اصطلاح گاز سنتز به مخلوطهاي گازي اطلاق ميشود كه محتوي منوكسيدكربن وهيدروژن به نسبتهاي مختلف باشند. هيدروژن و منوكسيدكربن دو مادة مهم درصنايع شيميايي محسوب شده و داراي مصارف و كاربردهاي فراواني ميباشند.منوكسيدكربن در توليد رنگها، پلاستيكها، فومها، حشرهكشها، علفكشها،اسيدها و ... به كار ميرود. از جمله مصارف هيدروژن نيز ميتوان به توليدآمونياك، هيدروژناسيون و هيدروكراكينگ اشاره نمود.

گاز سنتز مادةاوليه بسيار با ارزشي جهت توليد مواد متنوع شيميايي ميباشد. با استفادهاز اين گاز و فرايندهاي مختلف، ميتوان مواد متنوع شيميايي را توليد نمودكه بسته به روش توليد آن نسبتهاي مختلف هيدروژن به منوكسيدكربن به دستميآيد. همچنين در موارد مصرف در صنعت، بسته به فرايندي كه گاز در آن مورداستفاده قرار ميگيرد، نسبتهاي مختلف لازم است.

موارد مصرف گاز سنتز عمده موارد مصرف گاز سنتز به شرح ذيل است:

۱- تهية متانول
از آنجاييكه متانول به مقدار زياد در سنتز استيك اسيد مصرف ميشود، اهميت فراواني در صنعت دارد.

۲- تهية اتيلن گليكول

۳- واكنشهاي هيدروفرميلدار كردن
در اين نوع واكنشها از اولفينها با استفاده از گاز سنتز، آلدئيد توليد ميشود. اين واكنش اكسو سنتز نيز ناميده ميشود.

۴- سنتز فيشر- تروپش
دراين فرايند گاز سنتز به مولكولهاي بنزيني در گستره تبديل ميشود. در اصلاين واكنش اوليگومريزاسيون منوكيسدكربن به وسيلة هيدروژن جهت تشكيلمحصولات آلي ميباشد.

۵- احياي سنگ آهن
جهت احياي سنگ آهن بهدست آمده از معادن، از گاز سنتز استفاده ميشود در اين فرايند آهن يا پودرآن به وسيله احياي مستقيم كانيهاي آهن به دست ميآيند.

۶- ساير مصارف
از جمله ديگر مصارف گاز سنتز، ميتوان به تهيه الكلهاي سنگين، ديمتيل اتر، استرها، كتونها، هيدروكربورها و غيره اشاره كرد.

روشهاي تهية گاز سنتز

1- گازيشكلكردن زغال سنگ
اينروش، اولين روش توليد گاز سنتز است كه در آن گاز سنتز توسط گازي شكل كردنكك از ذغال سنگ در دماهاي پايين به وسيلة هوا و بخار آب به دست ميآيد:

اينفرايند غير كاتاليستي بوده و نسبت توليدي توسط آن كم، و در حدود 1 است. باتوجه به وجود مواد متنوع در ذغال سنگ، گاز سنتز توليدي از اين روش نيازمندواكنشها و خالصسازيهايي جهت توليد گاز سنتز با خلوص بالا ميباشد.

۲- اكسيداسيون جزئي هيدروكربنها
اينفرايند، غيركاتاليستي بوده و در اصل احتراق جزئي هيدروكربن در حضور اكسيژنو بخار آب ميباشد. موقعي كه متان به عنوان خوارك مورد استفاده قرار گيرد،مزيت عمدة اين روش كه يك فرايند توليد گرما ميباشد اين است كه طيفگستردهاي از هيدروكربنها را به عنوان خوراك ميتواند مورد استفاده قراردهد. تركيب گاز سنتز توليدي بستگي به نسبت كربن به هيدروژن خوراك و مقداربخار اضافه شده دارد.

۳- رفرمينگ هيدروكربنها
اين فرايند واكنشكاتاليستي هيدروكربن و عامل تغيير شكل دهنده (Reforming agent ) در دمايبالا ميباشد. عامل تغيير شكل دهنده ميتواند بخار آب، دياكسيد كربن،اكسيژن و يا مخلوط آنها باشد. تركيب درصد گاز سنتز توليدي بستگي به نوعهيدروكربن به كار رفته، عامل تغيير شكل دهنده و مقدار آن، شرايط عملياتي ونوع كاتاليست دارد