وكيل بيش از همه نيازمند امنيت است(دكتر علي نجفي توانا)

ایسنا 06/12/86

نشست علمي نقش وكيل در تضمين دادرسي عادلانه با حضور برخي از اساتيد دانشگاه، اعضاي كانون وكلاي دادگستري و قضات دادگستري در دانشكده حقوق واحد تهران مركز برگزار شد.
اين عضو هيات مديره كانون وكلاي دادگستري با بيان اينكه وكلا بيش از همه اقشار به امنيت نياز دارند، گفت: قلم وكيل شمشير وكيل است، ما اين شمشير را براي مبارزه با قانونمندي به كار نميبريم. ما در كنار قاضي با بيقانوني مبارزه ميكنيم.
وي افزود: به تدريج كه مركزيت، ضرورت نظارت و دخالت بيشتر را ايجاد كرد دولت امر قضاوت را به عهده گرفت و لوازم و ابزاري براي اين كار مورد نياز بود. تمركز اين لوازم، زمينهاي را فراهم كرد كه در مواردي كه اصحاب دعوا به دادگستري مراجعه ميكردند پيچيدگي دعاوي موجب شد متوجه كمبود و خلاء در دادرسي شود و اين كمبود وجود كسي بود كه ترجمان خوانده متهم يا متقاضي باشد.
اين عضو هيات مديره كانون وكلاي دادگستري مركز با بيان اينكه نقش وكيل آرام، آرام ضرورت يافت، گفت: وكيل جزء لايتجزي و لوازم اصلي اجراي عدالت قضايي شد. جوامع در اين دگرديسي سعيشان بر اين بود كه وكالت را مانند قضاوت در اختيارشان داشته باشند، اما به تدريج كه دموكراسي حاصل شد اين سوال مطرح شد كه وكالت يك تخصص است و وقتي دولت بر قضاوت نظارت ميكند اگر بخواهد بر وكالت هم نظارت كند وكيل چگونه ميتواند گاهي در مقابل قانونشكني حاكميت عمل كند.
وي ادامه داد: وقتي دموكراسي نهادينهتر شد نقش وكيل استقلال بيشتري يافت و در كشور ما وكيل از سال 1310 تا 1333 پروانهاش را از قوه قضائيه ميگرفت اما در عين حال در اعمال و اجراي وظايفش استقلال نسبي داشت. در 1331 و بعد 1333، لايحهي استقلال به تصويب رسيد و نزديك بيش از 50 سال يا بيشتر است كه اين قانون حاكميت دارد.
اين عضو هيات مديره كانون وكلاي دادگستري مركز درباره ضرورت استقلال وكيل، گفت: استقلال مفهوم بسيار وسيعي دارد، استقلال يعني دفاع از قانون، اعتراض به قانون شكني، استفاده از ساز و كارهايي براي جلوگيري از تصميمات ناروا، جلوگيري از اجحاف و تعرض به حقوق موكل به ويژه در دادرسي كيفري و نظارت بر اجراي قوانين كه يك دادرسي عادلانه را تضمين ميكند.
اين جرم شناس افزود: استقلال ابعاد مختلفي دارد، ما ضمن تعامل و تعاون به عنوان نهاد مستقل صنفي با قواي سه گانه كشور اعتقاد راسخ داريم كه اگر وكيل كه از فشار و تهديد بهراسد درحاليكه در مقام دفاع از موكل ممكن است با انواع اقدامات مواجه شود، چه كسي قادر به دفا ع از او خواهد بود؟
وي خاطرنشان كرد: وكيل بيش از همه اقشار نياز به امنيت دارد، زيرا وكيل هر حرفش دفاع از يكي و حمله به ديگري است.
نجفي توانا افزود: در مواردي ممكن است ما با برخي قوا تعارض پيدا كنيم. وقتي قوه مقننه قانوني را به تصويب ميرساند وظيفهاي چه كسي است كه آن قانون را نقد و تحليل كند. اين نقد و تحليل به گونهاي هجمه و انتقاد از قانوني است كه بايد و نبايدها را رعايت نكرده است.
اين عضو هيات مديره كانون وكلا با بيان اينكه اولين بحث استقلال در رابطه با حاكميت است، عنوان كرد: وكيل بايد در مطالبي كه ميگويد و مينويسد پشت سر قانون حركت كند، اما گاهي قوانيني را كه غيركارشناسانه ميبينيم بايد نقد كنيم.
وي ادامه داد: وكيل در انجام وكالت از همان شاني برخوردار است كه قاضي در مقام قضا، اين متن قانوني است كه مجمع تشخيص مصلحت نظام به تصويب رسانده و وكيل بايد اين اجازه را داشته باشد كه در نهايت آزادي از موكلش دفاع كند.
نجفي توانا با طرح اين سوال كه وكيل چه زماني احساس استقلال ميكند؟ گفت: زماني كه يك نهاد، اتحاديه يا كانون مستقل از او حمايت كند. در اكثر قوانين دنيا يكي از وظايف وكيل دفاع از حقوق شهروندي است، منظور از استقلال اين نيست كه جدا از قوه قضائيه ميخواهيم عمل كنيم. هماكنون در قوانين موجود يك هماهنگي و همسازي بين دادگستري و وكالت پيشبيني شده، ما هماهنگايم اما نميتوانيم در اموري كه جنبهي صنفي و تخصصي دارد، اجازه دخالت هيچ نهادي را بدهيم.
وي با بيان اينكه وكيل فرد متخصص و مجربي است كه از موكلش در چارچوب قانون دفاع ميكند، اظهار داشت: وكيل در مقابل موكلش نيز بايد مستقل باشد، ما خادم موكل نيستيم و در قبال ارائه خدمات باارزش وكالتي مزد خدماتمان را ميگيريم. آنچه كه براي يك وكيل هميشه بايد مد نظر باشد استقلالش در مقابل تمام افرادي است كه به نوعي ميخواهند به استقلال او ضربه وارد كنند.