بين ببريد و البته اين قابليت هم مطابق خواسته شما قابل پيكربندي است.

در نسخه 1/9 مرورگر، ويژگيهاي امنيتي ضدفيشينگ و دفاع در برابر سرقتهاي آنلاين نيز به مرورگر افزوده شده است.
مرورگري براي همه

مهم نيست از چه سيستمعاملي استفاده ميكنيد؛ زيرا اپرا از ويندوز، Mac OS X، لينوكس، سولاريس، FreeBSDو بسياري ديگر پشتيباني ميكند. علاوه بر اين، اپرا غير از زبان انگليسي بسياري از زبانهاي رايج ديگر را نيز پشتيباني ميكند.

بهطور خلاصه، اپرا مجموعهاي بينظير از قابليتها و ويژگيهاي مختلف است. اين مرورگر همچنين به سريعترين موتور مفسر صفحات وب مجهز است. در اين جا تنها بخشي از قابليتهاي اين مرورگر معرفي و از بسياري موارد صرفنظر شده است. بسياري از كاربران از اپرا به دليل ارائه قابليتها و امكانات فراوان انتقاد ميكنند و معتقدند وجود اين همه قابليت غيرضروري، كاربر را گيج خواهد كرد.

اين موضوع چندان صحيح نيست. اين سردرگمي تنها به اين دليل است كه كاربران با قابليتهاي جديدي مواجه ميشوند كه پيش از اين در مرورگرشان وجود نداشته است. تازه بودن يك ويژگي، دليلي بر پيچيدگي يا غيرضروري بودن آن نيست؛ مگر اينكه آن ويژگي نتواند خواسته كاربر را فراهم كند كه البته اين مورد درباره اپرا مصداق ندارد.

حجم نسخه 02/9 مرورگر اپرا براي كاربران ويندوز، با تمام ويژگيها و قابليتهاي فراوانش تنها 6/4 مگابايت است. يعني درحدود هيجده درصد كمتر از مرورگر 6/5 مگابايتي فايرفاكس و بسيار كمتر از 7/14 مگابايت مرورگر IE7 .

Safari؛ بهترين براي مكينتاش

اگر در زمان مطالعه اين مقاله به يكي از محصولات دسكتاپ يا لپتاپ شركت اپل دسترسي داريد، بهتر است فرصت را غنيمت شمريد و ويژگيهاي مطرح شده در اين مقاله را در مرورگر وب اپل، Safari، بررسي و كنترل نماييد.

جديدترين نسخه اين مرورگر ويرايش 04/2 است و قرار است همراه با ارائه Mac OS X 10.5 موسوم به «Leopard»، نسخه جديدي از مرورگر همراه با قابليتهاي تازه و براي تأمين يك وبگردي امن و بيخطر براي كاربران منتشر شود. كاربران ويندوز و لينوكس در اين مورد كمي بدشانسند؛ زيرا اين مرورگر فقط براي مكينتاش ارائه ميشود.

مديريت آسان Bookmarkها در سافاري
سافاري هنگام دسترسي به سايتهاي محافظتشده (secure) از رمزنگاري قدرتمند 128 بيتي استفاده ميكند.
قابليت مسدودكننده صفحات پاپآپ به سادگي در مرورگر فعال ميشود.

همچنين سافاري از خاصيت Tabها در مرور صفحات وب نيز پشتيباني ميكند. (براي هر Tab يك دكمه «close» جداگانه وجود دارد).

همچنين مرورگر به يك RSSخوان داخلي مجهز است. ميتوانيد براي دسترسي سريعتر، RSS feedهاي مورد علاقه را مشترك شويد. مفسر وب سافاري مبتني بر موتور صفحهآرايي KHTML، پروژه اپن سورس KDE، است. به همين دليل سافاري از هر مرورگر ديگري در دنياي مكينتاش سريعتر است.

موتور جستوجوي داخلي مرورگر، گوگل است. سافاري از يك ويژگي سودمند در زمان جستوجو بهرهمند است. اجازه دهيد بيشتر توضيح دهم. شما شرايط جستوجو را وارد كردهايد، به صفحهاي با صدها لينك رسيدهايد و روي بسياري از لينكها كليك كردهايد و حالا نميدانيد چگونه به صفحه جستوجوي اصلي بازگرديد.

معمولترين راه براي بازگشت به صفحه جستوجو، دنبال كردن ردپا و بازگشت مرحله به مرحله مسير طي شده است، اما راه سادهتري هم وجود دارد: كافي است روي آيكون نارنجي رنگ snapback كليك كنيد تا فوراً به فهرست لينكهاي ارائه شده توسط گوگل بازگرديد.

سافاري در ژانويه 2003 پا به دنياي اپل گذاشت. (حدوداً همان زماني كه مايكروسافت تصميم گرفت توسعه IE براي مكينتاش را متوقف نمايد).
توجه به جزئيات

مسلماً كيفيت عملكرد يك برنامه موضوع مهمي است و به همين دليل، اپل در مرورگر Safari قابليتهاي كوچك را نيز به شكل مناسبي فراهم كرده است. براي مثال، مديريت bookmarkها. اين قابليت به سادگي امكان ذخيره آدرسها و دستهبندي آنها در پوشههاي مورد نظر را مهيا كرده است.

براي دسترسي به لينكهاي موجود در يك پوشه كافي است در نوار bookmarkها روي آن پوشه كليك كنيد تا فهرست سايتهاي موجود در آن از طريق يك منوي پايين افتادني در اختيار شما قرار گيرد. ميتوانيد با يك كليك از مرورگر بخواهيد تمام آدرسهاي موجود در يك پوشه را در Tabهاي جداگانه باز كند و حتي مي توانيد از مرورگر بخواهيد كه تنها با كليك روي يك پوشه در نوار bookmarkها تمام لينكها را در Tabهاي جداگانه باز كند.

چگونه لينكها را از مرورگرهاي ديگر به سافاري وارد كنيم؟ برخي مرورگرها مانند اپرا و اينترنتاكسپلورر، bookmarkها را وارد مينمايند و سپس بر اساس حروف الفبا مرتب ميكنند. ميتوانم به جرأت ادعا کنم كه 99درصد كاربران لينكهايشان را اينگونه مرتب نميكنند. در سافاري لينكها با همان شكلي كه در مرورگر قبلي مرتب شدهاند به سافاري منتقل ميشوند.

اپل در حال ايجاد يك RSSخوان داخلي براي سافاري با قابليتهاي جديد و متفاوت از بقيه است. RSS feedها بسيار محبوب و عامهپسند هستند؛ زيرا به كاربران وب اجازه ميدهند به سرعت عناوين سايتها و گزارشها را براي يافتن مطالب مورد علاقه جستوجو كنند. در سافاري يك سايت داراي خروجي RSS، با يك آيكون RSS آبي رنگ در نوار آدرس مشخص ميشود.

با كليك روي اين آيكون از حالت استاندارد سايت به RSS feed منتقل ميشويد. با كليك دوباره روي آيكون مجدداً از RSS feed به حالت استاندارد سايت باز ميگرديد. آيا مايليد خروجيهاي RSS را به فهرست bookmarkها بيفزاييد يا در يك پوشه جداگانه براي RSSها ذخيره كنيد؟

روي آيكون RSS كليك كنيد. سپس با استفاده از خاصيت drag and drop (كشيدن و رها كردن) آدرس را از نوار آدرس به جايي انتقال دهيد كه ميخواهيد آن را ذخيره كنيد.

در آخرين بروزرساني مهم سافاري در سال گذشته، اپل گزينهاي با عنوان «private browsing» (وبگردي محرمانه) را به مرورگر خود اضافه كرد. در صورتي كه افراد ديگري از كامپيوتر شما استفاده ميكنند و از امكان بازبيني آدرسهاي مرورشدهتان توسط اين افراد نگرانيد، ميتوانيد با يك كليك اين ويژگي را فعال كنيد. زماني كه اين قابليت فعال شد، ميتوانيد بدون نگراني از بابت ذخيره سايتهاي بازديد شده و اطلاعات تايپ شده در مرورگر، با خيال آسوده به امور شخصي خود بپردازيد و از گمنامي لذت ببريد.

ادعا نميكنيم سافاري كامل و بينقص است. هيچ نرمافزاري اينگونه نيست. براي مثال پشتيباني از Tabها قابليت سودمندي است، اما سافاري از قابليت سودمندتري بي بهره است. با مرورگر اپل نميتوان مجموعهاي از Tabها را در قالب يك session ذخيره كرد. بنابراين مجبوريد در هر بار اجراي سافاري تمام آدرسهاي محبوبتان را دوباره و يك به يك باز كنيد.

تطبيقپذيري با نيازها؛ ممكن يا غيرممكن

سافاري امكانات چنداني را براي اعمال تنظيمات دلخواه كاربر ارائه نميدهد. در سافاري نميتوانيد نوار ابزار را با آيكونهاي فراوان و مطابق سليقه خود تكميل كنيد يا برنامههاي افزودني فراوان و متنوعي را براي مرورگر دانلود نماييد.

اگر دوست داريد نحوه نمايش Tabها را تغيير دهيد يا پيشبيني وضع آب و هوا به نوار ابزار مرورگر اضافه كنيد يا پوسته مرورگر را عوض كنيد، تنها ميتوان گفت: نميتوانيد! براي اينگونه بازيها ميتوانيد از فايرفاكس استفاده كنيد! تنها فلسفه وجودي سافاري فراهم كردن بهترين شرايط براي يك وبگردي آسان و بدون دردسر است.

اگر تحت هيچ عنوان نميتوانيد سافاري را با شكل و شمايل و قابليتهاي پيش فرض آن قبول كنيد و براي اعمال برخي تغييرات در مرورگر مصّر هستيد، ميتوانيد از نرمافزارهاي ايجاد شده توسط ديگران براي تغيير در ظاهر سافاري و افزودن برخي قابليتهاي جديد به آن استفاده كنيد.

سه گزينه جالب در اين زمينه، اين نرمافزارهاي رايگان هستند: SafarIcon ،Safari Enhancer و Safari Bookmark Exporter.

SafarIcon كه توسط Reinhold Penner تهيه شده است، ميتواند ظاهر كليدهاي كاربردي سافاري و حتي چهره پنجره پيشفرض مرورگر را تغيير دهد، از آدرس زير قابل دريافت است:
[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]

اين برنامه به شما اجازه ميدهد حافظه پنهان (cache) مرورگر را غيرفعال كنيد، منوي اشكالزدايي را فعال سازيد، رنگ لينكها را عوض نماييد و گزينههاي history را تغيير دهيد. Safari Enhancer را ميتوانيد از آدرس [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید][برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید] دريافت كنيد.

با اين استدلال كه تنها با يك مرورگر نمي توان زندگي كرد، Safari Bookmark Exporter فهرست bookmarkهاي شما را از مرورگر استخراج مينمايد و آن را با فرمتي مناسب و قابل استفاده توسط ديگر مرورگرها در كامپيوتر شما ذخيره ميكند. Safari Bookmark Exporter را ميتوانيد از آدرس
کد:
[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]
دريافت كنيد.

مسلماً براي استفاده از سافاري ملزم به دريافت اين نرمافزارهاي كوچك نيستيد، اما اگر مايل به انجام برخي تغييرات در مرورگر باشيد، اين نرمافزارها براي رسيدن به اين خواسته شما را كمك خواهند كرد.
نگاهي به آينده

غير از بهروزرسانيهاي امنيتي براي بستن نقاط آسيبپذير كه از زمان انتشار Safari 2.0، در پايان هر سال ارائه ميشود، اپل حدوداً هر هيجده ماه يكبار براي تغييرات اصلي و مهم در مرورگر خود اقدام ميكند.

با اين حال در سيستمعامل آينده اپل چه اتفاقاتي براي كاربران سافاري رخ خواهد داد؟ اپل همانند گذشته درباره تغييرات و اصلاحات احتمالي در نسخه جديد سافاري موضع سكوت را انتخاب كرده است.

بنابراين كاربران سافاري بايد تا زمان انتشار Leopard منتظر بمانند، اما گمان ميرود در Safari 3.0 شاهد ابزار ضدفيشينگ، اصلاح عملكرد Tabها (مانند توانايي مرورگر در ذخيره مجموعهاي از Tabها در قالب يك session)، پشتيباني از RSS و بهبود سازگاري مرورگر با برخي فرمتهاي وب مانند فلش، جاوااسكريپت و اپلتهاي جاوا باشيم. آنچه استيو جابز از كلاه معروفش بيرون ميآورد، دقيقاً همان چيزي است كه همه حدس ميزنند.

با اين حال با توجه به اينكه اپل گاهي تلاش ميكند تا آنچه رقبا انجام دادهاند را به تكامل برساند، احتمالاً شاهد اين خواهيم بود كه اين مرورگر فوقالعاده، بهتر از اينها هم شود




________________ منبع :
کد:
[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]