نمایش نتایج: از شماره 1 تا 2 , از مجموع 2

موضوع: طبقهي بزرگان در عصر ساساني

  1. #1
    کاربرسایت kingsaeid آواتار ها
    تاریخ عضویت
    ۸۷-۰۱-۰۹
    محل سکونت
    تهران - kingsaeidmobashery@yahoo.com
    سن
    32
    نوشته ها
    3,498
    سپاس ها
    0
    سپاس شده 16 در 16 پست

    طبقهي بزرگان در عصر ساساني

    درود




    طبقهي بزرگان در عصر ساساني



    "بزرگان" (پارسي ميانه: wuzurg، جمع: wuzurgaan) عنوان سومين طبقه - پايه از چهار يا پنج بخش آريستوكراسي نخستين ساسانيان بود، يعني طبقات "شهريار"، "ويسپوهر" (شاهزاده يا عضو خاندان سلطنتي)، "ووزورگ" (بزرگ)، "آزاد" (اشراف)، "كدگ - خوداي" (نگاهدارندهي خانه). چهار طبقهي نخست با همين ترتيب در سنگنبشتهي شاپور يكم (72-241 م.) در حاجي آباد (ShH, 1.6) و در سنگنبشتهي نرسه (302-293 م.) در پايكولي (NPi) يافته ميشود، اما پنجمين طبقه تنها در برخي از بندهاي NPi (بندهاي 16، 63، 83) مشاهده ميشود.

    از "بزرگان" معمولاً به عنوان سومين طبقه ياد ميشود (ShH؛ Npi بندهاي 63، 74، 75، 78، 83، 86). از بزرگان، كه بر "سپاهبدان" مقدم بودند و در پي آزادگان (اشراف) و واسپوهرگان (درباريان ويژه) قرار داشتند، به عنوان همراهان و ملازمان اردشير ياد شده است (كارنامهي اردشير پاپكان، ويراستهي آنتيا، ص 48، بند 8). در همان اثر از بزرگان همراه با آزادان "اشراف" نيز ياد گرديده است (ص 59، بند 5). چنان كه سنگنبشتهي پايكولي اشاره دارد، مناصب و مقامات بالاي دولتي را اعضاي اين چهار يا پنج گروه اشغال كرده بودند.


    به گزارش منابع فارسي و عربي، بزرگان (عربي: عظماء)، ويسپوهران (عربي: اهل البيوتات)، و آزادان (عربي: احرار، بنو الاحرار) نقش مهمي را در سازمان اجتماعي و سياسي ساسانيان ايفا ميكردند، هر چند كه كاركرد و فعاليت ويژهي هر كدام از اين گروههاي جداگانه به روشني تعيين نشده است. اعضاي بلندپايهي آريستوكراسي در جشن تاجگذاري شاه جديد براي شنيدن گفتار او و شادباش گفتن به وي حضور داشتند (طبري، ج 1، ص 834، 835، 846، 871، 896؛ ثعالبي، غرر اخبار، ص 532، 536). هر گاه كه ناسازگاري يا كشمكشي بر سر جانشيني شاهي خاص پديد ميآمد، شورايي از اعضاي برجستهي اين گروهها براي حل موضوع فرا خوانده ميشدند.


    بدين شيوه بود كه شاپور دوم (379- 10/309 م.) پس از درگذشت هرمزد دوم در 10/309 م. به شاهي گزيده شد (دينوري، ص 49). شوراي مشابهي اردشير دوم را پس از درگذشت پدرش شيرويه (628 م.) به شاهي برگزيد (طبري، ج 1، ص 1061). پس از درگذشت يزدگرد يكم در 421 م.، بزرگان ايران (شايد به طور كلي اشراف ايراني) از تأييد همهي پسران وي، و از جمله بهرام پنجم، خودداري و امتناع كردند و در عوض شاهزادهاي ساساني به نام خسرو را به شاهي گماشتند (طبري، ج 1، ص 858: ناس من العظماء و اهل البيوت؛ دينوري، ص57: عظماء الفارس؛ ابن بلخي، ص 75: لشكر و رعيات). به نوشتهي طبري (ج 1، ص 885)، هنگامي كه كواد (531 - 488 م.) از مزدك پشتيباني كرد، بزرگان با روحاني بزرگ (موبذان موبذ) همدست شدند و او را زنداني كردند و برادرش جاماسپ را به شاهي گماشتند (بسنجيد با: ابن بلخي، ص 85).

    بزرگان (عظماء الفارس) ناخشنود از شيوهي حكمراني خسرو دوم، او را خلع كردند و پسرش شيرويه را به شاهي برگزيدند (يعقوبي، ج 1، ص 96-195). رويداد مشابه ديگر، خلع هرمزد چهارم (90-579 م.) و بر تخت نشيني پسرش خسرو دوم (628-591 م.) بود (طبري، ج 1، ص 995).


    اصطلاح "بزرگان/ عظماء" (گاهي اعيان، وجوه) در منابع فارسي و عربي مرتبط با تاريخ ايران، و "ووزورگ (ـان)" در آثار پهلوي (مانند درخت آسوريگ، بندهاي 40، 43). معمولاً به كل بدنهي اشراف، در برابر مردم معمولي (پهلوي: ram، عربي: عامه)، دلالت دارد. *

    * A. Tafazzoli, "Bozorgan", Encyclopaedia Iranica, vol. IV, 1990, p. 427

    ــــــــــــــــــــــــــــــــ ــــــــــــــــــــــــــــــــ ــــــــــــــــــــــــــــــــ ــــــــــــــــــــــــــ





    © نوشتهي: داريوش كياني
    بدرود _ پیروز و خرسند باشید _ یا علی
    شاه سعید مبشری

  2. #2
    کاربرسایت kingsaeid آواتار ها
    تاریخ عضویت
    ۸۷-۰۱-۰۹
    محل سکونت
    تهران - kingsaeidmobashery@yahoo.com
    سن
    32
    نوشته ها
    3,498
    سپاس ها
    0
    سپاس شده 16 در 16 پست

    Re: طبقهي بزرگان در عصر ساساني

    درود بر همه یاران

    این پست به منظور درج نام تایپیک در منوی آبشاری سایت برای آگاهی کاربران و حضور آنها در تایپیک نوشته شده و هیچ ارزش دیگری ندارد .

    در همین جا از دوستان و کاربران عزیز درخواست دارم دیدگاهای خود را درباره این تایپیک بیان نمایند .

    بدرود - سعید مبشری - یاعلی
    بدرود _ پیروز و خرسند باشید _ یا علی
    شاه سعید مبشری

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

موضوعات مشابه

  1. روشهای فوق العاده برای کنترل اعصاب
    توسط HRG در انجمن روانشناسي و روان پزشكي
    پاسخ ها: 0
    آخرين نوشته: پنجشنبه ۰۶ مرداد ۹۰, ۱۷:۲۳
  2. عصر يخبندان
    توسط kingsaeid در انجمن مطالب ويژه
    پاسخ ها: 8
    آخرين نوشته: یکشنبه ۱۳ بهمن ۸۷, ۰۱:۱۴
  3. آغاز عصر فضا
    توسط YAS در انجمن نجوم و فضا
    پاسخ ها: 0
    آخرين نوشته: شنبه ۱۹ مرداد ۸۷, ۱۹:۵۴
  4. درد عصب سه قلو (نورالژي تري ژمينال)
    توسط PEZESHK در انجمن پزشکی تخصصی
    پاسخ ها: 0
    آخرين نوشته: چهارشنبه ۲۹ اسفند ۸۶, ۱۳:۲۹
  5. پاسخ ها: 0
    آخرين نوشته: جمعه ۱۸ آبان ۸۶, ۱۸:۴۰

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •