در تمام تمدنهای دنیا , کتابت به صورت ناقص اغاز شدو در طول سیر خود,بصورت یکنواخت و تدریجی تکامل پیدا کرد . اما این امر درمورد مایاها صدق نمی کند, زیرا هنر کتابت انها از همان اغاز تمدنشان به حدکمال رسیده بود . در ریاضیات نیز مایاها از وجود صفر باخبر بوده اند ,انها صفر را بصورت یک صدف ریز بکار میبردند . همچنین به سیستماعشاری,لگاریتم و دیگر محاسبات ریاضی اشنا بوده اند پرفسور " انر " در اینباره چنین نوشته است : موقعی که تصویری در یک کتیبه مثلا 10 مرتبه یابیشتر تکرار میشود و یا تعداد پله های یک هرم تا انتهای بصورت دقیق و حسابشده محاسبه میگردد, این نشانه یک محاسبه دقیق ریاضی میباشد . تمام هنرمایاها در ریاضیات متمرکز شده بود که در نهایت به روی کتیبه های سنگیمنتقل شده است . علم نجوم نیز در مایاها نسبت به بقیه اقوام ان سرزمین بهمراتب پیشرفته تر بوده است, اگاهی انها به سیستم منظومه خورشیدی و صورفلکی تعجب برانگیز است . یک طاق با عظمت به یادبود کنگره ستاره شناسی کهدر 2 ماه سپتامبر 503 میلادی در "کوپان" ان سرزمین برپاگردید,بنا شده است( واقعا جای تعجب دارد که این قوم اسرارانگیز این همه علم و معرفت را ازکجا اموخته اند.؟. کتیبه ای که نشان از گرامی داشتن این کنگره ستاره شناسیکه در ان بزرگترین عالمان و ستاره شناسان مایا در ان شرکت کردند با تاریخمختص مایا بر طاق یکی از بناها نقش بسته است.!! ) ساختمان رصدخانهی انهابطور شگفت انگیزی مشابه رصدخانه های امروزی ما میباشد,منتهی بدون وجوددستگاه و الات مدرن ستاره شناسی امروز, و جای تعجب اینجاست که انها بدونداشتن این قبیل تجهیزات چگونه توانسته اند اطلاعات دقیقی در مورد اجرامسماوی کسب نمایند.!! ایا براستی انها " اربابان کره زمین " بوده اند.؟اجازه دید یک نگاه کلی به شهرهای مایا بیندازیم . شهرهای انها با جلال وجبروت, تمیز و مرتب بوده است . میادین و چهارراه های انها وسیع و سطحخیابانها یا سنگفرش بوده و یا با ماده سفید سیمان مانندی پوشیده شده بود .معابد انها مزین به تصاویر عظیم موجودات عجیب و باغچه ها و اب نماهای زیبادر همه جا بچشم میخورد. یک سیستم فاضلاب بهداشتی تما شهر را در بر گرفته .جاده های انها بخوبی جاده های اینکاها نبوده ولی این چیزی از ارزش جادههای انها کم نمی کند . مثلا جادهء به طول 100 کیلومتر از کوبا به یاکزوناکه با سیمان پوشیده شده و طرفین ان نرده کشی شده بود و تماما از یک منطقهصعب العبور باتلاقی گذشته است . سئوال این است که " مایاها که از چرخاستفاده نمیکردند و هیچ گاری و یا وسیله چرخداری در شهر انها نبوده اینجاده ها را برای چه احداث کردند.؟" . مایاها انواع مختلف گیاهان را پرورشداده و رنگ های متنوع گیاهی تولید می کرده اند – مثل ابی , بنفش,نیلی ورنگهای دیگر . انها همچنین از لاستیک برای ساختن پای افزار,توپ بازی و ضداب نمودن لباسهایشان استفاده میکردند ( البته منظور از لاستیک درختیمیباشد که از ان ضمغی بدست می اید که خاصیت لاستیک دارد و به همین نامانرا میشناسند ) انها حتی از برگهای فندوق وحشی و با استفاده از چسب و صمغ, کاغذ و کتاب درست میکردند . با وجود اینها تفاوت تکنیک انها غیر عادینبود . این خلاصه ای بود از تمدنی که "مایا "نام دارد و همچنان اسرار امیزباقی مانده . هنوز کسی نمیداند که انها این همه علم را از کجا بدست اوردند. چرا مهاجرت ملی کردند . و این تمدن عظیم چگونه از میان رفت . امیدوارمتوانسته باشم با معرفی این قوم اسرار انگیز کمکی هر چند کوچک در جهت معرفیاین قوم پر معما کرده باشم . پایان
صفا

اداره آموزش و پرورش ناحیه 5 مشهد

دبیرستان دخترانه شاهد راهیان ولایت